Paszport

1. Klasa wysokościowa.
2. Himalaje Centralne, Główny Grzbiet Himalajski.
3. Szczyt Makalu (8463 m) po zachodniej ścianie.
4. Proponowana 6B kat. trud., pierwsze przejście.
5. Przewyższenie: 2663 m; długość — 3920 m.

Długość odcinków:

• 5 kat. trud. — 530 m;
• 6 kat. trud. — 640 m.

Średnie nachylenie:

• części ściennej trasy — 59° (6500–8150 m);
• całej trasy (od pierwszego bergschrund) — 47° (5800–8463 m).

6. Wbite haki:

Pozostawione na trasie dla zjazdu:

• skalne — 26;
• zakl. — 5;
• lodowe — 24.

7. Godzin marszu drużyny: 154,5 h, wliczając czas obróbki wstępnej trasy; dni: 11 i dni obróbki wstępnej trasy: 11.
8. Nocy: 1-sza — 6100 m, leżąca w namiocie. 2-gie — 6950 m, leżąca w namiocie. 3-cia — 7300 m, leżąca w namiocie. 4, 5, 6-te — 7600 m, niewygodna w namiocie. 7-ma — 7675 m, niewygodna w namiocie. 8-ma — 7800 m, niewygodna w namiocie. 9-ta — 8000 m, leżąca w namiocie. 10-ta — 8150 m, leżąca w namiocie.
9. Kierownik: Chabibullin Saławat Zagitowicz — MSМК

Uczestnicy: Bołotow Aleksiej Wasiliewicz — MS Bugaczewski Igor Borisowicz — MS Jermaczek Jurij Władimirowicz — MS Żylin Nikołaj Fiodorowicz — MS Pawlenko Dmitrij Władimirowicz — KMS

10. Trenerzy: Jefimow Siergiej Borisowicz — ZMS, ZT Rosji Michajłow Aleksandr Aleksandrowicz — MS, ZT Rosji

11. Wyjście na trasę: 11 maja 1997 r. Szczyt: 21 maja 1997 r. Powrót: 25 maja 1997 r.

12. Organizacja: Swierdłowski Komitet Sportowy.

Zdjęcie 1. Ogólne zdjęcie szczytu. 20 kwietnia 1997 r.

1. francuska droga pierwszych zdobywców (Couzy, Terray, 1955 r.)
2. polska droga (Kukuczka, 1981 r.)
3. angielsko-polska droga (Macintyre, Kurtyka, Kukuczka, 1981 r.)
4. trasa drużyny Swierdłowskiego Komitetu Sportowego
5. francuska trasa "żebro Parago" (Millet, Seigneur, 1971 r.)

Profil trasy

M 1:15000

Makalu

Bazy

Trasa Rosyjskiej Ekspedycji Mapa — schemat okolicy

Krótki przegląd rejonu wejścia

Himalaje — najwyższe góry świata — reprezentują system gigantycznych równoległych grzbietów, położonych od 73° długości wschodniej na północnym zachodzie do 96° długości wschodniej na południowym wschodzie. Najwyższy grzbiet systemu himalajskiego nosi nazwę Głównego Grzbietu Himalajskiego. Rozciąga się od północno-zachodniej zakrętu Indusu do południowo-wschodniej zakrętu Brahmaputry i osiąga maksymalną wysokość w masywie Dżomolungma (8848 m).

Południowym sąsiadem Dżomolungmy — jest szczyt Lhotse (8501 m). Na wschód od masywu Lhotse, u przecięcia się Głównego Grzbietu rzeką Arun, wznosi się piąty co do wysokości szczyt świata — monumentalny masyw Makalu (8436 m).

W 1955 r., 15 maja, dwóch uczestników francuskiej ekspedycji Jean Couzy i Lionel Terray po raz pierwszy weszli na szczyt w trasie przez północne siodło. Od 1981 r. zaczynają się próby przejścia Zachodniej Ściany przez znanych alpinistów. Problematyczna Zachodnia Ściana pozostawała nieprzejściowa.

Została ona wybrana przez drużynę Swierdłowskiego Komitetu Sportowego jako obiekt i przejściowa w ramach Mistrzostw Rosji tego roku w klasie wysokościowym.

Zrzutka ładunków i części uczestników ekspedycji do bazy (4600 m) pod Południową Ścianą odbywała się helikopterem z Luki, trekking do bazy z Hille zajmuje dwanaście dni. Do Hille z Katmandu autobusem 14 godz. Podejście do przedniej bazy (ABC) pod Zachodnią Ścianą zajmuje 4 godz. Wysokość bazy 5300 m.

