Po lewym żebrze centralnego kontrforsu Północno-Zachodniej ściany, 3B kat. sł.

Od obozu bazowego poruszać się wzdłuż prawego brzegu rzeki Omut pod Północno-Zachodnią ścianę w. Omut. Po 1 godzinie rozpocząć wspinaczkę po żlebie, trzymając kierunek na lewe żebro centralnego kontrforsa. Pierwsze nieskomplikowane skały kontrforsa ominąć z prawej strony, wychodząc na niewąską półkę pod pierwszym kluczowym odcinkiem trasy — 80-metrowym bastionem. Pierwsza ścianka z wystarczającą ilością chwytów jest przechodzona po skosie z prawej do lewej w kierunku pionowego wewnętrznego kąta, częściowo zalanego lodem. Wspinaczka jest napięta z użyciem ITO. Wyjście z kąta następuje po pochyłej śnieżnej półce, na końcu której z prawej strony i bezpośrednio na linii ruchu znajdują się pióropuszowe bloki skalne, które można wykorzystać do organizacji ubezpieczenia. Stacja jest niewygodna, półwisząca. Dalej:

• Pionowo do góry idzie szczelina wypełniona śniegiem i lodem. Wspinaczka jest skomplikowana z użyciem ITO.
• Następna za nią ścianka z ograniczoną liczbą chwytów i niewielkim okapem jest przechodzona frontalnie w lewo i do góry po szerokiej szczelinie, która wyprowadza na wierzchołek bastionu. Półka u góry jest wystarczająca dla trzech-czterech osób. Dalszy ruch jest możliwy z naprzemiennym ubezpieczeniem, należy trzymać się nieco lewej strony skał kontrforsa. W tej części trasy należy uważać na śliskie zaśnieżone płyty. Drugi 50-metrowy bastion jest kolejnym kluczowym odcinkiem:
• Ruch po stromej półce u podstawy bastionu w lewo i po szczelinie w ścianie wypełnionej śniegiem na małą półkę pod wierzchołkiem bastionu. Wspinaczka nie jest prosta z powodu ograniczonej liczby chwytów.
• Dalej po ściance w górę i w lewo na wierzchołek drugiego bastionu.

Po prawym żebrze centralnego kontraforta Północno-Zachodniej ściany, 3А kat. trudn.

Od obozu bazowego poruszać się wzdłuż prawego brzegu rzeki Omut pod Północno-Zachodnią ścianę w. Omut. Po 1 godzinie rozpocząć wspinaczkę po żlebie, trzymając kierunek na prawe żebro centralnego kontraforta. Pierwsze niezbyt trudne skały kontraforta ominąć z prawej strony, podchodząc pod kluczowy odcinek trasy — 15-metrową ścianę i 25-metrowy komin z niewielkim występem skalnym po nim. Ścianę przejść od lewej do prawej; komin — bezpośrednio z odchyleniem w prawo w górnej jego części. Po 5–7 m wspinaczki po ścianie z pęknięciami, w miejscu, gdzie przylega stromy śnieżny żleb, zaleca się wykonanie stanowiska. Po 20 m ostrożnej wspinaczki po skałach zlodowaconych i porośniętych mchem wychodzimy na grań kontraforta. Dalej:

• 40 m niezbyt trudnego, lecz stromego podciągnięcia się prowadzi do 5-metrowej ścianki,
• ścianka jest pokonywana bezpośrednio z jednoczesnym ominięciem „żandarma” na grani z prawej strony. Przejście następnych dwóch nachylonych płyt i komina między nimi wymaga uwagi, gdyż w przypadku upadku możliwe jest runięcie grupy na dużą głębokość. Zaleca się:
• podciągnąć się po kominie 2–3 m,
• a następnie przejść na prawą płytę,
• poruszając się w prawo i do góry, dotrzeć do niezbyt trudnych skał. Po 100 m łatwego poruszania się granią podchodzimy pod nachyloną, zlodowaconą płytę z przylegającym do niej prawym wewnętrznym kątem. Konieczne jest pokonanie płyty, wchodząc jak najbliżej kąta, wykorzystując jego wystające części jako punkty podparcia, a pęknięcia do zakładania punktów asekuracyjnych.

7. Opisy tras wspinaczkowych na Morion Wschodni (2125 m)

Północnym kontrforsem, 2А kat. trudn.

