1. Klasa wspinaczki — techniczna.
2. Region wspinaczki — Pamiro-Ałaj, pasmo Zarawszańskie.
3. Szczyt — Замок, 5070 m
4. Nazwa marszruty — po W. kontrforsie ściany NNE.
5. Kategoria trudności — 5B, przewidywana.
6. Różnica wysokości — 9000 m, w przybliżeniu.
7. Średnie nachylenie — 65–70°.
8. Wbite haki skalne — 103 lodowe — 13 śrubowe — 1
9. Liczba godzin marszu — 38,5
10. Liczba noclegów — 4
11. Skład grupy: kapitan — Bregman Z.Z. — KMS Aczаsow O.W. — 1-sza kategoria Goriunow O.E. — 1-sza kategoria Titkin E.G. — 1-sza kategoria Grupa obserwacyjna: Sirotin V.I. — 1-sza kategoria Bakunowicz V.E. — 1-sza kategoria
12. Trener zespołu — Bregman Z.Z.
13. Wyszli na trasę — 5 lipca 1978 r. Zeszli na l. Pajchamber — 9 lipca 1978 r.

Szczyt Замок po W. kontrforsie ściany N-NE

Trasa przebiega przez lewą część W. kontrforsa. Wytyczne: — z lewej — wodospady i "baranij" czoła; — z prawej — żleb oddzielający grań kontrforsa od filarów i skał z czarnymi zaciekami.

Podchodzimy na lewo od wystających skał. Stąd prosto w górę między żółtą ścianą a szarymi blokami. Do góry i na lewo przez wąski żleb i wyjście z niego na lewo. 20 dolnych metrów — średnie trudności wspinaczki. Dalej w lewo do góry przez półki (luźne kamienie). Pośrodku tej części, po lewej, czerwona gładka ścianka, a poniżej pod ścianą z osypiskiem — kontrolny kopiec nr 1.

Od czerwonej ścianki podchodzimy do końca pierwszego prawego czarnego zaciekami, tu zagłębienie, półki. Z tego miejsca po prawej widoczne są żółte skały z dużymi zagłębieniami. Z półek pod ciemnym zaciekiem trudna wspinaczka w prawo do góry pod dolną głaz z wgłębieniami i wzdłuż niej, a następnie na jej górę. Bardzo trudna wspinaczka. Wyciąganie plecaków.

Z góry głazu ciągnie się wąska półka z przewieszką. Po półce — wyjście na pochyłą, dwustopniową półkę, na dolnej można urządzić nocleg siedzący. Stąd widoczna jest trudna droga na prawo przez czerwono-brunatne skały: — 20 m trudnej wspinaczki, potem łatwiej. Wzdłuż krawędzi żlebu i przecinając go — wyjście na osypiskowe półki. W sumie 70 m.

Z lewej w odległości 20–30 metrów duży czarny potok — wodospad. Kopiec nr 2. Od kopca w lewo po płytach z zaciekami aż do początku pochyłej żółtej półki biegnącej od wodospadu w prawo do grani. Po niej prawie do końca i dalej w górę z wyjściem na bardziej proste skały śnieżno-osypiskowego kotła — początek żlebu przedwierzchołkowej baszty. Z prawej na grani — "żandarmy". Stąd trzy liny w prawo — w górę na grań, na osypiskową przełęcz między "żandarmem" a basztą. Stromo, luźne kamienie.

Tutaj znajduje się kopiec nr 3. Z przełęczy przez szczelinę z lewej. Trudna wspinaczka wyprowadza na łagodniejący grzbiet. Kilka metrów poniżej śnieżnej przełęczy i na lewo — plac, odpowiedni na nocleg.

Wchodzimy na przełęcz, stąd prosto do góry przez szczelinę, a następnie po żółtych blokach w prawo do góry ku szczelinie. Szczelina jest przewieszona. Dalej — trudny trawers w prawo (sprzęt asekuracyjny), trudna wspinaczka, potem łatwiej. Wychodzimy na lewą krawędź żlebu. Stąd droga prowadzi w lewo — do góry przez drobne kruszące się kamienie (mało pęknięć). Przez 70 m — wyjście na "ramię" grani. Po grani (luźne, średnie i trudne 60–70 m) podchodzimy pod wierzchołkową basztę. Wyjście na nią prowadzi przez prawą szczelinę. W szczelinie — trudna wspinaczka, przewieszka, kopiec nr 4.

Stąd bardzo trudna wspinaczka. Wyjście na łagodniejącą skałę. Po tej skale wychodzimy na osypiskowe półki, które prowadzą do najwyższego punktu kontrforsa — trzy liny jednoczesnego ruchu. Dobre miejsce na nocleg. Kontrfors jawi się jeszcze jako oddzielny wierzchołek. W górnej części ostatniego odcinka skalnego dużo luźnych kamieni. Dwóm, a nawet trzem zespołom jednocześnie iść się nie zaleca. Wychodzimy na lód, który powyżej przechodzi w śnieg (nie potrzeba raków). Po śnieżnym grzebieniu wychodzimy na wierzchołek. Zejście z wierzchołka według wariantu klasycznego.

