Sprawozdanie

z pierwszego wejścia na wierzchołek Aleksego Botiana północnym grzbietem o 3A kategorii trudności przez zespół klubu alpinistycznego „Kaskad” w okresie od 26 do 29 lipca 2022 r.

I. Dane o wejściu

II. Opis wejścia

1. Charakterystyka obiektu wejścia

Zdjęcie 1: Ogólne zdjęcie wierzchołka z 4 sierpnia 2020 r.

Zdjęcie 2: Profil trasy (grzbiet i wieża wierzchołkowa)

Zdjęcie 3: Fotopanorama rejonu

Mapa rejonu

Przegląd rejonu wejścia

Wierzchołek 3939 m znajduje się w centrum grzbietu Saudorskiego. Grzbiet Saudor (w dialekcie digorskim języka osetyjskiego oznacza „czarne kamienie”) jest położony we wschodniej Digorii — w regionie górskim Republiki Osetii Północnej — Alania. Długość grzbietu Saudorskiego wynosi ok. 10 km. W rzeczywistości jest to odgałęzienie bocznego grzbietu, położonego dalej na południe. Najwyższy punkt — wierzchołek Saudor 4209 m, i od niego w kierunku północno-zachodnim odchodzi grzbiet Saudorski.

Grzbiet Saudorski składa się ze skał powstałych w okresie paleozoiku: jasnoszarych granitów oraz gęstych, silnie zmetamorfizowanych łupków ilastych z dolnego mezozoiku. Jest tam kilka lodowców, które wciąż się kurczą. Największe z nich to:

• Czilingini
• Kadurchoschin
• Chuppara
• Cadoti

Na mapach topograficznych grzbiet Saudorski jest podpisany z błędem przez literę „o”, czyli jako „Soudor”, ale to jest nieprawidłowy zapis. Średnie wysokości wierzchołków w grzbiecie wynoszą ok. 4000 m. Co zaskakujące, grzbiet Saudorski jest słabo zagospodarowany przez alpinistów, co prawdopodobnie wynika z jego oddalenia od obozów alpinistycznych w dolinie Ceju i zachodniej Digorii. Turystycznie grzbiet jest za to dobrze zagospodarowany — opisano tam ponad 20 przełęczy. Do 2017 r. w Klasyfikatorze tras alpinistycznych była tylko jedna trasa na wierzchołki grzbietu Saudorskiego: trasa na Saudor z lodowca Gular, 2B kat. trudn.

Grzbiet Saudorski jest położony pomiędzy dorzeczami rzeki Karagomdon na zachodzie i Sardidon na wschodzie.

Rzeka Chuppara jest lewym dopływem rzeki Sardidon, w jej górnym biegu znajduje się lodowiec o tej samej nazwie, który obecnie jest podzielony na dwie części. W połowie ubiegłego wieku w dolinie rzeki Chuppara pracowali geolodzy, po których do dziś pozostały ślady działalności: sztolnie, resztki ścieżek itp.

Z górnej części doliny Chuppara przez przełęcze można zejść do lodowca Karagom w rejon Polany Rajskiej:

• Chuppara południowa 1B
• Wiosenna 2B

Pomiędzy tymi przełęczami znajduje się wierzchołek 3939 m.

Trasa podchodzenia od wsi Dunta (1780 m), odcinek Dunta — Jezioro

Opis podejścia do trasy

Z miasta Władykaukaz należy dojechać autobusem rejsowym do wsi Dunta — ok. 120 km.

Od dołu do doliny rzeki Sardidon nie można dostać się z powodu kanionu w dolnej części doliny, dlatego od wsi Dunta należy przebyć przełęcz Kazatywceg (u turystów — przełęcz Dunta), o wysokości 2337 m. Aby dostać się na ścieżkę prowadzącą na przełęcz, należy wejść do wsi Dunta, przejść przez most nad rzeką Dargom, a następnie zejść w prawo do mostu przez rzekę Songuidon.

Po przejściu mostu wychodzimy na starą ścieżkę i w ciągu 2–3 godzin wchodzimy w lewo w górę na siodło przełęczy Kazatyvceg. Wzniesienie od wsi Dunta wynosi ok. 600 m.

Z przełęczy zejście prowadzi w lewo w dół dobrą ścieżką. Po 30 minutach docieramy do kocza (obozu pasterskiego), gdzie latem wypasany jest bydło.

Miejscowa ludność nazywa dolinę rzeki Sardidon — dolina Skatikom, czyli dolina — obora (dla bydła). Z powodu zamknięcia doliny wypędzają tam bydło na całe lato, a zwierzęta pasą się tam samodzielnie.