Od obozu bazowego poruszać się prawym brzegiem rzeki Ułun pod górę Morion. Po 1 godzinie rozpocząć wspinaczkę po żlebie między Morion a Morion Wschodni, trzymając się jego lewej strony. Pierwsze nieskomplikowane skały kontrforsu ominąć z prawej strony, wyjść na kontrfors i po nim kontynuować wspinaczkę aż do skał. Ruch równoczesny. Dalej:

• Na przemian po zaśnieżonych płytach pod stromą ścianą z pęknięciami w lewej i prawej części — pierwszy kluczowy odcinek trasy.
• Rozpoczęcie przejścia jest możliwe zarówno z prawej, jak i lewej strony — w zależności od stanu trasy.
• Po 15 m oba warianty schodzą się przed 10-metrowym zaśnieżonym wewnętrznym narożnikiem, którego ostrożne przejście wyprowadza nas na lewą stronę kontrforsu, gdzie możliwe jest zorganizowanie asekuracji. Dalszy ruch na przemian po ostrym, stromym i zaśnieżonym grzbiecie wymaga ostrożności, umiejętności organizowania punktów asekuracyjnych bez przerywania ruchu. Przed drugim kluczowym odcinkiem — ścianą z pionową szczeliną — konieczne jest wykonanie niezawodnej stacji, ponieważ w przypadku upadku możliwe jest spadnięcie do stromego żlebu po lewej stronie. Ścianę należy przejść pionową szczeliną, w którą dobrze wkładają się elementy zabezpieczające i friendy. Nie zaleca się omijania ściany z lewej strony ze względu na gładkie, zaśnieżone skały, choć o mniejszej stromiźnie, ale z minimalną liczbą uchwytów i szczelin. Dalej:

w. Klewer (2119 m) – w. Fregat (2140 m) – w. Morion (2125 m), 3A kat. sł.

Od obozu bazowego podjazd na w. Klewer odbywa się trasą 1B kat. sł. przez Północny grzbiet. Czas podjazdu 1,5–2 godz. Od w. Klewer do w. Fregat znajdują się trzy wyraźnie widoczne „żandarmy”. Wszystkie są obchodzone frontalnie. Trasa przebiega przez mocno poszarpany ostry grzbiet i jest bardzo trudna psychologicznie.

Podjazd na 1-szy „żandarm”

• Z w. Klewer zjechać 60 m w zapadlisko;
• Przejść dwie ścianki — 3 m i 5 m;
• Przejść 50 m i wspiąć się na 1-szy „żandarm”.

Dalej

• Przejść 60 m grzbietem o podobnym charakterze;
• Wspiąć się na 2-gi „żandarm”;
• Zjechać z niego 15 m, podejść do początku najbardziej skomplikowanej części trasy.

Przez Północną Grań, 1B kat. sł.

Od obozu bazowego poruszać się wzdłuż prawego brzegu prawego dopływu rzeki Ułun. Po 20–25 minutach marszu rozpocząć wspinaczkę w górę po zaśnieżonym żlebie położonym na lewo od skrajnie prawego konforsu szczytu. Po przejściu 80 metrów przejść w prawo na kontfors i poruszać się po nim. Ruch jest jednoczesny, w zespołach, po niezbyt trudnych zaśnieżonych skałach. Przed wyjściem na Północną Grań zboczyć z kontforsu w prawo i wyjść na śnieg, obchodząc „żandarma”. Czas podejścia do grani wynosi 1,5–2 godziny od rozpoczęcia wspinaczki. Po wyjściu na Północną Grań poruszać się w prawo w zespołach. Po przejściu 150 metrów, jednocześnie po gęstym firnie, podchodzimy do niewielkiego przełamania w grani — ścianki o wysokości 4 metrów. Wspinamy się z przemiennym ubezpieczeniem na dystansie 120 metrów. W niektórych miejscach na grani po prawej stronie znajdują się śnieżne karnisy. Ubezpieczenie organizujemy do występów skalnych. Następnie 100 metrów po niezbyt trudnych zaśnieżonych skałach wychodzimy na wierzchołek. Szczyt stanowi niewielki skalny taras. Zejście ze szczytu odbywa się trasą wejściową, z wywieszeniem linek asekuracyjnych praktycznie wzdłuż całego odcinka graniowego:

• Zejście ze szczytu wzdłuż grani zajmuje 40–50 minut.
• Zejście od grani wzdłuż kontforsu trwa 20 minut. Całkowity czas wejścia — 5–6 godzin.