Wykres wejścia

Wykres obróbki

Działania taktyczne drużyny

Podstawowymi czynnikami przy opracowaniu planu taktycznego były:

• duże nachylenie, długość i różnica wysokości na trasie,
• kombinowany charakter rzeźby z częstą zmianą jej form,
• lokalizacja skomplikowanych do przejścia i organizacji ubezpieczenia głównych problematycznych odcinków ściennych powyżej 7500 m,
• brak naturalnych platform pod namiot,
• psychologiczna intensywność trasy,
• konieczność uzyskania wystarczającego poziomu aklimatyzacji dla wejścia bez tlenu na ośmiotysięcznik.

Zgodnie z tym opracowano plan taktyczny, przewidujący następujące elementy:

• rekonesans w celu ustalenia drogi wejścia do części ściennej trasy, obróbki początku trasy (5800–6100 m) i wyboru miejsca na obóz na 6100 m,
• aklimatyzacyjne zejście do 7000 m w celu organizacji obozu na 6500 m (drugi od początku bergschrund), obróbki trasy do 7000 m i rozbicia obozu na tej wysokości,
• aklimatyzacyjne zejście do 7500 m w celu dalszej obróbki trasy od 7000 m, organizacji obozu na 7300 m i zejścia na 7500 m w celu wyjaśnienia trudności głównej części bastionu skalnego (7300–8150 m),
• wejście na szturm i przejście trasy z 7300 m do wierzchołka (8463 m) w stylu alpejskim,
• planowane miejsca noclegów w rejonie wysokości 7600 m, 7650 m, 7800 m, 8000 m,
• wejście na szturm szczytu z ostatniego obozu w rejonie wysokości 8150–8200 m,
• przeprowadzenie aklimatyzacyjnych zejść i wstępnej obróbki trasy przez dwie grupy po 3–4 osoby,
• możliwość przeprowadzenia obróbki trasy na znacznej wysokości w trakcie wejścia (zakupienie sześciu lin), jeśli stan rzeźby lub warunki pogodowe tego wymagają,
• przejście głównej części trasy od 7300 m z interakcją sekcji, lider bez plecaka. Praca wszystkich na podwójnej linie,
• wizualna i radiowa łączność drużyny z bazą,
• zjazd ze szczytu trasą wejścia z wykorzystaniem znacznej ilości poręczówek na obrobionych przy wejściu odcinkach trasy,
• obecność w bazie drużyny ratunkowej złożonej z trzech osób (Michajłow, Jefimow, Bielkow) z aklimatyzacją do 6500 m.

Zgodnie z planem taktycznym, dwójka Bołotow, Chabibullin przed przybyciem karawany z Hille obrobiła początek trasy (5800–6100 m) i wyznaczyła miejsce obozu 2. Pierwszy obóz został zorganizowany na wysokości 5700 m 29 marca.

Aklimatyzacyjne zejścia:

• Pierwsze — do 6100 m, od 8 do 14 kwietnia;
• Drugie — do 7200 m, od 16 do 23 kwietnia;
• Trzecie — do 7600 m, od 26 kwietnia do 6 maja.

11 maja z bazy na 5300 m (ABC) do dalszej obróbki trasy i przeprowadzenia wejścia wyszła pierwsza trójka wejściowa — Bugaczewski, Żylin, Jermaczek. Dwa dni później z ABC wyszła druga trójka — Chabibullin, Bołotow, Pawlenko. 16 maja obie grupy połączyły się w obozie nr 6 (7600 m) w celu kontynuacji wejścia pod kierownictwem Chabibullina. Przy dalszym ruchu, miejsca noclegów również odpowiadały planowi taktycznemu.

Główne punkty trasy:

• Oboz nr 7 (7675 m) — 17 maja;
• Oboz nr 8 (7800 m) — 18 maja;
• Oboz nr 9 (8000 m) — 19 maja;
• Oboz nr 10, dach ściany (8150 m) — 20 maja;
• Szczyt — 21 maja.

Dobra techniczna przygotowanie wszystkich uczestników wejścia pozwoliła na regularną zmianę lidera. W trakcie wejścia wykonywano:

• zmianę lidera w ciągu dnia;
• zmianę sekcji co dzień.

Drużyna dysponowała:

• apteczką z wystarczającym zestawem leków;
• dwoma palnikami gazowymi;
• gazem w wystarczającej ilości;
• palnikami MSR w dolnych obozach;
• butlą tlenową do celów medycznych;
• wysokogórskimi namiotami "Kanczendzanga".

Opis trasy po odcinkach

Odcinek R0–R1. Po przejściu bergschrund przez most śnieżno-lodowy, seria 15–20 m zalanymi lodem ścianami skalnymi i nachylonymi płytami, wyprowadzającymi do podstawy charakterystycznego noża śnieżno-lodowego.

