1. Klasa wspinaczki — techniczna
2. Region wspinaczki — Pamiro-Ałaj, Pasmo Turkestańskie, KТМТV 5.4.
3. Szczyt 4750 (p. ЛОМО) — przez Północny Grzebień, kombinowana metoda, pierwsze wejście
4. Proponowana kategoria trudności — 5Б
5. Długość — 1950 m

w tym: długość 5–6 kat. trudności — 400 m, w tym 6 kat. trudności — 75 m. Średnie nachylenie głównej części — 64°. Różnica wysokości — 1150 m.

6. Wbite haki:

   • skalne: 46/4
   • закладki: 59/0
   • szlambur: 1/0
   • lodowe: 10/0

7. Liczba godzin marszu — 31, 3 dni

8. Bivaki — leżące, platformy wyrąbane w śnieżno-lodowym stoku

9. Kierownik — Kljunin Oleg Stanisławowicz — KMS

   Uczestnicy:

   • Biełowa Marina Albertowna — KMS
   • Głuszko Jelena Jurjewna — MS
   • Kricuk Siergiej Gieorgijewicz — 1-sza kategoria
   • Sagurov Andriej Pietrowicz — 1-sza kategoria

10. Trener — MS ZSRR Głuszko Wiaczesław Iwanowicz

11. Wyjście na trasę — 19 czerwca 1988 r. Wyjście na szczyt — 21 czerwca 1988 r. Powrót — 22 czerwca 1988 r.

Zdjęcie S1 Data — 4 lipca 1988 r. Obiektyw — Индустар-52 Odległość — 1000 m Wysokość — 4000 m Nr zdjęcia — 1

PROFIL TRASY NA SZCZYT 4750 P. ЛОМО PRZEZ PÓŁNOCNY GRZEBIEŃ WIDOK Z PRAWEJ STRONY

Zdjęcie — 3 Data — 26 czerwca 1988 r. Obiektyw — Индустар-52 Odległość — 4 km Wysokość — 4000 m Punkt zdjęcia — 3

Działania taktyczne zespołu były określone planem taktycznym (patrz załącznik), który został w zasadniczej części wykonany. Wcześniej przeprowadzono rozpoznanie i obserwację trasy przez Północny Grzebień na szczyt 4750 (p. ЛОМО), a także obejrzano drogę zejścia ze szczytu. Skład zespołu ustalono na 5 osób:

• Kljunin Oleg Stanisławowicz — kapitan — KMS
• Głuszko Jelena Jurjewna — MS
• Biełowa Marina Albertowna — KMS
• Kricuk Siergiej Gieorgijewicz — 1-sza kategoria
• Sagurov Andriej Pietrowicz — 1-sza kategoria

18 czerwca 1988 r. grupa zaplanowała obróbkę dolnej części skał i sfotografowanie trasy. 19 czerwca 1988 r. Przejście kontrforsu, wyjście na przełęcz, jej przejście i rozpoczęcie pracy na ściennej części trasy. 20 czerwca 1988 r. Wyjście na przedwierzchołkowy grzbiet. 21 czerwca 1988 r. Wyjście na szczyt i zejście do bazy. Ponieważ dokonywano pierwszego wejścia, plan taktyczny przewidywał kilka wariantów zarówno wejścia, jak i zejścia ze szczytu. Droga na przełęcz przez skalny kontrfors przebiega przez silnie zniszczony kamienio-dangerous teren i wymaga maksymalnej ostrożności. Sama przełęcz między szczytami 4810 i 4750 jest również silnie zniszczonym grzbietem. Ruch w wiązankach z jednoczesną i na przemian lina. Główną techniczną trudnością trasy jest ciągła zmiana złożonego skalnego i śnieżno-lodowego terenu. Miejscami zmiana terenu następowała na długości jednej liny (40 m). Wszystkie odcinki grzbietowe trasy są silnie zniszczone, często występują śnieżne nawisy i karnisze. Teren pozwala na wykorzystanie występów do organizacji stanowisk asekuracyjnych. Przez całą trasę pierwsza pracowała para Kljunin — Sagurov A. Na odcinkach skalnych pierwszym pracował Sagurov w kaloszach, na śnieżno-lodowych — Kljunin w butach i czasami w rajtach. Druga para Biełowa M. — Głuszko J. — Kricuk S. W zakres obowiązków tej pary wchodziło: zaopatrzenie pierwszej pary w niezbędny sprzęt, organizacja łączności, fotografowanie. Ostatnim przez całą trasę był Kricuk S. Podczas przemarszu stosowano wyciąganie plecaka. Odcinki ścienne były przechodzone przy współpracy par, odcinki grzbietowe — niezależnymi parami. Kluczem do trasy jest część ścienna odcinków R20–R21, której pokonanie wymaga dużej techniki wspinaczki skalnej i zastosowania różnorodnego sprzętu alpinistycznego. Środkami zapewniającymi bezpieczeństwo były:

