Sprawozdanie

Drużyny alpinistów Kujbyszewskiej Rady Obwodowej DSO „Trud” na wierzchołek „Skalnaja stena” południową ścianą z przełęczy „Choroszewskij” 4B–5A (przybliżone).

30 lipca — 1 sierpnia 1968 roku, Góry Fannskie.

Protokół nr 293 z 10.XII.68 r. 4B kat. trudn. Grupie zaliczyć pierwsze wejście.

m. Togliatti

Mapka schematyczna trasy

D — obóz szturmowy. → — trasa grupy szturmowej.

Zdjęcie 1. Pik Skalnaja stena (4800 m). Widok z południa. Trasa pierwszego wejścia alpinistów Kujbyszewa przez południową ścianę.

I. Charakterystyka rejonu

Pik „Skalnaja stena” jest położony w centralnej części Gór Fannskich — wysokogórskiego regionu należącego do systemu górskiego pasma Zarafszan (Pamiro-Ałaj).

Najbliższymi sąsiadami piku „Skalnaja stena” są: pik „Energia” (5112 m), pik „Moskwa” (5193 m) i pik „Sacharnaja gołowa” (4987 m).

U północnego podnóża grzbietu piku „Skalnaja stena” bierze początek rzeka Kaznok. Dominującymi skałami w tym rejonie są marmury i zmarmurizowane wapienie. Wszystkie trasy charakteryzują się kamieniołacznością. Zazwyczaj przypadkowe kamieniołazy są rzadkie, ale częste są kamieniołazy wywołane obecnością grupy na trasie. Dlatego na wszystkich trasach konieczne jest noszenie hełmów. Inną cechą wapieni jest duża chropowatość powierzchni skał, co znacznie zwiększa przyczepność butów z gumową podeszwą, dlatego w tym rejonie zaleca się zamianę obuwia trekkingowego na:

• kecy;
• kalosze;
• buty.

Pierwsze wejście na pik „Skalnaja stena” zostało dokonane przez grupę Morozowa z miasta Czelabińsk w 1967 roku północną ścianą z doliny Zindon, sklasyfikowane przez grupę jako 5B kategorii trudności. Dowiedzieliśmy się o tym niespodziewanie dopiero na szczycie, odkrywając kopiec i w nim notatkę grupy Morozowa.

Do południowej ściany przez przełęcz Choroszewskij przylega grzbiet bezimiennego wierzchołka (4400 m), który został zdobyty w tym roku przez alpinistów Kujbyszewskiego „Truda” dwiema trasami i nazwany pikiem „WAZ” (Wołżskij Awtomobilnyj Zawod). Na pik „Skalnaja stena” alpinisci z Kujbyszewa wytyczyli trzy nowe trasy:

• przez południową ścianę;
• przez północną ścianę z doliny Kaznok;
• wspięcie się zachodnim grzbietem z trawersem całego masywu.

W wyniku przeprowadzonej ekspedycji kujbyszewskich alpinistów rejon został wzbogacony o pięć nowych tras od 2B do 5B (według oceny wejścia).

II. Etap przygotowawczy

Bazowy obóz ekspedycji został rozbity nad rzeką Kaznok, nieco powyżej miejsca połączenia z rzeką Achbasoj pod wierzchołkiem Arga. Do miejsca bazowego obozu ekspedycja przybyła z miasta Duszanbe przez:

• przełęcz Aizo;
• jezioro Iskander-Kul;
• osadę Kon-czoj;
• Sarytag;
• dalej doliną rzeki Arga.

Pierwsze zapoznanie się z pikiem „Skalnaja stena” nastąpiło 27 lipca po podходzie grupy alpinistów z celem rozpoznania możliwych wariantów wejścia na wierzchołek.

W skład grupy rozpoznawczej wchodzili: kierownik wejścia L. Statckij i uczestnik A. Pszenicznikow.

Trasa wejścia przez południową ścianę była obserwowana z płaskowyżu pomiędzy pikiem „Skalnaja stena” i „WAZ”. W wyniku rozpoznania zostały określone newralgiczne odcinki, wytyczono możliwą trasę, a także opracowano i zatwierdzono przez radę trenerów taktyczny plan wejścia. Ze względu na to, że dolna część trasy reprezentuje skalne ściany o nachyleniu około 80°, długości około 100 m, i nic nie można było powiedzieć o możliwości noclegu przed wyjściem na grzbiet, postanowiono przeprowadzić wstępne przetarcie trasy z powrotem do obozu szturmowego, aby następnego dnia spróbować dostać się na grzbiet, przebyć główną trasę i przenocować na grzbiecie.

Ten plan wejścia został w pełni wykonany.

III. Skład drużyny

Rada trenerów zaleciła wyjście na trasę w składzie czterech osób, mających doświadczenie we wspólnych wejściach 4B–5A kat. trudn. w danym rejonie.

