Paszport wejścia

1. Klasa wejścia — techniczna.
2. Rejon wejścia, grzbiet — Góry Fanna, grzbiet Zarafszanski.
3. Szczyt, jego wysokość, trasa wejścia: szczyt Gardisz, 4590 m, północną ścianą, pierwsze wejście.
4. Proponowana kategoria trudności — 5B.
5. Charakterystyka trasy: długość odcinków 5–6 kat. trudn. — 1000 m, różnica wysokości — 1230 m, średnie nachylenie — 63°.
6. Wbite haki: dla asekuracji: skalne — 171, lodowe — 5, закладок альпинистских — 15. для создания И.Т.О.: skalne — 17, закладок альпинистских — 2.
7. Liczba i charakterystyka noclegów — 3: 1-szy — na morenie, wygodny, bezpieczny; 2-gi — ułożony na półce skalnej, wygodny, bezpieczny; 3-ci — ułożony na półce skalnej, bezpieczny, spaliśmy półleżąc.
8. Liczba godzin marszu — 36 godz.
9. Nazwisko, imię, nazwisko kierownika, uczestników i ich kwalifikacje: Mumdzhi Timur Memetowicz — KMS, kierownik; Golubew Nikołaj Nikołajewicz — KMS; Dżibrajew Jurij Gieorgijewicz — KMS; Andriejew Leonid Aleksandrowicz — KMS; Parchomienko Aleksander Leonidowicz — KMS; Dronow Jurij Władimirowicz — 1-sza kategoria.
10. Trener drużyny — Szumiłow Oleg Iwanowicz.
11. Data wyjścia na trasę i powrotu: wyjście na trasę — 3 września 1978 r.; powrót — 6 września 1978 r.

Panorama grzbietu od przełęczy Dukdra do szczytu Gardisz

Masyw szczytu Gardisz od północy. Zdjęcie zrobione z helikoptera 5 września 1978 r.

Zdjęcie zrobione z północy.

MAPA — SCHEMAT REJONU

Tabela głównych charakterystyk trasy

Krótkie wyjaśnienie

Do tabeli głównych charakterystyk trasy

Szczyt Gardisz jako obiekt wejścia został wybrany przez nas jeszcze w poprzednich latach. Dobrze wygląda z wierzchołków Zachodnio-Fanskiego grzbietu. Wtedy też został wstępnie wytyczony marszrut wejścia przez centrum północnej ściany. Trasa jest tak logiczna i jednoznaczna, że doprecyzowanie jej przy bezpośredniej obserwacji i badaniu północnej ściany w zasadzie nie zmieniło pierwotnie wybranego wariantu jej pokonania.

3 września Od biwaku na morenie lodowca Gardisz po lodowcu do bergszruntu u podstawy dużego skalnego trójkąta, dzielącego na pół górny wiszący lodowiec północnych stoków masywu szczytu Gardisz, — 30 min. Odcinek R0–R1:

• Przez bergszrund;
• pokonując stromą ścianę lodową 2 m;
• dalej po lodowym stoku do lewej części skalnego trójkąta. Odcinek R1–R2: Po stromych płytach skalnych, następnie po dużym schodkowym wewnętrznym kącie, przechodzącym w komin, pod niewielki skalny występ u podstawy stromej pionowej rozpadliny. Odcinek R2–R3:
• W górę przez rozpadlinę;
• następnie przez silnie rozczłonkowaną stromą ścianę na dużą pochyłą tar obsypaną rumowiskiem skalnym;
• po niej do podstawy monolitycznej stromej ściany. Odcinek R3–R4: Po ścianie pionowo w górę do skalnego bloku-nakładki owalnego kształtu. Chwytów mało. Wspinaczka bardzo trudna z użyciem drabinek. Po zawieszonych linach schodzimy w dół na biwak na morenie.

4 września Wspinamy się po poręczach do końca odcinka R3–R4. Odcinek R4–R5:

• Omijając skalny blok po prawej stronie po półce, wychodzimy do dużego stromego wewnętrznego kąta;
• przez pionowy komin jego prawej krawędzi w górę;
• dwie skalne zatyczki zostają pokonane przy użyciu sztucznych punktów podparcia;
• wspinaczka bardzo trudna, głównie na tarciu;
• wyjście na skalną półkę. Odcinek R5–R6: Dalej po szerokim silnie rozczłonkowanym skalnym grzbiecie na wierzch dużego skalnego trójkąta. Odcinek R6–R7: Po zniszczonym skalnym żebru jasno-szarym kolorze, dalej po silnie zniszczonych skałach żebra ciemno-czerwonego koloru w kierunku ku podstawie dużego lodowego koryta. Koniec odcinka jest zagrożony spadającymi kamieniami (idą kamienie po korycie), gdyż możliwe jest spadanie pojedynczych kamieni odbitych od lewego brzegu stromego lodowego koryta. Odcinek R7–R8: W lewo w górę po zniszczonej skalnej ścianie czerwonego koloru na stromą wąską krawędź jasno-szarym kolorze, ograniczającą po prawej (orograficznie) strome lodowe koryto. Odcinek R8–R9: Znów w górę po monolitycznej ostrej krawędzi do prawie poziomej skalnej półki blisko styku dwóch lodowych koryt. Na półce urządzamy biwak, gdyż bezpiecznych noclegów wkrótce nie będzie. Wykładamy platformę dla dwóch namiotów. W tym samym miejscu instalujemy kontrolny kopiec. W pozostałym świetle dziennym obrabiamy dalszą drogę. Odcinek R9–R10: Po pionowej monolitycznej ścianie krawędzi w górę do jej wyłożenia. Odcinek R10–R11: Po niezbyt stromym, ale ostrym żebru do styku dwóch stromych lodowych koryt. Odcinek R11–R12: Przecinamy lewe koryto lodowe (niemal w linii styku dwóch koryt) w prawo w górę. Bardzo stromo. Lód twardy ("butelkowy"), zielonkawego koloru. Odcinek R12–R13: Po wygładzonych skałach w lewo w górę. Dalej po wewnętrznym kącie, zlodowaciałym i przechodzącym w wąski stromy lodowy rów. Rów wyprowadza na dużą pochyłą skalną półkę, obsypaną rumowiskiem kamiennym. Zostawiając zawieszone liny, schodzimy w dół na nocleg.