1. Wysoka sprawność fizyczna, techniczna, przygotowanie psychologiczne;
2. Doskonała znajomość warunków górsko-klimatycznych, diety, informacji, a w efekcie — plan taktyczny;
3. Doskonałe wyposażenie materialne, w tym wykorzystanie nowoczesnego sprzętu;
4. Dostęp do stabilnej łączności radiowej;
5. Współpraca z grupą Smirnowa — Paszkin A. (Kontrola ruchu przez radio)

Opis trasy po odcinkach

Odcinek R0–R1. Śnieżny żleb na prawo od kontrforsu. 200 m, 40°, 3 kat. trudn. R1–R2. Seria silnie zniszczonych półek, ścianek, wewnętrznych kątów kontrforsu. 250 m, 45–60°, 2–4 kat. trudn. Wiele "żywych kamieni". R2–R3. Przejście na lewą część kontrforsu, ruch po pochyłej półce, tworzącej przedłużone skały, dalej ruch po centralnej części kontrforsu. Uwaga, kamienio-dangerous. Długość 40 m, 60°, 4 kat. trudn. R3–R4. Ruch po kontrforsie, silnie zniszczone skały, kamienio-dangerous. 50 m, 60°, 4 kat. trudn. R4–R5. Po kontrforsie, przez śnieżny karnisz wyjście na przełęcz między szczytami 4810 i 4750. Punkt kontrolny. 60 m, 40°, 3 kat. trudn. R5–R6. Od punktu kontrolnego — zjazd sportowy w stronę szczytu 4750. Dalej ruch po grzbiecie, trzymając się jego lewej części. Grzbiet silnie zniszczony, na nim śnieżne karnisze. Ruch jednoczesny, miejscami na przemian, asekuracja za występy. 300 m, 40–60°, 3–5 kat. trudn. R6–R7. Stromy śnieżny stok z wyspami skalnymi. Śnieg na lodzie. Asekuracja za pomocą haków. Długość 80 m, 50°, 4 kat. trudn. R7–R8. Skalna ścianka. Asekuracja za pomocą haków. 20 m, 85°, 5+ kat. trudn. R8–R9. Wewnętrzny kąt. Zniszczone skały. 20 m, 70–80°, 5 kat. trudn. R9–R10. Wewnętrzny kąt. Silnie zniszczone skały, na półkach żywe kamienie. 40 m, 60°, 4 kat. trudn. Asekuracja za pomocą haków. Poręcz. R10–R11. Śnieżny stok z wyspami skalnymi, przechodzący w śnieżny grzbiet. Asekuracja za występy. Na stromych odcinkach — poręcz. Ruch na przemian. 120 m, 45–55°, 4 kat. trudn. R11–R12. Na grzbiecie dogodne miejsce na nocleg. W lewo w górę po śnieżnym stoku z wyspami skalnymi. Śnieg na lodzie. Asekuracja przy pomocy skalnych i lodowych haków. 80 m, 50°, 4+ kat. trudn. R12–R13. Śnieżno-lodowy stok z wyspami skalnymi. Asekuracja za pomocą skalnych i lodowych haków. Poręcz. 40 m, 55°, 5 kat. trudn. R13–R14. Trawers po granicy lodu i skał. Asekuracja za pomocą haków. Poręcz. 20 m, 80°, 5+ kat. trudn. R14–R15. W lewo w górę — wewnętrzny kąt. Zniszczone skały. Asekuracja za pomocą haków. 20 m, 80°, 5 kat. trudn. R15–R16. Wewnętrzny kąt, przechodzący w komin, zalanego lodem. Monolitne skały. Asekuracja za pomocą skalnych i lodowych haków. 