Wyjaśnienia do tabeli charakterystyk technicznych

Odcinek R0–R1

Był przebyty (po podejściu po stromym śniegu i przez bergschrund) przez uczestnika Goriunowa w trykoni bez rzucać plecaka do odcinka bardziej złożonego, mniej rozczłonkowanego.

Odcinek R1–R2

Naprzód wyszedł Titkin, obuty w gumiaki. Szybko przeszedł odcinek i zabezpieczył linę. Pozostali uczestnicy przeszli odcinki R0–R1 i R1–R2 bez zatrzymania.

Odcinek R2–R3

Jest to przemienność ścianek, półek. Wiele występów. Przodem szedł Aczаsow.

Odcinek R3–R4

Tutaj naprzód wyszedł Titkin i, używając sprzętu asekuracyjnego, przeszedł odcinek, wirtuozowsko pracując pod występem, obszedł go trawersem na płytę. Plecaki były wyciągane. Ostatni schodził, zostawiwszy pętlę.

Odcinek R4–R5

Podchodzenie do pochyłej półki, gdzie grupa urządziła nocleg siedzący.

Odcinek R5–R6

Naprzód 6 lipca wyszedł Titkin. Powoli, niezawodnie przeszedł strome płyty z małą liczbą uchwytów i wyszedł na łatwiejszy odcinek. Asekuracja hakowa.

Odcinek R6–R7

Dość łatwy odcinek.

Odcinek R7–R8

To samo. Ale dużo luźnych kamieni na płytach. Szli ostrożnie.

Odcinek R8–R9

Pochyła półka pod stromymi skałami pozwalała się wznieść wyżej, skąd, trawersując, było łatwiej wyjść na strome skały grani.

Odcinek R9–R10

Niewielki stromy odcinek łatwo przeszedł pierwszy Titkin (używając rozpór i szeroką szczelinę). Pozostali szli z plecakami, używając zacisków.

Odcinek R10–R11

Odcinek łatwy, ale długi i z luźnymi kamieniami. Między skałami śnieg wyprowadza na przełęcz grani i do dogodnego noclegu-półki.

Odcinek R11–R12

Jest to trudny odcinek ściany, z przewieszkami. Był opracowany przez Aczаsowa, a następnie Titkina w ciągu 3 godzin. Używano drabinek, podnoszenia zaciskiem, wahadłowych zejść. Na odcinku została zabezpieczona lina i pozostawiona na następny dzień.

Po niepogodzie, 8 lipca, ten odcinek stał się trudniejszy, ale po zabezpieczonych linach grupa przeszła go dobrze. Plecaki były wyciągane.

Odcinek R12–R13

Dalej szedł prostszy odcinek, gdzie grupa odpoczęła.

Odcinek R13–R14

Jest to skała otaczająca żleb. Budowa kwarcowa. Mało pęknięć. Wiele pochyłych i poziomych drobnych kamieni, na których leżał śnieg, a później, gdy się ociepliło, skorupa lodowa. Iść w gumiakach było nie można.

Naprzód wyszedł Bregman, w butach wspinaczkowych. Pozostali szli z zaciskami.

Odcinek R14–R15

Stroma ścianka, luźne kamienie. Ekspozycja południowa, południowo-wschodnia. Skały bardziej suche. Naprzód wyszedł Titkin.

Odcinek R15–R16

Odcinek prowadzi do wierzchołkowej baszty, gdzie widoczna jest trudna ściana ze szczelinami. Grupa zatrzymała się i zaczęła organizować nocleg. Titkin kontynuował opracowanie odcinka R15–R16 i następnego.

Odcinek R16–R17

Odcinek był opracowywany 8 lipca. Przez 3 godziny nie udało się całkowicie opracować — ściemniało się. Grupa ulokowała się na nocleg. Nocleg siedzący. 9 lipca odcinek był przebyty z zaciskami. Plecaki były wyciągane.

Odcinek R17–R18

Jest to osypiskowe półki, ruch jednoczesny i na przemian.

Odcinek R18–R19

Śnieżny stok z lodem pod warstwą śniegu, skalne występy. Nie za stromo, ale niebezpiecznie. W sumie to już grzbiet, wyprowadzający na najwyższy punkt kontrforsa. Ruch jednoczesny.

Odcinek R19–R20

Grzbiet w. Замок. Ruch jednoczesny. Burza, opad śniegu, ograniczona widoczność.

Odcinek R20–R21

Zejście z w. Замок po osypiskach i śnieżnych polach.

TABELA PODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYK TRASY na w. Замок po W. kontrforsie ściany N-NE, w przybliżeniu 5B kat. trudn.:

— Różnica wysokości — 1000 m — Średnie nachylenie — 65–70°

ODCINEK R0–R1. POCZĄTEK TRASY.

ODCINEK R6–R7. PRZED NIMI Aczаsow I Goriunow.

Widok ogólny trasy.

TABELA PODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYK TRASY

na w. Замок po W. kontrforsie ściany N-NE, w przybliżeniu 5B kat. trudn. różnica wysokości — 1000 m, średnie nachylenie — 65–70°

DODATEK 2