Ocena bezpieczeństwa trasy

Zagrożenie dla alpinistów stanowią śnieżne karnisy na śnieżnej grani o długości 250 metrów. Podczas schodzenia z grani w dół żlebem i przy możliwym podcięciu śnieżnego stoku należy uważać na:

• zejście lawiny.

Rekomendacje dla kolejnych grup dotyczące użycia sprzętu i specyfiki przejścia trasy

W. Jermołajewa S. (2163 m) – w. Jermołajewa (2153 m), 2А kat. sł.

Od obozu bazowego natychmiast przejść na prawą stronę prawego dopływu rzeki Ułun i rozpoczynać wspinaczkę w kierunku wyraźnego konforsu w. Siew. Jermołajewa. Najpierw iść po śnieżnym stoku około 300 m w kierunku pierwszego „żandarma” konforsu, o wysokości 8 m. On jest pokonywany frontalnie. Następnie po ostrym śnieżnym grzebieniu 50 m podejść do podstawy 20 m drugiego „żandarma”. Jego przechodzić po prawej stronie przez ściankę. Dalej, po przejściu 70 m prostego grzebienia, wyjść do trzeciego 5 m „żandarma”. Przechodzić po jego prawej stronie po wyraźnie wyrażonym wewnętrznym kąciku. Następnie po prostym grzebieniu wyjść do w. Siew. Jermołajewa. Ruch po konforsie logiczny i bezpieczny. Dalej poruszać się po silnie porozcinanym grzebieniu 200 m ku podnóżu dużego „żandarma”. On jest przechodzony po płytach i ścianie w centrum — kluczowe miejsce trasy. Następnie jeszcze 60 m silnie porozcinanego, z zapadliskami, grzebienia, który wyprowadza do szerokiego śnieżnego grzebienia wierzchołkowego wzlotu w. Jermołajewa. Ogólny czas podjazdu 4–5 godz. Zjazd po grani Pd. według trasy 1B kat. sł.

Ocena bezpieczeństwa trasy

Trasa na całym przebiegu graniowa. Niebezpieczeństwo przedstawiają śnieżne karnizy na grani z lewej strony według ruchu.

Rekomendacje dla kolejnych grup dotyczące użycia sprzętu i cech przejścia trasy

Dla grup w składzie 6 osób jest niezbędne posiadać:

2. po С.-Z. kfs., 2А 3. po lewym rebru 3. kfs., 3А 4. po prawym Ю.-Z. kfs., 2Б 5. po 3. ścianie, 3Б 6. po prawym 3. kfs., 3Б

Po prawym Zachodnim kontforsie, 3Б kat. sł.

Od bazy podążać prawym brzegiem prawego dopływu rzeki Улун. Po 20–25 min marszu rozpocząć podbieg w górę po zaśnieżonym żlebie na lewo od najbardziej prawego kontforsu szczytu. Przebywszy około 300 m, wyjść w lewo na skały zachodniego kontforsu i po dużych zaśnieżonych, miejscami oblanych, nachylonych płytach podejść pod ściankę. Stacja — na arczy. Początek: 10 m po wewnętrznym narożniku na prawo, potem przejście po łagodnych półkach pod niedużą 5 m 80° ściankę, z której wyjść po nachylonych płytach pod kluczowy odcinek. Przebywa się go po wyraźnej szczelinie w prawej części ściany, z wyjściem potem do wewnętrznego narożnika. Miejscami lód, jest para „klepsydr”. Dalej, omijając zrzut na lewo, po prawej stronie kontforsu po nachylonych płytach podnieść się ku przełęczy, na lewo od której pod ścianą kontrolny kopiec kamieni. Z przełęczy trawersem na prawo 10 m wyjść do zaśnieżonego komina na południowej ścianie i po nim znowu podnieść się na kontfors. Przebywszy trzystumetrowy próg, po poziomej półce skierować się na lewo, i dalej po lewej stronie kontforsu, omijając jego „płot”, podnieść się na Południowy grań. Z prawej strony kontfors stromo opada w dół. Wyjść na grań, podążać w lewo na w. Ермолаева. Czas przejścia zasadniczej części podbiegu 4–5 h. Zejście po маршруте 1Б po Южному гребню.

