Рис.­ 22

1. Wspinaczka na wierzchołek Zub Sofrużu — 2B kat.­ s.­ (rys. 22)

Od Dom­baj­skiej po­ljany przez most na rze­ce Ali­bek i ścież­ką do potoku, spływającego z wielkiego Be­ła­ła­kaj­skiego ku­łua­ru. Przez potok na pole śnieżne i po nim 300 m do góry. Następnie w lewo do Sof­ru­żyn­skiego ku­łua­ru (niebezpieczeństwo spadających kamieni!) i po nim do góry aż do wielkiego przewieszonego skalnego bloku. Dalej prosto do góry po stromym odcinku do ścieżki i po niej na Mied­wiej­ą po­ljany. Z Mied­wiej­ej po­ljany początkowo po łąkach alpejskich (ścieżka), następnie po śniegu i po 300–350 m w lewo od wschodnich stoków Be­ła­ła­kaja — wyjście na Sof­ru­żyn­ski biwak.

Рис. 22

1. Wspinaczka na wierzchołek Zub Sofrudżu — 2B kat. trudn. (rys. 22)

Od pola­ny Dom­baj­skiej przez most na rze­ce Ali­bek i ścież­ką do poto­ku, któ­ry pły­nie z wiel­kie­go ku­lu­aru Be­la­la­ka­ja. Przez potok na po­le śnie­żne i po nim 300 m w górę. Na­stęp­nie w le­wo do ku­lu­aru Sof­ru­dżyń­skie­go (kamie­nie spadają!). I nim w górę do wiel­kie­go nawisają­ce­go ska­ły. Da­lej pro­sto w górę po stro­mym od­cin­ku do ścież­ki i nią na po­la­ną Niedź­wie­dzią. Z po­la­ny Niedź­wie­dziej:

• naj­pierw łą­ka­mi al­pej­ski­mi (ścież­ka),
• na­stęp­nie przez śnieg,
• po 300–350 m w le­wo od wschod­nich zboczy Be­la­la­ka­ja — wyj­ście na bi­wak

Do Komisji Klasyfikacyjnej Federacji Alpinizmu ZSRR

SPRAWOZDANIE

z pierwszego wejścia na wierzchołek Sofrudżu południową ścianą 27–29 lipca 1972 r.

I. Skład grupy:

Gubanov Jurij — kierownik, KMS, st. instruktor KSP rejonu Dombańskiego, b/p, DSO „Burewiestnik”, os. Domwaj. Prima Jurij — uczestnik, KMS, instruktor-radiotelegrafista KSP rejonu Dombańskiego, b/p, DSO „Burewiestnik”, os. Domwaj. Chamcow Aleksandr — uczestnik, 1-sza kat. sport., mł. instruktor, b/p, DSO „Burewiestnik”, os. Domwaj, pracownik a/l „Alibek”. Grupa współdziałania pod kierownictwem KMS Worobjowa D. G., równoległy marszrut na w. Gł. Amanauz południową ścianą 5B kat. złoż.

II. Przegląd alpinistyczno-geograficzny masywu Sofrudżu.

Рис. 26

2. Tra­wers wer­sz­czy­ny Sof­rud­żu z pół­noc­no-wschod­niej stro­ny — 2B kat. sł. (rys. 26)

Z pola­ny Dom­baj­skiej przez most na rze­ce Ali­bek i ścież­ką do prze­pra­wy przez rzekę Ama­nauz. Prze­pra­wa na pra­wy brzeg, da­lej po mo­re­nie i przez „ba­ra­nie łby” na lo­do­wiec Ama­nau­z­ski, po nim do mo­re­ny stoż­ko­wej pod lo­do­wiec Zachod­nio-Ama­nau­z­ski. Miejs­ce bi­wa­ku. Od pola­ny Dom­baj­skiej — 3–4 godzi­ny. Da­lej (w wiąz­kach!) pod­jazd na prze­łęcz Ama­nau­z­ską mię­dzy szczy­ta­mi Głów­ny Ama­nauz i Sof­rud­żu. Pod­jazd pra­wą stro­ną sil­nie por­wa­nej cza­sty lo­do­w­ca, za­tem, w gór­nej czę­ści, pod zbo­cza­mi „Zę­ba” Sof­rud­żu wyj­ście w środ­ku lo­do­w­ca, tak jak moż­li­we są la­wi­ny śnież­ne ze zbo­czy „Zę­ba” Sof­rud­żu. Środ­kiem