W skład drużyny weszli:

• Kierownik — Statckij Leonid Nikołajewicz — 1-sza kat., m. Togliatti, Sosnowy pr., 100.
• Persijancew Giennadij Iwanowicz — 1-sza kat., m. Kujbyszew.
• Jastrebow Wadim Gieorgijewicz — 1-sza kat., m. Kujbyszew, per. Botaniczeskij sad, 63a.
• Pszenicznikow Arkadij Anisimforowicz — 2-ga kat., m. Togliatti, ul. M. Gorkogo, 35–89.

Statckij L. i Pszenicznikow A. mieli doświadczenie we wspólnych wejściach w tym roku na pik Arga, 4B kat. trudn.

Statckij L., Jastrebow W. i Persijancew G. mieli doświadczenie we wspólnych wejściach na pik Sacharnaja gołowa przez północną ścianę zachodniego grzbienia, 5A kat. trudn.

W poprzednich latach ci uczestnicy również dokonali wspólnych wejść na wierzchołki 3–5 kat. trudn. Ponadto wszyscy uczestnicy:

• wielokrotnie spotykali się na treningach skalnych;
• uczestniczyli w zawodach we wspinaczce na brzegu Wołgi (gora Wierblud).

Podczas całego wejścia było prowadzone obserwowanie przez uczestników pierwszego wejścia na pik WAZ, znajdujących się w obozie szturmowym, a także było prowadzone współdziałanie z dwiema grupami alpinistów, dokonującymi pierwszego wejścia przez północną ścianę i przez zachodni grzbiet z trawersem całego masywu piku Skałnaja stena. Oprócz wizualnej łączności grupy wspinaczy i obserwatorów wymieniały się sygnałami rakiet.

IV. Opis trasy i jej przebieg

29 lipca o godzinie 10:00 z obozu bazowego uczestnicy wejść w składzie czterech grup i obserwatorzy wyszli w rejon obozu szturmowego pod pikiem Skałnaja stena. Droga prowadzi w górę rzeki Kaznok po dobrej ścieżce. Oboz szturmowy rozlokował się na zielonej polanie u odnog grzbietu Skałnaja stena. Czas przejścia — 2 godz. 30 min.

30 lipca o godzinie 10:00 z obozu szturmowego grupa wyszła do obróbki trasy zgodnie z planem wejścia. Droga pod początek trasy wiedzie na lewo od skalnego masywu wzdłuż koryta rzeki i wyprowadza na morenowe płaskowyż między pikami Skałnaja stena i WAZ. Dalej śniegiem, przylegając do ścian WAZ-a, wychodzimy po stromym śniegu ze skałami na przełęcz Choroszewskij, która reprezentuje przełęcz między południową stroną piku Skałnaja stena i północno-zachodnim grzbietem piku WAZ.

Czas ruchu od obozu szturmowego do przełęczy Choroszewskij — 2 godz. 20 min. Jest tam płaszczyzna dla noclegu, śnieg dla wody. O 13:00 zaczynamy obróbkę trasy.

1-szy odcinek. Z przełęczy Choroszewskij po zniszczonych skałach średniej trudności wychodzimy na równą płaszczyznę szerokości 1,5–2 m pod zwisające gładkie ściany. Ubezpieczenie przez występy, ruch na przemian. Długość 40 m, nachylenie 50–60°, czas 30 min.

2-gi odcinek. Bezpośrednio z płaszczyzny zaczyna się pionowa biała ściana, powyżej 5 m widać szczelinę, biegnącą pionowo w górę. Te pięć metrów bardzo trudnego wspinania pokonuje L. Statckij, wstępnie zmieniając buty na kalosze, za pomocą trzystopniowej drabiny, znajdując ledwo zauważalną szczelinę do wbicia haka. Dalej w górę po szczelinie wbijane są szelne i kombinowane haki. 40 m, nachylenie 80–85°, 7 haków, 1,5 godz.

3-ci odcinek. Skały średniej trudności długości 40 m, nachylenie 45°, dużo luźnych kamieni, wychodzimy na prawo pod pionowy wewnętrzny kąt, tu można zorganizować przyjmowanie partnera w zespole i wypuścić go w górę po stromym wewnętrznym kącie długości 15 m.

Z kąta w lewo, w górę po nachylonych płytach 20 m, nachylenie 60°, pod zwisającą ściankę długości 3–4 m. Tę ściankę pokonuje W. Jastrebow, używając trzystopniowej drabiny.

Przebyto 80 m, wbito 6 haków w ciągu 1,5 godz. W ten sposób, obrabiając dolną część trasy, wracamy w dół na przełęcz Choroszewskij i stamtąd po 40 min. byliśmy w obozie szturmowym.

31 lipca o 6:00 z obozu szturmowego idziemy po znanej trasie, z lekkim bagażem do przełęczy Choroszewskij i o 8:00 zaczynamy wspinaczkę po obrobionych odcinkach.

