PАСПОРТ

1. Klasa wejścia — zimowa/skałkowa/
2. Region — Pamiro-Ałaj, szczelina Dugoba
3. Szczyt, trasa — szczyt Kałkusz (4100 m) po południowo-wschodniej ścianie 5B kat. trudności (orientacyjnie) Długość — 750 m części ściennej. Różnica wzniesień — 535 m. Średnie nachylenie — 73° Długość według odcinków:

• R1 – 255 m
• R2 – 85 m
• R3 – 195 m
• R4 – 20 m

Paszport wejścia

1. Klasa wejścia: techniczny.
2. Rejon wejścia: Pamiro-Ałaj, pasmo Ałajskie.
3. Szczyt, jego wysokość i trasa wejścia: w. Sowietskikh Szkolnikow, 4850 m po Ścianie W. (drugie przejście).
4. Proponowana kategoria trudności: 5B.
5. Charakterystyka trasy: różnica wysokości 750 m; średnie nachylenie 75°; długość odcinków 4 kat. trudn. – 220 m, 5 kat. trudn. – 470 m, 6 kat. trudn. – 80 m.
6. Wbite haki: dla ubezpieczenia: skalne — 23 lodowe — (myślnik)

6. Surto po Południowym Grzbiecie Trasa skalna, 1B kat. trudn. (rys. 5, 6, 13–15). Długość — 2000 m (od przełęczy 1000 m), H — 500 m, czas 2,5–3 godz. Od alplageru "Kirgizat" (skład grupy nie jest ograniczony):

• Przejść przez most rzekę Kurhan.
• Poruszać się w górę po drodze lewego brzegu rzeki Kurhan.
• Ominąć zielone wzgórze z jałowcowym lasem. W centrum doliny Kurhan z lewej strony, podejść w prawo do tymczasowego mostka z pary belek, po nim przejść na prawy brzeg rzeki Kurhan (przy rzece – bagno). Dalej — ścieżką wzdłuż zbocza wierzchołka Mazara, prawego brzegu rzeki Kurhan, wyżej w górę po morenach do zakrętu doliny w prawo. Następnie po morenach w górę-w lewo, przeciąć dolinę i podejść pod osypiskowe zbocza przełęczy Surto, wysokiego siodła między wierzchołkami Surto z lewej strony na północy i Kurhan z prawej strony na południu. Od alplageru — 3,5–4 godz. Wznoszenie:
• Z moreny 1000–1200 m w górę po średniej i drobnej 30–35° osypisku wspiąć się na przełęcz Surto, na lewo od centralnego żandarma. Od moren doliny — około 1 godz.
• Na przełęczy skręcić w lewo i po mocno zniszczonych lekkich, miejscami prostych skałach, przeplatanych z osypiskowymi odcinkami i krótkimi prostymi ściankami łagodnego 20–25° 700–800-metrowego Południowego grzbietu, wyjść na szerokie osypiskowe siodło.

18. Челябинский рабочий — przełęcz Dżołdżiłga północno-wschodnim grzbietem. Droga kombinowana, 2B kat. trudn. (rys. 5, 6, 29, 30). Długość — 1000 m, 11 300 m, czas 3,5–4 godz. Droga od obozu alpinistycznego "Kirgizat" (skład grupy nie jest ograniczony) do początkowego biwaku na lewobrzeżnej morenie lodowca Dżołdżiłga — patrz droga 14. Z biwaku początkowego po morenie, a następnie wzdłuż lodowca Dżołdżiłga podejść pod prawą stronę szerokiej przełęczy Dżołdżiłga. Z lodowca po dość łagodnym lodowo-śnieżnym 120–150-metrowym stoku wspiąć się na prawą stronę przełęczy Dżołdżiłga. Na przełęczy skręcić w prawo i po lodowo-śnieżnym grzbiecie siodła podejść pod 1-szy dźwigar północno-wschodniego grzbietu wierzchołka Челябинский рабочий. Po prostych skałach łagodnego północno-wschodniego grzbietu z krótką rudą ścianą (ubezpieczenie) 100 m w górę na 1-szy dźwigar. Dalej po długim łagodnym, lekkim 300–350-metrowym północno-wschodnim grzbiecie, omijając nieduże dźwigary z prawej strony, podejść pod 2-gi Wielki dźwigar. Po prostych skałach o nachyleniu 40–45° (ubezpieczenie na hakach) 100–120 m w górę na 2-gi dźwigar. Z dźwigara po lekkich zniszczonych skałach północno-wschodniego grzbietu zjechać na lodowo-śnieżne siodło. Dalej po prawej stronie szerokiego łagodnego lodowo-śnieżnego (wystające nawisy) północno-wschodniego grzbietu podejść pod dźwigar Piramida. Dźwigar Piramida ominąć 40–50-metrowym trawersem z prawej strony po lodowo-śnieżnym stoku lub lekkich zniszczonych i ośnieżonych skałach (ubezpieczenie). Dalej 350–450 m po prawej stronie lodowo-śnieżnego północno-wschodniego grzbietu i lekkim zniszczonym, miejscami zaśnieżonym 60–80-metrowym skalnym północno-wschodnim grzbiecie wejść na wierzchołek Челябинский рабочий. Od przełęczy Dżołdżiłga — 3–3,5 godz.