Ри­с. 25

1. Wspinaczka na wierzchołek Sofrudżu (3785 m) — kat. trudn. 1B (ryc. 25)

Od pola­ny Dom­baj­skiej przez most na rze­ce Ali­bek i przez ścież­kę do poto­ku, któ­ry pły­nie z du­że­go ku­lu­aru Be­ła­ła­kaj­skie­go. Przez potok na po­le śnież­ne i po nim 300–350 m w górę. Na­stęp­nie w le­wo do ku­lu­aru Sof­ru­dzin­skie­go (nie­bez­pie­czeń­stwo spad­nię­cia ka­mie­nia!) i po nim w górę do du­żej ska­ły na­wis­tej. Da­lej pro­sto w górę po stromej po­wierzch­ni do ścież­ki i po niej na po­la­nę Niedź­wie­dzią. Z po­la­ny Niedź­wie­dziej po śnie­gu 300–350 m wzdłuż wschod­nie­go zbo­cza Be­ła­ła­ka­ja — wyj­ście na bi­wak Sof­ru­dzin­ski. Od po­la­ny Dom­baj­skiej — 5–6 godz.

Widok ogólny od południa. Strzałki wskazują szlaki wspinaczkowe. Semenow-Baszi, 3602 m n.p.m.

Wspinaczka centralnym bastionem południowej ściany. 3А kat. trud.

Od ł „Alibek” w górę ścieżką prowadzącą do pól treningowych Semenow-Baszi. Od skał w górę po trawiastych zboczach w kierunku południowej ściany Semenow-Baszi aż do dużego śnieżnego kotła pod ścianą. Od "Alibek" - 3 godz. Po śnieżnym stoku o nachyleniu 25-30° w górę pod centralny bastion południowej ściany (początek trasy na prawo od czerwonej strzałki, narysowanej na jasnej 8-metrowej skale). Po skałach najpierw w górę, a następnie w prawo i przecinając żleb - wyjście pod ścianę. Po ścianie w górę do dużej półki. Punkt kontrolny. Z półki w prawo i w górę systemem wewnętrznych kątów, półek i grani - wyjście na sypką miedzę i po niej na "dach". Po lekkich skałach dachu - wyjście na grzbiet wschodni i po nim w lewo na wierzchołek. Od początku trasy 6-8 godz. Zejście trasą 1Б (patrz niżej). Rekomendacje:

• Skład grupy: 6 osób
• Bivak początkowy: pod południową ścianą

PASAZPORT WSPINACZKI

1. Klasa wspinaczki — skalna
2. Rejon wspinaczki — Kaukaz Zachodni (od przeł. Maрух do przeł. Nachar)
3. Szczyt, jego wysokość, trasa wspinaczki — w. Siemionow-Baszy 3602 m przez centralny bastion południowej ściany
4. Przewidywana kategoria trudności — 3A
5. Różnica wysokości — 1100 m
6. Wbite haki (skalne do asekuracji) — 4
7. Liczba godzin marszu — 5
8. Uczestnicy — Abarbarchuk Gieorgij Samuiłowicz, KMS, 2. sp. разряд. Bojko Wiktor Wiktorowicz, KMS, 3. sp. разряд.
9. Data wyjścia drużyny na trasę i powrotu — 8 lipca 1981 r.

www.alpfederation.ru

Krótki opis podejścia

Od obozu alpinistycznego „Alibek” w kierunku przełęczy „73” ścieżką przez strumień pod wodospadem i dalej wzdłuż strumienia zbiegającego ze zboczy w. Semenow-Baszhi ścieżką w górę do stromego trawiastego stoku. Po jego przejściu wyjście na lewy grzbiet górnej moreny. Po ścieżce na morenie około 500 m i dalej trawers w lewo po stromym trawiasto-żwirowym stoku na wał dużej i średniej osypiska w niewielkiej wiszącej dolinie, biegnącej od przełączki między w. Semenow-Baszhi i w. Mały Semenow-Baszhi. Możliwe miejsce biwakowe, jest woda.