Przejdziemy przez kocz i wchodzimy na brzeg Sardidonu, gdzie po prawej stronie widać dopływ rzeki — jest to rzeka Chuppara. Idąc wyżej niż ujście dopływu, ok. 700 m do miejsca, gdzie Sardidon rozdziela się na odnogi, i przeprawiamy się przez rzekę.

Uwaga! W pierwszej połowie lata, szczególnie wieczorem lub po deszczach, nurt może być bardzo silny!

Od przełęczy do miejsca przeprawy jest ok. 1,5 godziny. Jest to dogodne miejsce na nocleg przed wejściem na trasę.

Dalej wychodzimy na stok nad rzeką i starą ścieżką geologiczną wchodzimy do doliny Chuppara. Ścieżka prowadzi głównie nad rzeką, traversem lewego (w kierunku marszu) stoku doliny. Miejscami ścieżka jest mocno zarośnięta i trudna do zauważenia.

Po 1,5 godzinach od miejsca przeprawy docieramy do stromego stoku z konglomeratu i tutaj przeprawiamy się przez rzekę Chuppara na drugi brzeg. Po przejściu rzeki idziemy wzdłuż niej w kierunku widocznych przed nami „baranich łbów”. Przeszedłszy duży dopływ wpadający z prawej strony, idziemy jeszcze ok. pół kilometra i ponownie przeprawiamy się przez główną rzekę na drugi brzeg.

Wśród osypisk wychodzimy na starą wierzchnią ścieżkę geologiczną. Ścieżka miejscami jest dobrze zachowana, jej serpentyny są widoczne na zdjęciach satelitarnych w programie Google Earth.

Ścieżką, lewym od wodospadu, wchodzimy na górę za „baranimi łbami” i ruszamy w prawo. Dalej w prawo w górę po osypiskowych i morenowych stokach docieramy do piaszczystych noclegowisk na wysokości 3200 m. Po lewej stronie widać północne ściany wierzchołka Cakfedjor, przed nami widoczny jest wierzchołek Chuppara. Współrzędne noclegowiska: 42°51′10.10″ N, 43°45′52.95″ E. Od przeprawy przez Sardidon 5–6 godzin marszu.

2. Charakterystyka trasy

Zdjęcie 4: Techniczne zdjęcie trasy

Charakterystyka techniczna odcinków trasy:

3. Charakterystyka działań zespołu

Krótkie podsumowanie przebiegu trasy.

Zdjęcie 5: Stok śnieżno-lodowy. R0–R1

Zdjęcie 6: Grzbiet 150 m. R1–R2.

Zdjęcie 7: Grzbiet 60 m. 2–3 kat. trudn. R2–R3.

Zdjęcie 8: Grzbiet 40 m. 3–4 kat. trudn. R3–R4.

Zdjęcie 9: Wyjście na wierzchołek. R4–R5

Zdjęcie 10: Wierzchołek Aleksego Botiana (widok z drona)

Zdjęcie 11: Wierzchołek Aleksego Botiana (widok z drona)

Wnioski i zalecenia dotyczące trasy

Nie stwierdzono śladów obecności człowieka na wierzchołku. Na wierzchołku umieszczono tablicę pamiątkową ku czci Aleksego Botiana.

Ścieżka wejściowa zespołu na wierzchołek Aleksego Botiana jest najoptymalniejszą ścieżką wejściową na niego od zachodu. Zejście z wierzchołka najlepiej odbyć ścieżką wejściową, na zejściu zawiesiliśmy dwie liny: z wieży wierzchołkowej i przełączki między dwoma żandarmami (odcinek R1–R2).

Uwaga! Mnóstwo luźnych kamieni!

Przebyta trasa północnym grzbietem jest bezpieczna przy odpowiedniej taktyce wejścia i jest najłatwiejszą ścieżką na wierzchołek. Trasa odpowiada 3A kat. trudn.

W raporcie wykorzystano zdjęcia zespołu pierwszego wejścia oraz zdjęcia z strony https://caucatalog.ru ↗

Rząd Federacji Rosyjskiej

Zarządzenie

z dnia 30 listopada 2021 r. nr 3397-r Moskwa

Zgodnie z ustawą federalną „O nazwach obiektów geograficznych” i na podstawie wniosku Parlamentu Republiki Osetii Północnej — Alania dla uhonorowania pamięci sowieckiego szpiega, uczestnika II wojny światowej, Bohatera Federacji Rosyjskiej pułkownika Botiana A.N. nadać nazwę „Aleksego Botiana” bezimiennej górze o współrzędnych 42°49,9′ N, 43°45,6′ E i wysokości bezwzględnej 4019 m, położonej na grzbiet Soudor na terenie rejonu iraffskiego Republiki Osetii Północnej — Alania. M. Mišustin