Sprawozdanie

ze wspinaczki na szczyt Aurodag (4573 m) północno-wschodnią ścianą (orientacyjnie 5B kat. trudn.; drugie przejście).

W okresie od 15 lipca do 14 sierpnia 1977 r. zespół Charkowskiego Obwodowego Oddziału DSO „Spartak” prowadził zbiórkę na bazie domu wypoczynkowego „Artucz” (Góry Fannskie).

Celem zgrupowania było podniesienie poziomu umiejętności uczestników, przeprowadzenie zawodów wspinaczkowych na mistrzostwa Ukraińskiej Rady DSO „Spartak”, poświęconych 60-leciu Rewolucji Październikowej.

Charakterystyka geograficzna i wspinaczkowa obiektu wspinaczki

Pomiędzy pasmami Gissarskim i Zarafszanskim wznosi się węzeł krótkich, ale wysokich grzbietów – Góry Fannskie. Region znany jest stosunkowo niedawno, ale zdążył już wypracować sobie dobrą reputację jako interesujący. A takie szczyty jak:

• Czapdara
• Bodchona
• Zamak
• Mirali
• Czimitarga
• Energia
• Zindon
• Marija
• Rudaki
• Aurodag

wymagają podczas wspinaczki na nie zwiększonej uwagi i dobrej kondycji fizycznej. I to całkiem naturalne, ponieważ w większości na szczyty prowadzą trasy o kategoriach trudności od 4 do 6.

Rozpoczęcie eksploracji tego regionu sięga lat 30., ale dużą popularność przyniosły mu wyprawy kazachskiego klubu alpinistycznego, organizowane od 1966 r. Wiele do rozwoju tego regionu przyczynili się instruktorzy obozów alpinistycznych „Artucz” i „Warbob”, uczestnicy zgrupowań.

Obiektem wspinaczki wybrano szczyt Aurodag (4573 m) północno-wschodnią ścianą, 5B kat. trudn. (drugie przejście).

Wspinaczkę tę planowaliśmy jako pierwszoproхождение. Okazało się jednak, że pierwszoproхождения dokonali wspinacze z kijowskiego „Burewiestnika” w lipcu 1977 r.

Trasa wygląda w dolnej części jak ściana przechodząca w kontrfors, w środkowej i górnej części opiera się o pionowe skały. Przebycia trasy wymaga od uczestników

• uwagi,
• dobrej kondycji fizycznej,
• przygotowania technicznego,
• przygotowania taktycznego.

Organizacja i przeprowadzenie wspinaczki

Przygotowania do wspinaczki rozpoczęto zimą 1977 roku po zatwierdzeniu i skompletowaniu składu zespołu. Ponieważ trasa jest skalna, główny nacisk w okresie przygotowawczym położono na:

• przygotowanie skalne zespołu
• przygotowanie niezbędnego sprzętu

Plan taktyczny wspinaczki został dopracowany i zatwierdzony po konsultacji i obserwacji z kierownikiem KSP rejonu Mumdiem T.M. Plan ten został w pełni zrealizowany.

Plan taktyczny zakładał następujące działania:

1 dzień 7 sierpnia 1977 r.

• Wyjście z biwaku nad jez. Bibi-Dżanat o 12:00
• Podejście pod „baranowie lby” na nocleg do 14:30
• Podejście pod trasę, dobalastowanie niezbędnego sprzętu, obserwacja
• Zejście na biwak

2 dzień 8 sierpnia 1977 r.

Wyjście z biwaku o 17:00. Ruch po trasie, wyjście do 1 punktu kontrolnego w godzinach 17:00–18:00, obróbka 70–80 m trasy, nocleg.

3 dzień 9 sierpnia 1977 r.

Praca na trasie, wyjście na ramię szczytu Aurodag (4573 m) w godzinach 18:00–19:00. Nocleg.

4 dzień 10 sierpnia 1977 r.

Wyjście na szczyt i zejście trasą 3B kat. trudn., powrót do bazy.

Przebieg wspinaczki

1 dzień. 7 sierpnia 1977 r.

Z bazy nad jeziorem Bibi-Dżanat grupa wyszła o 12:00 i, obchodząc jezioro B. Kulikalan z lewej strony, podeszła pod pn. ścianę szczytu Marija. Następnie, skręcając w lewo, o 14:20 podeszli pod „baranowie lby”. Znajdują się tu wygodne i bezpieczne miejsca na nocleg.

Dwóch ludzi – Rybakow i Lejpingier – zostało, by zorganizować biwak, a trzej – Bikuiow, Seniecki i Nikołajenko – wyszli o 15:00 pod trasę w celu obserwacji i dobalastowania niezbędnego do wspinaczki sprzętu. Tego dnia trójka wróciła na biwak o 20:30. O 21:30 wszyscy poszli spać.

W pierwszym dniu specjalnie zrezygnowano z wstępnej obróbki i postanowiono:

• lepiej zbadać trasę (grupa miała 20-krotną lunetę),
• prześledzić drogi spadania kamieni.

2 dzień. 8 sierpnia 1977 r.

Wyszli o 6:40 i, mijając „baranowie lby” i pole śnieżne, o 8:10 podeszli pod pn.-wsch. ścianę szczytu Aurodag. Trasa zaczyna się na prawo od „Czarnego potoku”, u podstawy szerokiego wewnętrznego kąta. Lina Bikuiow – