1.2. Pasmo Siewiero-Czujskie, dolina Aktru

STUdentow W. 3745 m przez południowo-wschodni grań

Proponowany:

• 2A kat. tr., trasa nr 64-a
• Charakter trasy: kombinowana

Uwaga: wysokość (3745,1) według opublikowanej w Internecie mapy w skali 1:50 000

Różnica wysokości według wysokościomierza grupy: 3750–2830 = 920 m

Długość trasy:

• do poziomu przełęczy — 2700 m (szacunkowo)
• przez grań — 820 m (szacunkowo)
• łącznie — 3520 m (szacunkowo)

w tym:

• 1 kat. tr. — 1500 m
• 2 kat. tr. — 80 m

Nachylenie najbardziej skomplikowanych odcinków trasy — od 40° (l/s) do 60° (sk.)

Użyto ogółem na podchodzeniu:

• haków i klinów — brak (pozostawionych punktów asekuracji — brak)

Asekuracja:

• przez czekany
• przez występy (pętle)

2–3 lipca 2006 r. łącznie 8 godzin marszu do wierzchołka: od alpcamp "Aktru" (2100 m) do biwaku (2823 m) — 2,0 h (16:00–18:00); od biwaku do odejścia na przeł. Maaszaj (3080 m) — 1,0 h (5:30–6:30); od odejścia na trasę do wyjścia (3600 m) prawie na poziom przełęczy — 2,0 h (6:30–8:30); przez południowo-wschodni grań do wierzchołka Studentow W. (3745 m) — 3,0 h (8:30–11:30); zjazd na biwak (tylko po drodze podchodzenia) — 3,6 h (11:45–15:20).

Kierownik:

• Askarow Samat Nurmuchametowicz (KMS, 2 kat. tr.) — Triegorodnyj (obw. czelabiński)

Uczestnicy:

• Akbajew Azat Riszatowicz (3 sp. roz.) — Ufa
• Liukkonen Andriej Aleksandrowicz (2 sp. roz.) — Moskwa
• Masłow Dmitrij Michajłowicz (2 sp. roz.) — Kyszym (obw. czelabiński)
• Szwiec Iwan Borisowicz (3 sp. roz.) — Czelabińsk

Trener:

• MC Lewin M.S. (st. trener alpcamp "Aktru") — Czelabińsk

Zdjęcie nr 1: Widok z północy, z grzbietu w. Aktru (punkt fotografowania zob. A na zdjęciu nr 2). Odcinki nr nr 1–8 zob. na zdjęciu Tech.

Zdjęcie nr 2: Widok z południa, ze stoków p. I.Je. Tamma. Na pierwszym planie — zjazd do doliny Maaszaj.

A — zaznaczono nie sklasyfikowaną ścieżkę na w. Studentow (Zach.), autor błędnie uważa, że to — w. Junost!

Tekst opisu dostosowano do zdjęcia: zaleca się iść od biwaku 2823 m (jezioro) w górę lodowcem B. Aktru-lewy 2,5–3 h do przełączki, która jest na prawo od wierzchołka. Następnie zaleca się wspiąć się na tę prawą przełączkę (stromo! brzeg?!), następnie po prostym grzbiecie do wierzchołka.

Znane są grupy, które, desperacko próbując zrozumieć internetowy opis, wchodziły na tę przełączkę, skąd można zdjąć dwie kartki — z w. Junost i w. Studentow Zach. — i zastanawiały się, gdzie podziała się 2B (nr 79).

W rzeczywistości prawa przełączka, która łączy p. Junost z przełęczą Aktru, jest łagodna i odległa, nie dochodzi się do niej prawie kilometr! Mylące jest również ostatnie zdanie: „Zjazd po drodze podchodzenia do jeziora 1–1,5 h” — nie, 2 razy dłużej: 5 łagodnych km po rozmokłym śniegu, ryzykując попадание na szczeliny.

Niestety, w archiwum AC "Aktru" brakuje opisu traversu Junost–Studentow. A dostępny w internecie opis traversu w. Studentow–Junost 2B kat. tr. jest zupełnie niepoważny. Naszym zdaniem jego autor nie szedł dalej przełęczy Maaszaj! Nie wie, gdzie jest p. Junost i pisze głupstwa:

• „Po prostym śnieżnym wschodnim grzbiecie przed wierzchołkiem Studentow znajduje się „Wielki Żandarm” w postaci skalnej „piły” — kluczowy odcinek! Po „piles” prosty grzbiet wyprowadza na w. Studentow (od przełęczy Maaszaj 1,5–2 h).”
• „Zjazd z w. Studentow i podchodzenie na w. Junost po prostym grzbiecie 25–30 min”.