2. po S.-Z. kfs., 2A 3. po lewym rebru 3. kfs., 3A 4. po prawym J.-Z. kfs., 2B 5. po Z. ścianie, 3B 6. po prawym Z. kfs., 3B

Po Zachodniej ścianie, 3B kat. sł.

Od bazy obozu poruszać się wzdłuż prawego brzegu prawego dopływu rzeki Ułun. Po 20–25 min marszu rozpocząć wspinaczkę w górę po zaśnieżonym żlebie na prawo od zachodniego kontrforsu. Poruszać się po prawej stronie żlebu. Dotrzeć do mocno zaśnieżonych „baranich łbów” na początku trasy. Następnie iść w wiązce. „Baranie łby” obchodzić po lewej stronie i po półce i prostych skałach wspiąć się na zaśnieżoną przełączkę. Tutaj znajduje się kontrolny kopiec na ścianie w kamieniu. Czas podejścia do zaśnieżonej przełączki z bazy obozu — 1 godz. Od kontrolnego kopca na lewo od dużego komina ze lodem zaczyna się 80-metrowy kluczowy odcinek ściany:

• Na początku przejść trudny trawers w lewo długości 8 m z niewielkim przewyższeniem.

Trasy

3. Lewą krawędzią, 3 kat. trudn., 3A
4. Prawą południowo-zachodnią, 3 kat. trudn., 2Б
5. Przez trzecią ścianę, 3Б
6. Prawą 3 kat. trudn., 3Б
7. Prawą południowo-zachodnią, 2А
8. Południowym grzbietem

Lewą krawędzią Zachodniego kontrofarsu, 3А kat. trudn.

Podejście rozpocząć wzdłuż prawego dopływu rzeki Ułun, po 5–7 minutach, po przejściu rzeki, rozpocząć wspinaczkę w górę w lewo po stoku do dużej ściany na początku krawędzi. Stopniowo nachylenie wzrasta do 30°. Od bazy do początku trasy — 30 minut.

Po Zachodnim Kontreforsie, 2B kat. sł.

Od obozu bazowego poruszać się wzdłuż prawego brzegu prawego dopływu rzeki Ułun. Rozpocząć wspinaczkę w górę po zaśnieżonym żlebie na prawo od Zachodniego Kontreforsa, trzymając się skał. Po 30 min wyjść w lewo na kontrefors, który reprezentują zaśnieżone łatwe skały. Po 80 m grań staje się bardziej stroma. Podejść do 8-metrowej ścianki, przed którą niżej w grani znajduje się kopiec kontrolny. Ścianka pokonywana jest naprzemiennym ruchem w lewo i w górę. Dalsze przemieszczanie się po niedużej grani, 65 m. W trakcie ruchu napotkać można niewielką 5-metrową ściankę. Grań skręca w lewo i uchodzi w 7-metrową ściankę, na prawo od której znajdują się wewnętrzne kąty i duże ściany. Poruszać się po jednym z wewnętrznych kątów ze zmienną ubezpieczeniową. Dalszy równoczesny ruch po grani, opadającej stromym 60-metrowym urwiskiem w prawo. Podczas ruchu po grani wyjść do ścian „żandarma”, który omija się od prawej do lewej po drobnych ściankach i wewnętrznym kącie (pierwszy odcinek kluczowy). Wspinaczka dla zimowych warunków dość trudna, wymaga użycia haków i zawieszenia liny. W prawo widoczne są 80-metrowe ścianki z zamarzniętym wodospadem pomiędzy nimi. Po przejściu odcinka kluczowego, poruszać się 55 m przy jednoczesnym ubezpieczeniu wzdłuż grani. Grań zaśnieżona, następnie wyjść na pochyłe zaśnieżone płyty. Niezbędne ubezpieczenie hakowe z zawieszeniem liny (drugi odcinek kluczowy). Przez 30 m wyjść na szeroki zaśnieżony komin, po 50 m marszu w jego obrębie ponownie wyjść na grań. Niewielkie „żandarmy” na grani należy obchodzić po lewej stronie. Po 80 m podejść pod 8-metrowy kąt wewnętrzny i 15-metrową ścianę nad nim. Po przejściu tych przeszkód ponownie wyjść na łagodną grań, prowadzącą do wierzchołka. Zejście z wierzchołka wzdłuż trasy 1B kat. sł. Całkowity czas wchodzenia 5–6 godz.