CS DSO „ЗЕНИТ” Протокол №396 od 15 kwietnia 1975 r. 5А pierwopuszczenie (дайб) АКТАШ — 4937 m PO ZACHODNIM ŻEBRZE (pierwopuszczenie) Naumow A.F. MS

42

OPIS TRASY NA SZCZYT KALKUSZ

PRZEZ ŚCIANĘ WSCHODNIĄ Grupa: G.G. Andriejew, KMS, kier. O.I. Szumiłow, KMS W.P. Wejko, KMS Ju.A. Łogaczew, KMS Trasa przebyta 12–14 lipca 1969 r.

Paszport wspinaczki

1. Klasa wspinaczki: Techniczna
2. Rejon wspinaczki, grzbiet: Pamiro-Ałaj, grzb. Kiczik-Ałaj
3. Szczyt: Cwiłlinga S.M. pik Wysokość: 4326 m Trasa wspinaczki: z przeł. Cwiłlinga
4. Proponowana kategoria trudności: 4–5
5. Charakterystyka trasy: Różnica wysokości: ~850 m Długość odcinków: 5–6 k/tr. 30 m

Konstruktorów (4100), 3Б kategoria trudności, po grzbietowi W. Jurij Emelianienko, 1969 r. -5-

Ścieżki podejścia

Od a/l "Dugoba" ścieżka prowadzi przez dolinę Kalkusz wzdłuż lewego (orograficznie) brzegu rzeki Kalkusz. Przeszedłszy pod zboczami wierzchołka "UROŻAJ", wchodzimy po stromym, dużym usypisku na dużą polanę. Po lewej stronie polana jest ograniczona moreną lodowca Kalkusz, po prawej - grzbietem dzielącym dolinę Kalkusz i dolinę Maszalan. Na końcu polany, pomiędzy dwoma strumieniami, przy dużym kamieniu - miejsca na nocleg. Polana stosunkowo wcześnie jest oświetlana przez słońce. Polanę nazwano "Słoneczną". Podejście od a/l "Dugoba" do Słonecznej polany zajmuje 4,5–5 godzin. Możliwy jest drugi wariant podejścia (w przypadku, gdy obóz bazowy znajduje się przy drugim zlewni – zlewni rzek Ak-Tasz i Dugoba): przez przełęcz Kalkusz i dalej po morenie lodowca Kalkusz do Słonecznej polany (polana i ścieżka wejściowa na wierzchołek są dobrze widoczne z przełęczy). Czas podejścia - 3–3,5 godziny. Od noclegu ścieżka prowadzi na zachód, wzdłuż granicy lewego (orograficznie) brzegu moreny lodowcowej i trawiastego stoku. Wejście bez dużego przewyższenia prowadzi do szerokich, łagodnych, drobnych usypisk prawie do końca doliny. Następnie skręcamy w prawo i zaczynamy wspinaczkę na grzbiet wzdłuż granicy skał i usypiska, omijając z lewej strony igłopodobnego, szarego "żandarma". Wyjście na grzbiet nie przedstawia technicznej trudności. Czas, jaki zajmuje ścieżka od noclegu do wyjścia na grzbiet, wynosi 50–60 minut. Tutaj znajduje się 1. punkt kontrolny i początek trasy na bezimienny wierzchołek, znajdujący się na zachód od nas. W stronę doliny Maszalan grzbiet opada 300–500-metrowymi ścianami.

Paszport wspinaczki

1. Klasa wspinaczki: techniczna
2. Rejon wspinaczki: Pamiro-Ałaj, pasmo Ałajskie
3. Trasa wspinaczki: Pik Uzbekistan 5140 m (po lodowej płycie północnej ściany)
4. Charakterystyka trasy różnica wysokości: 1050 m, średnie nachylenie: 65°, najbardziej stromy odcinek: 90°
5. Długość odcinków: III kategoria trudności — 420 m, IV kategoria trudności — 160 m V kategoria trudności — 535 m, VI kategoria trudności — 120 m
6. Liczba wbitych haków:

Paszport wejścia

Na wierzchołek pik Sолиевой (4770 m) przez grzbiet Północno-Zachodni.

1. Klasa wejścia: techniczny.
2. Rejon wejścia: Аłaйский łańcuch, dolina Kок-Су.
3. Wierzchołek: pik Sолиевой (4770 m) przez grzbiet Północno-Zachodni.
4. Przewidywana kategoria trudności — 3Б.
5. Charakterystyka marszrutu: różnica wysokości — 750 m; długość odcinków: 5 kat. trudn. – 30 m,