40 m, 80°, 5 kat. trudn. Punkt kontrolny. R16–R17. W lewo w górę po skalnych ściankach. Zniszczone skały. Asekuracja za pomocą haków. Poręcz. 20 m, 70°, 5 kat. trudn. R17–R18. W lewo w górę po wewnętrznym kącie, zostawiając z prawej u góry śnieżny karnisz, wychodząc na skalną ściankę. 35 m, 80°, 5 kat. trudn. R18–R19. Dalej 10 m w górę na skalne "pióro". 10 m, 70°, 5 kat. trudn. R19–R20. Trawers 15 m (dla ostatniego — wahadło), do podstawy wewnętrznego kąta. 15 m, 80°, 5 kat. trudn. R20–R21. Wewnętrzny kąt, w górnej części — przewieszony. Asekuracja za pomocą haków. Wbijty szlam. Przewieszona część wewnętrznego kąta przechodzi się na ITO. 40 m, 85°, 5 kat. trudn., А4. Wyjście na grzbiet. R21–R22. Po prawej części grzbietu wzdłuż granicy śniegu i skał, wychodząc pod skalne płyty. Asekuracja za pomocą закладnych elementów i występów. Ruch na przemian. 40 m, 50°, 4 kat. trudn. R22–R23. Skalne płyty z dużą ilością "żywych kamieni" na półkach. Asekuracja za pomocą закладnych элементов i występów. 60 m, 55°, 4 kat. trudn. R23–R24. Wyjście na grzbiet po systemie półek i ścianek i dalej po grzbiecie do wyrażonego obniżenia w nim. Miejsce noclegintu. (Asekuracja za występy i закладные elementy). Ruch jednoczesny. 60 m, 30°, 2 kat. trudn. R24–R25. Silnie urozmaicony grzbiet z dużą ilością "żywych kamieni" i osypiskowych naw. Asekuracja za występy. Ruch jednoczesny. 60 m, 40°, 2 kat. trudn. R25–R26. Omijamy żandarm "palec" z prawej strony. Asekuracja za występy i skalne haki. Ruch na przemian. 40 m, 30°, 2 kat. trudn. Po śnieżnym grzbiecie podchodzimy pod skalną ścianę. R26–R27. Skalna ścianka. Skały zniszczone. Asekuracja za pomocą haków. Poręcz. 40 m, 70°, 5 kat. trudn. R27–R28. Po śnieżnym grzbiecie pod serią skalnych żandarmów. 40 m, 50°, 2 kat. trudn. R28–R29. Żandarmy są przejściem na wprost. Asekuracja za pomocą skalnych haków, закладnych elementów i występów. Ruch na przemian. 40 m, 75°, 5 kat. trudn. R29–R30. Po śnieżnym grzbiecie i dalej trawersując śnieżno-lodowy stok w prawo, wychodzimy pod wierzchołkową turnię. 30 m, 45°, 2 kat. trudn. R30–R31. Po śnieżnym grzbiecie wyjście na szczyt po skalnej ściance. Skały względnie lite. Asekuracja za pomocą skalnych haków i закладnych elementów. Poręcz. 40 m, 75°, 5 kat. trudn.

Zejście ze szczytu w stronę przełęczy między szczytem 4750 i 4925 po silnie zniszczonym grzbiecie. Asekuracja za występy. Ruch jednoczesny i miejscami na przemian. Z przełęczy możliwy zjazd po śnieżnym żlebie:

• w stronę doliny Ак-su
• w stronę doliny Кара-su

Zejście ze szczytu do doliny Кара-su zajmuje 3 godz. 30 min.