Pierwowspinanie na wierzchołek Chazor-Mecz przez północno-wschodnią ścianę 3A kategorii trudności

MOSKWA — 1963 r. wierzch. Chazor-Mecz (Widok z doliny rzeki Szadón) Mapa-schemat rejonu gór Fan

Opis rejonu wspinaczki

W zachodniej części pasma Zarafszańskiego, pomiędzy dorzeczami rzeki Dán-Darjá i Kszut-Darjá, wznosi się dość odosobniony masyw — tak zwane Fánskie góry. Wierzchołki tego węzła górskiego osiągają wysokość 5500 m (Czimtarga — 5487 m, Bolszaja Ganza — 5415 m, Dukdon — 5208 m, Zenggija — 5105 m itd.) — łącznie do 10 wierzchołków przekraczających 5000 m. Fánskie góry zajmują przestrzeń pomiędzy pasmami Zarafszańskim i Gissarskim. Znaczne zlodowacenie w tym rejonie występuje głównie na północnych zboczach. Na południe od wierzch. Bolszaja Ganza, w górnym biegu rzeki Iskander-Darjá, na wysokości 2238 m znajduje się ogromne i bardzo piękne jezioro Iskander-Kul pochodzenia zaporowego. Rejon ten jest jeszcze słabo zbadany i wiele wierzchołków czeka na swoich odkrywców.

56. Якум od południo-zachodu, trasa 2А kat. sł., rys. 29.

Od biwaku lewym żlebem podchodź w kierunku wierzchołka. Następnie skręć w prawo na zbocze do przełączki między jendarmami na lewo od przełęczy Якум. Na zboczu możliwy śnieg. Od przełączki w górę po trawiastym stoku, omijając pojedyncze skalne wyjścia, posuwać się w kierunku najwyższej przełączki w drugim grzbiecie. Z przełączki wyjść w lewo pod ścianę, nie dochodząc do żlebu, stromo schodzącego z grani. Stromymi skałami 40 m ze страховką hakową wyjść ku żlebowi. Dalej żlebem do czarnych kamieni, skąd półkami na grań. Kontrolny kopiec. Rys. 29. Dalsza droga na wierzchołek prowadzi po zerwanym grzbiecie z trzema jendarmaми. Spust z pierwszego jendarma 5–6 m po pionowej ściance. Pozostałe jendarмы są pokonywane ze страховką na przemian. Wyjście na wierzchołek prowadzi po szerokim i łagodnym grzbiecie. Spust z wierzchołka na zachód — 1Б kat. sł. (trasa 55). Wspinaczka zajmuje 4–5 godz.

55. Якум od zachodu, marszruta 16 kat. złoż., rys. 29.

Od biwaku lewym żlebem podchodzić w kierunku wierzchołka. Główna część masywu wierzchołka posiada charakterystyczne rdzawe skały, a na lewo od niego grzbiet zachodni — szare. Następnie, skręcając w lewo w kierunku stoku, podchodzić ku zachodniemu grzbietowi wierzchołka. Na trawiastych stokach znajdują się pojedyncze występy skalne, dużo luźno leżących kamieni. Ukośne rdzawe skały wierzchołka pozostają po prawej stronie. Na stokach znajdują się koryta wyschniętych potoków. Wzdłuż jednego z nich, a następnie szerokim, usypiskowym żlebem wejść na grzbiet. Ruch wzdłuż grzbietu — po skałach i śniegu. Krótkie strome odcinki są przechodzone z jednoczesnym zabezpieczeniem. Wyjście na wierzchołek prowadzi po lekkich, zniszczonych skałach. Zejście z wierzchołka — szlakiem wejściowym. Wejście zajmuje 3–4 godz. Rys. 29.

9. Hełm zachodnią ścianą na północny grań, droga 46 k/trm, rys. 4.

Z obozu bazowego w górę przez Siame początkowo po morenach, a następnie, skręcając w prawo, wyjść na lodowiec Большой Сиамы. Pozostawiając po prawej stronie wierzchołki:

• Медвежий Замок
• Шлем podejść pod zachodnią ścianę północnej grani wierzchołka. Podejście od obozu bazowego pod wierzchołek zajmuje 4 godz. Na morenie — stanowiska do noclegu. Charakterystyczny kolor ściany północnej grani wierzchołka — żółto-zielony. Po ścianie z góry po prawej stronie na lewo idą trzy pochyłe żyły:
• Prawa żyła wychodzi na najwyższą widoczną z dołu część ściany,
• Środkowa żyła jest pośrodku,
• Lewa żyła wychodzi do skalnej bramy w grani.