Odcinek R1–R2. Nóż śnieżno-lodowy. Dla organizacji punktów zakotwiczenia lin używano:

• śnieżnych kotw;
• lodoburów.

Odcinek R2–R3. Ruch w kierunku prawego krańca drugiej kondygnacji lodowca cyrku zachodniej ściany Makalu. W drugiej połowie odcinka, przejście skomplikowanego trawersu po wygladzonych płytach i niewielkiej ścianie skalnej z nawisającym lodem zakończenie wspinaczki do miejsca pierwszego noclegu (6100 m).

Odcinek R3–R4. Skłon śnieżno-lodowy z otwartymi szczelinami. Ruch w kierunku centrum drugiej kondygnacji lodowca, gdzie bergschrund ma najmniejszy prześwit. Równoczesny ruch w sekcjach.

Odcinek R4–R5. Po wyjściu z bergschrund (obóz pośredni 6500 m) przemienne odcinki:

• stromego zimowego lodu;
• wygladzonych płyt skalnych.

Ogólne nachylenie odcinka około 60°.

Odcinek R5–R6. Skłon śnieżno-lodowy ze skalnymi wyspami. Ruch w kierunku lewego krańca "nosa" charakterystycznych czarnych skał do miejsca drugiego noclegu.

Odcinek R6–R7. Skłon śnieżno-lodowy, przechodzący w serię ścian skalnych i płyt, wymagających dla przejścia ubezpieczenia hakowego.

Odcinek R7–R8. Na początku odcinka, żleb z nawisającym lodem. Następnie ruch przeważnie po monolitycznym reliefie skalnym. Wybór miejsc dla organizacji punktów pośredniego ubezpieczenia utrudniony. Na końcu odcinka, na stromym skłonie śnieżno-lodowym, miejsce trzeciego noclegu na trasie (7300 m).

Odcinek R8–R9. Wzniesienie śnieżno-lodowe.

Odcinek R9–R10. Jeden z najbardziej skomplikowanych odcinków skalnych trasy. Napięte wspinanie z użyciem ITO w niektórych miejscach. Odcinek kończy się nożem śnieżno-lodowym, na którym została zorganizowana czwarta nocleg i skąd prowadzono dalszą obróbkę trasy w trakcie wejścia. W tym miejscu, zgodnie z planem taktycznym, trójka, która wyszła z bazy druga, połączyła się z pierwszą, i dalsza praca odbywała się w szóstkę.

Odcinek R10–R11. Kluczowy odcinek trasy. Granicznie skomplikowane wspinanie, obejmujące przejście trawersów. Jeden trzydziestometrowy odcinek ściany został przejdany całkowicie na ITO. Na końcu odcinka nocleg nr 7. Wysokość 7675 m.

Odcinek R11–R12. Nachylenie odcinka nieco mniejsze niż poprzedniego. Wspinanie wciąż skomplikowane i napięte z użyciem ITO w niektórych miejscach, gdzie relief jest nawieszony.

Odcinek R12–R13. Ostatni technicznie skomplikowany odcinek przed wyjściem na dach ściany. Przeszedł swobodnym wspinaniem.

Odcinek R13–R14. Relief staje się technicznie prostszy. Na końcu odcinka nocleg nr 9. Wysokość 8000 m.

Odcinek R14–R15. Seria ścianek, grzbietów i płyt, wyprowadzających na dach (8150 m) zachodniej ściany Makalu.

Odcinek R15–R16. Wyjście na zachodni grzbiet wierzchołka.

Odcinek R16–R17. Ruch po zachodnim grzbiecie.

Odcinek R17–R18. Dla przejścia użyto 4 pozostawione przez poprzednich wspinaczy zakladki i haki, a także zabezpieczone na nich liny.

Odcinek R18–R19. Kontynuacja zachodniego grzbietu.

Odcinek R19–R20. Przedwierzchołkowe wzniesienie. Wyjście na wierzchołek.

Zdjęcie 4. Techniczne zdjęcie trasy.

Zdjęcie 5. Odcinek R4. Oboz 6500 m.

Zdjęcie 6. Odcinek R6. Nocleg nr 2.

Zdjęcie 7. Odcinek R6. Nocleg nr 2.

Zdjęcie 8. Odcinek R9. Początek odcinka i nocleg nr 3.

Zdjęcie 9. Odcinek R9. Początek odcinka R10.

Zdjęcie 10. Odcinek R12. Obróbka drugiej liny odcinka.

Zdjęcie 11. Odcinek R13. Początek odcinka.

Zdjęcie 12. Odcinek R19. Przejście południowego grzbietu przedwierzchołkowego.