Krótki opis trasy

Od biwaku po średniej i dużej osypisku (na początku i w środku sezonu po śnieżnym stoku) 500 m w kierunku przełączki między w. Semenow-Baszhi i w. Mały Semenow-Baszhi i nie dochodząc 150 m do niej w prawo na półkę. Po półce o szerokości 0,5–2 m (1–2) 400 m do śnieżno-żwirowej dolinki, wyprowadzającej w lewo od żandarma „Łopata”. Po niej 100 m w górę i, obchodząc żandarma z lewej strony, 50 m po grzbiecie do 35-metrowej ścianki z niejednoznacznie zaznaczonym wewnętrznym kątem o nachyleniu 50–60°. Po ścianie prosto w górę z ubezpieczeniem hakowym (możliwy zrzut kamieni) na ostry grzbiet. Dalej trawers 5 m w prawo do wewnętrznego kąta o charakterze płyty o nachyleniu 40° i po nim w górę 35 m (haki), wyjście na grzbiet. Dalej po niezbyt stromym grzbiecie 60 m — wyjście pod czarną ściankę. Stąd trawers po półce w prawo 40 m na szeroki, żwirowy południowy stok wierzchołka i po nim 300 m w prawo i w górę na ząb. Dalej 100–120 m po grzbiecie (trasa 1B kat. trudn.) na wierzchołek. Zejsce trasą 1B kat. trudn. Punkt kontrolny znajduje się na półce przy obchodzeniu żandarma „Łopata”. Tu również jest dogodne miejsce na przymusowy biwak.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy wspinaczkowej

1. Wspinaczka na wierzchołek Semionow-bashi (3608 m) od południowego zachodu — 1b kate­go­rii trud­no­ści (rys. 10)

Od obozu alpinistycznego „Alibek” ścieżką przez strumień pod wodospadem do miejsca biwaku. Od pola­ny Dom­bajskiej 2,5–3 godz. Od biwaku:

• wzdłuż stru­mie­nia ścieżką w górę do stro­mego tra­wia­ni­stego zbo­cza;
• po przejściu zbo­cza, wyjście na lewy gra­bi­en górnej mo­ro­ny;
• dalej po usy­pisku — do sze­ro­kiego ku­lu­aru, roz­dzie­lo­nego gra­bi­em na dwie czę­ści. W górę po gra­bi­u i przez sil­nie znisz­czo­ne ska­ły — wyjście pod gra­bi­en przed­siod­ka (w ku­lu­arze moż­na pod­no­sić się i le­wiej gra­bi­u, ale droga bardziej kam­ie­nie­pa­do­wy­pad­ko­wa­go­pas­na!). W odleg­ło­ści 50–60 m ni­żej gra­bi­enia — tra­wers w pra­wo i przez nie­stromą ścia­nę (15 m) po pół­kach — wyjście na przed­siod­ek. Z przed­siod­ka — zjazd w przo­wał (ubez­pie­cze­nie, hak!) i po znisz­czo­nych ska­łach gra­bi­enia (50–60 m) — wyjście na wierz­cho­łek. Od biwaku do wierz­choł­ka: 5–6 godz. Cała droga jest kam­ie­nie­pa­do­wy­pad­ko­wa­na! Zjazd po dro­dze na górę do Dom­baja — 6–7 godz.

Re­ko­men­da­cje dla wcho­dzą­cych

Z ­po­łu­dni­owo-wschod­niej, 1B sk.

Od Do­mbaj­skiej po­la­ny lub a/l „Ali­bek” ścież­ką oraz tra­wia­sty­mi zbo­czami i usypis­kami wyj­ście pod prze­łęcz Chru­stal­nyj, tra­wers stro­mych od­ro­śli wschod­niego grze­bie­nia Siemie­now­ba­szy. Miejs­ce na bi­wak — 3–4 godz. Z bi­wa­ku:

• Po ła­god­nym zbo­czu w kie­run­ku prze­łę­czy Chru­stal­nyj i, nie­do­cho­dząc do prze­łę­czy 100–150 m, w le­wo do gó­ry po roz­ga­łę­zio­nym ko­ry­cie.
• Po ko­ry­cie w górę na wschod­ni grzebień. Ka­mie­nio­pad!
• Da­lej w le­wo po grze­bie­niu na szczyt. Żan­darmy ob­chodź w głów­nej mie­rze z pra­wej stro­ny.
• Na po­cząt­ku la­ta — śnież­ne kar­ni­zy na pół­no­cy.