Wnioski

1. Wejście na wierzchołek Szlem z podjściem po zachodniej ścianie na północny grzbiet jest skalną trasą 4B kategorii trudności.
2. Całkowita różnica wysokości: lodowiec — wierzchołek Szlem — 450 m.
3. Wysokość zachodniej ściany północnego grzbietu — 200 m.
4. Średnie nachylenie ściany — 70°.
5. Na ścianie wbito 25 haków skalnych.
6. Od lodowca do wierzchołka grupa potrzebowała 16 godzin marszu.
7. Najbardziej skomplikowane technicznie miejsca:
8. Skalny korytarz 150 m.
9. 80-metrowa ściana wieży Szlem.

8. Шлем с юга, маршрут 4А к/тр., рис. 4.

Z obozu bazowego (nie później niż 4 godz.) w górę po Сиаме przez moreny, a następnie, skręcając w prawo, wyjść do cyrku lodowca Большой Сиамы. Dalsza droga prowadzi do grzbietu, łączącego wierzchołki Шлем i Медвежий Замок, podjazd na przełęcz po piasku i śniegu. Punkt kontrolny. Z przełęczy po osypiskach po prawej stronie wyjść na słabo zaznaczony grzbiet i po płytach do ścianki o wysokości 4 m i szerokości do 12 m. Ściana jest pokonywana w jej prawej części. Ubezpieczenie hakowe, wspinaczka trudna. Ponad ścianą znajduje się półka, po której przejść do jej końca w lewo pod następną ścianę o wysokości 2 m. Za ścianą po półce przeciąć żleb i wyjść na nachylone płyty grzbietu. Рис. 4. Po grzbiecie poruszać się około 100 m z przemiennym ubezpieczeniem aż do obniżenia w grzbiecie. Zjeżdżać w zapadlisko po linie. Dalsze przemieszczanie się po lewej stronie grzbietu po płytach. Po 100–120 m wyjść na przełączkę pod ścianę wierzchołka. Wysokość ściany wynosi około 100 m. Pierwsze 10 m ściany od przełączki jest pokonywane pionowo w górę. Skały trudne. Następnie po półkach odejść w lewo w górę do podstawy rozpadliny, po której pokonuje się pozostałą część ściany. U góry rozpadlina prowadzi na szeroką (10–15 m) półkę z osypiskiem. Na całej ścianie ubezpieczenie hakowe. Z półki odejść w prawo w górę po szerokiej rozpadlinie (w dolnej części komin). Rozpadlina wyprowadza na nachylone płyty i osypisko wierzchołkowego kopuły. Zjazd z wierzchołka ścieżką wejściową. Na ścianie organizowane są przesiadki z wyciąganiem liny. Wejście zajmuje 12–14 godz.

140

Wspinaczka na wierzchołek Szlem (od zachodu), 4A kat. trudności

Wspinaczka na wierzchołek odbywa się z obozu bazowego położonego w górnym biegu rzeki Siama. Od obozu należy iść wzdłuż lewego brzegu Siamy, początkowo przez moreny z gwałtownym wzrostem wysokości, a następnie, skręcając w prawo, wyjść do kotła lodowca B. Siama. Dalsza droga prowadzi do grzbietu łączącego wierzchołki Szlem i Miedwiedżij Zamok. Wspinaczka na przełęczy (najniższy punkt grzbietu) odbywa się po osypiskach i śniegu. Na przełęczy znajduje się kopiec kontrolny. Z przełęczy i po osypiskach po prawej stronie wejść na słabo zaznaczony grzebień i wspiąć się po płytach do ściany o wysokości 4 m i szerokości 10–12 m. Ściana jest pokonywana w jej prawej części. Ubezpieczenie hakowe, wspinaczka trudna. Nad ścianą znajduje się półka, po której należy przejść do jej końca w lewo, pod kolejną ścianę o wysokości 2 m. Po jej pokonaniu, półką przejść przez żleb i wyjść na pochyłe płyty grzbietu. Po grzbiecie poruszać się z naprzemiennym ubezpieczeniem około 100 m, aż do obniżenia w grzbiecie. Zjechać do obniżenia po linie. Dalszy ruch po lewej stronie grzbietu, po płytach. Ubezpieczenie hakowe. Po 100–120 m wyjść na przełęcz pod ścianę wierzchołkową. Wysokość ściany wynosi około 100 m. Pierwsze 10 m ściany od przełęczy jest pokonywane pionowo w górę. Skały są trudne. Zalecana jest wspinaczka w gumowych butach. Następnie po półkach odejść w lewo i w górę do podstawy szczeliny, po której pokonuje się pozostałą część ściany. U góry szczelina kończy się szeroką (10–15 m) półką z osypiskiem, gdzie po lewej stronie płynie woda. Na całej ścianie ubezpieczenie hakowe.