Do pierwszych skał trasy — równego ramienia i podejścia na wierzchołek — rzeczywiście, 2–2,5 h od przełęczy Maaszaj; potem jeszcze 170 m skał do wierzchołka. Jeśli „W. Żandarm” to Studentow W., to gdzie podziała się kluczowa skalna „piła” po prostym śnieżnym SE grzbiecie?!

Jeśli „ich Junost” to Studentow Zach., to do niego jeszcze ok. 700 m, w tym 300 m zjazdu po wąskim skalnym (widać — 3 kat. tr.) grzbiecie — nie proste i nie 0,5 h!

Propozycje doprecyzowania KMGW-2001:

• 64. Studentow W. — 3. — Junost 2B do traversu.
• 64-a. Studentow W. 3745 m 2A do SE grzbietu S. Askarow, 06
• 78. Junost 3823 m 1B l/s SE grzbietu z doliny Aktru W. Kozin, 54
• 79. Junost — Studentow 3. — W. 2B do SE grzbietu, tr. do przeł. Maaszaj W. Kozin, 54

Zdjęcie nr 3: Widok z NNE, z grzbietu p. Kzyltasz. Z prawej, za przeł. Aktru — SE ściana w. Kwadratnaja.

Zdjęcie nr 4: Widok ze wschodu, od jeziora 2823 m (miejsce biwaku). Widoczne odcinki trasy nr nr 1–8.

TABELA PODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYK

Mapka (stosunek odległości między wierzchołkami Junost — Studentow Zach., Studentow W. — przeł. Maaszaj jest nieco zniekształcony).

Zdjęcie nr 5: Panorama zachodniej części grzbietu Siewiero-Czujskiego.

• Z lewej u góry — skalne występy p. Burewiestnik
• Na prawo — śnieżny stożek p. I.Je. Tamma

Do przełęczy

Zdjęcie nr 8: Widok przełęczy Maaszaj.

Zdjęcie nr 9: Ślady zjazdu od R8.

Opis trasy

Wzdłuż ścieżki od bazy uniwersytetu w Tomsku (21100 m), nie przekraczając rzeki Aktru, do wysokich „baranich czoła” (1–1,5 h), które obchodzi się z prawej strony po stromym stoku usypiskowym. Dalej wzdłuż krawędzi lodowca obok stoków w. Kzyltasz pod stoki w. Stażorow. Nie dochodząc do nich, za wałem morenowym w prawo — „Błękitne Jezioro” i chata glacjologów (2–2,5 h od bazy). Tutaj biwak (według wysokościomierza grupy — 2830 m).

Wczesnym rankiem wzdłuż moreny do lodowca B. Aktru-lewy, i omijając skalny próg na zachód do pierwszego podejścia. Na rakach i w ubezpieczeniu (szczeliny!) wyjść za podejście (2940 m) i skręcić w lewo naprzeciw zachodniej przełączki w. Stażorow. Na tle nieba — przeł. Maaszaj-Zach. (3680 m), prawe obniżenie w grzbiecie Siewiero-Czujskim.

Po skręcie podejście or. 40° 100 m, następnie wprost po długim stoku >25° — wszędzie szczeliny! Duży bergsztrund u góry na przegnieceniu, za nim płaskowyż (<10°). Po nim do w. Burewiestnik uchodzą w lewo w zagłębienie; a do doliny Maaszaj — w prawo. Przez SE grzbiet masywu w. Studentow do skał na prawo od początku zjazdu do doliny Maaszaj (tur na przełęczy) nie iść!

Przy braku dalszej widoczności na przełęcz: zaraz za dużym bergsztrundem skręcić w prawo i traversować 200–300 m po N. stokach bardzo szerokiego SE grzbietu w. Studentow. Grań się zwęża, jego N. stok staje się bardziej stromy — tutaj wyjść na południe od linii grzbietu (2,5–4 h od biwaku nad jeziorem, w zależności od stanu i zaśnieżenia lodowego stoku).

Dalej przez kilka guzów śnieżnego grzbietu (krawędzie na północ!) do zapadliska. Zjazd sportowy 40° 40 m za przełęcz (lód!), następnie w górę i po śnieżnym grzbiecie do śnieżno-lodowego żlebu na pierwsze skalne ramię przedwierzchołka.

Zniszczony ostry grzbiet ramienia (obejścia z prawej strony) wyprowadza pod strome podejście, po nim po śnieżnej półce na drugie, krótkie ramię i do wieżowatego wierzchołka (tur (3745 m) w rozpadlinie; 2,5–3 h od poziomu przełęczy).

Zjazd — tylko po drodze podchodzenia; należy brać pod uwagę, że śnieg już rozmokł! Organizacja poręcz za starannie wypróbowane występy. Dla grupy złożonej z dwóch ubezpieczeń do przełęczy 1,5–2 h.