4-ty odcinek. Nachylona półka, pokryta luźnymi kamieniami, 20 m. Nad nią zwisa skalny występ, który obchodzimy z lewej strony. Niebezpieczeństwo kamieni! Wychodzimy pod podstawę stromego (70°) żlebu długości 20 m z naniesionym lodem i urządzamy pierwszy punkt kontrolny. Żleb z naniesionym lodem jest pokonywany przez swobodne wspinanie z hakowym ubezpieczeniem i wyprowadza na nachyloną półkę z osypiskiem. Wbito 3 haki, 1 godz.

5-ty odcinek. Przed nami skalny masyw z czerwonawym odcieniem, po prawej — stromy wąski komin, prowadzący pod zwisające skały, po lewej — czerwona szczelina długości około 20 m. Wychodzimy po lewej szczelinie, która wyprowadza na wąską, rozszerzającą się półkę.

40 m, 2 haki, 1 godz.

6-ty odcinek. Od półki w lewo w górę po białym wewnętrznym kącie długości 50 m, biegnącym pionowo, pierwsza dwójka pokonuje z dokładnym ubezpieczeniem. Ściany kąta pokryte są łatwo odłamującymi się kamieniami, które przy dotknięciu ręką, nogą lub liną zsypują się w dół. Bardzo kamieniołaczno! Trudna wspinaczka, mało miejsc do wbicia haków. Wewnętrzny kąt kończy się niewielkim żebrem, gdzie można stanąć, i szeroką ścianą, która po prawej stronie ma wyjście przez zwisające obniżenie 5 m.

G. Persijancew z użyciem trzystopniowej drabiny pokonuje tę ścianę z przewieszonymi zniszczonymi skałami i na prawo wychodzi na nachyloną półkę, gdzie można się zebrać cała grupą.

100 m, 8 haków, 2 godz.

7-my odcinek. Przebywszy nachyloną półkę, podchodzimy do białej ściany o nachyleniu 75°, długości 50 m z wąskim kominem. Nad ścianą zwisają karnisy. A. Pszenicznikow pokonuje komin pod zwisającą skałę i na prawo organizuje przyjmowanie drugiej dwójki. 90 m, 4 haki, 40 min.

8-my odcinek. Po trudnych skałach, obchodząc zwisające skały na prawo — w górę, wyjściem na gładkie, wyślizgane płyty długości 40 m, nachylenie 60–70°, które wyprowadzają pod zwisający skalny występ. Na dole wąska nachylona półka, gdzie ustawiamy 2-gi punkt kontrolny. Skalny występ obchodzimy z lewej — w górę, skąd widać stromy skalny żleb i zachodnie żebro grzbietu. Trawersujemy w lewo ścianę około 60 m i wychodzimy na małą półkę, gdzie jest woda. Tu urządzamy posiłek.

110 m, 5 haków, 2 godz.

9-ty odcinek. Z półki w lewo — w górę po trudnych skałach wychodzimy do żlebu o nachyleniu 60–70°, częściowo zablokowanego śniegiem, lodem. Żleb długości około 100 m wyprowadza na grzbiet wierzchołkowy. Na prawo na dużym skalnym występie niespodziewanie wykryto punkt kontrolny grupy pierwszego wejścia pod przewodnictwem Morozowa z Czelabińska.

120 m, 5 haków, 1,5 godz.

10-ty odcinek. Od punktu kontrolnego na szczycie droga prowadzi po wschodnim grzbiecie. 150 m po śnieżnym grzbiecie z karnizami. Ruch miejscami jednoczesny, miejscami z na przemieszczoną ubezpieczką przez lodoрубан. Przebywszy pierwszy turn, poniżej grzbietu znaleźliśmy dogodną półkę dla noclegu.

1 sierpnia o 9:00 kontynuowaliśmy przejście grzbietem. Ubezpieczenie hakowe i przez występy. Drugi turn obchodzimy z prawej strony po czerwonych zniszczonych skałach z dokładnym ubezpieczeniem i podchodzimy do rozszerzającego się w dół żlebu, częściowo zablokowanego śniegiem. W sumie odcinek 10-ty długości 400 m został przebyty w ciągu 3 godz., wbito 5 skalnych haków.

Spust po żlebie po linie, umocowanej na haku przez pętlę (80 m) do długiej, ale niezbyt szerokiej półki, skąd organizujemy zjazd do moreny. Ten odcinek od półki do moreny (240 m) reprezentuje monolityczne chropowate skały o nachyleniu 40–45°, gdzie jest dużo półek.

Od miejsca zjazdu na morenę po godzinie byliśmy w obozie szturmowym na zielonej polanie. Wejście zakończone.

Tabela charakterystyk odcinków trasy na w. Skałnaja stena południową ścianą

www.alpfederation.ru ↗ www.alpfederation.ru ↗ www.alpfederation.ru ↗