Szerokaja od Wschodu

Opis wejścia nową drogą o kategorii trudności 3Б

I. Podejście

Podejście jest analogiczne do podejść pod wszystkie szczyty Tadżyckich Igizaków.

II. Wejście

Wejście rozpoczyna się od przełączki pomiędzy wierzchołkami Szerokaja i Małyszka. Od obozu nad rzeką Sioma podejście do przełączki zajmuje 2,5–3 godz. Wspinaczka na grań prowadzi poprzez szeroki komin niewidoczny z przełączki, ale dający się rozpoznać po prawej stronie od przełączki:

• Z przełączki bezpośrednio i w prawo (1×60 m) po skale średniej trudności (4 haki). Wychodzimy do komina i po nim po lekkiej skale (2×60 m) ze ubezpieczeniem na występach podchodzimy do jego górnej części.
• Po lewej ścianie (1×30 m) po skale średniej trudności (2 haki) wychodzimy do początku graniowej drogi.
• Grań jest przechodzona ze ubezpieczeniem na występach.

SPRAWOZDANIE z wejścia na pik Czterech. Pik Czterech jest położony w rejonie Tadżyckich Igizaków. Wysokość szczytu, niewyraźnie wyróżniającego się z grzbietu między p. Oktyabr i p. Siech, wynosi 4200 m. Na północ, w kierunku rzeki Majchura, cały ten grzbiet opada ścianą o różnicy wysokości od 400 (w okolicach p. Oktyabr) do 700–800 m (w okolicach p. Siech). W kierunku południowym zbocza są łagodniejsze i bardziej zniszczone, a długość skalnych tras nie przekracza 300 m. Rejon zaczął być penetrowany przez alpinistów DSzO "Chosilot" od 1962 r. Od północy u podnóża ściany alpinisci bywali w latach 1965–1966. W 1969 r., podczas wejścia na p. Oktyabr, 7 listopada został wytyczony planowany szlak. 1 października 1971 r. grupa sportowa wraz z obserwatorami wyjechała z miasta i zanocowała na brzegu rzeki Majchura u wejścia do wąwozu. 2 października zostały przeprowadzone podejścia pod lodowiec, gdzie pozostała grupa obserwacyjna. Podejścia do tego miejsca - dużej zielonej polany - zajmują 1,5 godziny, prawą stroną potoku (jest ścieżka). Planowana trasa wejścia prowadziła głównym kontforsem północnej ściany p. Czterech, ograniczającym z prawej strony lejkowaty lodowiec i lodospad pod ścianą (patrz zdjęcie). Podejścia pod początek kontforsa zostały przeprowadzone:

• najpierw przez "baranów łby",
• następnie ku dołowi kontforsa przez morenę i łagodny lodowiec,

Pik Czajka od Południa

Opis wejścia drogą III k. trudn. I. Podejście Podejście jest analogiczne jak pod wierzchołki Kuba, Grimał, Jastreb. II. Wejście Od rozwidlenia w górnej części doliny droga prowadzi w lewo (w kierunku marszu) na grzbiet wschodni. Wierzchołek schodzi tutaj szerokim skalno-śnieżnym masywem z 70-metrową ścianą w dolnej części. Ze wschodniego grzbietu ta ściana jest atakowana wprost, z użyciem haków (4 haki). Skały średniej trudności. Dalej wejście prowadzi prawą stroną (w kierunku marszu) masywu po lekkich, miejscami średniej trudności skałach, wychodząc na grzebień wierzchołka. Wierzchołek nie jest zbyt wyraźny, to jeden z wyższych żandarmów grzbietu. Dalej szlak prowadzi grzbietem 5×60 m. Skały średniej trudności, ubezpieczenie za występy i miejscami haki (4 haki). Zjazd na przełączkę między Czajką a Jastrebem - jednym z żlebów, z zawieszeniem liny (3×40 m). Dalej zjazd do doliny - po stromym piasku i gruzie.