Do awaryjnego zjazdu na lodowiec B. Aktru-lewy mieć 4 śrub lodowych.

Połączone zdjęcie nr 11. Na dalszym planie — wierzchołki grzbietu Siewiero-Czujskiego. Tzw. „gen-sztabówka”, wywieszona w Internecie (pierwotna skala 1:50 000, wysokości — do dziesiątych metra, przekrój 20 m i powiązanie z Grenzwichem) — obecnie główne źródło informacji. Naturalnie, na niej zaznaczono nie wszystkie wierzchołki, a podano tylko najwyższe.

Są turystyczne „chrebtówki”, gdzie p. Junost — na południowy wschód od (?) p. Studentow, obok przeł. Maaszaj. Są też takie, gdzie p. Studentow nie ma w ogóle, a węzłowy wierzchołek Junost jest pokazany.

W rzeczywistości między przełęczami Maaszaj i Aktru — trzy wierzchołki.

Odległość między przeł. Maaszaj i dalszym od niej w. 3823 — według mapy 2,5 km.

Ten wierzchołek 3823 m:

• Pierwopokorzyciel Wiktor KOŻIN, ówczesny naczelnik wydziału uczelni w al "Aktru", nazwał „Junost”;
• Właśnie na niego komendant oddziału Siergiej FROŁOW przyprowadził 6 sierpnia 1954 r. studentów UPI, w tym Lewina M.S., obecnego starszego trenera AC "Aktru".

Od w. Junost grupa W. Kozina w tym samym roku traversowała rozdwojony masyw 3745 m, który znajduje się bliżej przeł. Maaszaj, i nazwała go „p. Studentow”.

Dwa wierzchołki p. Studentow (w 1954 r. żartobliwie nazywano je „Student” i „Studentka”; „Studentka” bardziej na wschód i niżej o 30 m) są oddalone od siebie na 700–800 m i są rozdzielone trudną przełączką. Ale pośpieszmy się wyzbyć pokusy nazwania wschodniego wierzchołka „Studentką”! Potem grzechu nie będzie końca: „Gdzie jesteście?” — „Siedzimy na Studentce!” (najwyższy punkt jest bardzo ostry, nie da się położyć!)

Jest to wschodni wierzchołek p. Studentow, obiekt opisywanego wejścia. Album opisów, opracowany dla AC "Aktru" w Tomsku, 1:1 powtarza materiały internetowe od S. Kostriulewa (m. Bratsk, 1990–1996 gg.) i in. W albumie jest zdjęcie (zob. poniżej) z linią ruchu po trasie 1B kat. tr. na p. Junost. Ale piku Junosti na tym zdjęciu w ogóle nie ma!

Junost z doliny Aktru 1B kat. tr.

Z obozu poruszać się w górę rzeką w kierunku lodowca B. Aktru. Iść wzdłuż stoków w. Kzyltasz, trzymając się koryta rzeki aż do dużych skalnych „baranich czoła” (1–1,5 h), które obchodzi się z prawej strony po stromym stoku usypiskowym.

Dalej:

• wzdłuż krawędzi lodowca do stoków w. Stażorow
• jezioro położone jest za wałem morenowym
• na morenie — namiot glacjologów
• od obozu 2–2,5 h marszu
• dogodne miejsce dla noclegu

Od jeziora morenowego:

• iść na lodowiec B. Aktru (szczeliny! poruszać się w ubezpieczeniu!)
• poruszać się, trzymając się stoków po prawej stronie w kierunku w. Junost
• przeciąć lodowiec w kierunku przełączki, położonej na prawo od w. Junost
• czas: 2,5–3 h

Podejście:

• na przełączkę po stromym śnieżnym stoku (w dolnej części może być otwarty bergsztrund)
• dalej po prostym grzbiecie do wierzchołka (1–1,5 h)

Zjazd po drodze podchodzenia do kierunku jeziora — 1–1,5 h.

Zdjęcie nr 19: Na wierzchołku. Widać powracającą ubezpieczkę — poszli zobaczyć przełączkę do Studentow Zach.

Zdjęcie nr 18: Widać wierzchołek.

Zdjęcie nr 17: Widok z wierzchołka na przebytą drogę.

Zdjęcie nr 14

Górna część żlebu.

Zdjęcie nr 13

W oddali żleb. W mgle — odpadnięcie skalnego ramienia.

Zdjęcie nr 12

Śnieżny grzbiet po zapadlisku — 1-sza lina.

Zdjęcie nr 15: Pierwsza ubezpieczka idzie za wewnętrzny kąt powyżej skalnego ramienia.

Zdjęcie nr 16: Obejście po półkach. Widok z krótkiego przedwierzchołkowego skalnego ramienia.