5 września Przechodzimy po poręczach obrabiany w poprzedni dzień odcinek trasy. Odcinek R13–R14:

• Nieco w prawo po półce;
• następnie po stromym pionowym kominie w górę. Komin wyprowadza ku stromej ścianie;
• po wąskiej rozpadlinie w górę przez ścianę pod duży skalny występ czerwonego koloru. Odcinek R14–R15:
• Po wąskiej półce w prawo pod występem do "szyjki" dużego lodowego koryta (koryto w tym miejscu maksymalnie się zwęża);
• po lodzie i po występach skalnych na pochyłą niewąską półkę u podstawy skalnego masywu, dzielącego górną część dużego lodowego koryta na dwoje;
• w prawo po półce, następnie w górę do skośnej pionowej rozpadliny- komina. Odcinek R15–R16: Najpierw przez rozpadlinę-komin, dalej po rozczłonkowanych skałach i po korycie do skośnej odwróconej szerokiej rozpadliny. (Na odcinku możliwe jest spadanie kamieni z góry.) Odcinek R16–R17: Od skośnej rozpadliny w lewo w górę po stromej ścianie. Wspinaczka bardzo trudna, chwytów mało. Dla przejścia użyto drabinek. Odcinek R17–R18: Dalej w prawo w górę po skośnej rozpadlinie w ścianie do podstawy stromego pionowego komina. Odcinek R18–R19:
• Od komina w prawo w górę po wąskiej półce;
• następnie pionowo w górę po czerwonej ścianie pod występ. Odcinek R19–R20:
• Spoza występu w prawo w górę po osypnej pochyłej półce;
• do stromego monolitycznego skalnego wzniesienia. Odcinek R20–R21:
• W górę po stromych skałach dużego wewnętrznego kąta;
• następnie po pionowym białym kominie;
• do dużego stromego bloków ścinanego bloku jasnoszarych skał. Odcinek R21–R22: Po stromej monolitycznej ścianie pionowo w górę. Ściana gładka, zaцепы drobne. Idzie się na tarciu, użyto drabinek. W środkowej części ściany pozioma półeczka, od której w górę idzie stroma rozpadlina z lodem. Po niej w górę na osypną pochyłą półkę. Na półce urządzamy biwak — niewielką platformę, na której z trudem mieszczą się dwa namioty.

6 września Odcinek R22–R23:

• Po osypnej zlodowaciałej półce w prawo w górę;
• do skalnego odłamu w ścianie. Odcinek R23–R24:
• W lewo w górę po zniszczonym wewnętrznym kącie;
• następnie zlodowaciałym koryciem;
• do pionowej szarej ściany. Odcinek R24–R25:
• W górę po ścianie przez dużą zniszczoną skalną soczewkę ("naklejkę"). Trudno, niebezpiecznie;
• liny poręczowe przerzuca się w lewo od "naklejki" na gładki pion ściany;
• wyjście na duże osypne ramie. Odcinek R25–R26:
• Po zniszczonym skalnym stoku, zalanym i sklejonym lodem naciekowym;
• wyjście na szczyt.

Zjazd ze szczytu grzbietem na wschód do przełączki, zbudowanej z monolitycznych pochyłych szarych płyt. Dalej na południe najpierw po stoku osypowym, następnie po płytach (40 m sportowego zjazdu) i po stromej monolitycznej schodkowej ścianie z lewej strony stromego zalanego lodem koryta (3 × 40 m zjazdu "дюльфером") w górę doliny Karakul. Przez przełęcz Achbaszer w dolinę Sarimat. Zjazd ze szczytu i przejście przez przełęcz Achbaszer do połączenia rzek Sarimat i Obisafed zajęło 6 godz.

Zdjęcie profilu górnej części trasy. Zrobione z grzbietu W szczytu Gardisz

Odcinek R1–R2

Widok z północy — północnego zachodu.

Profil i oznaczenia wysokości na trasie

Widok na trasę z zachodu — północnego zachodu, z dołu z podejść. Знаком Φ pokazano miejsce na В. grzbiecie wykonania pionowej panoramy profilu — zob. następną stronę.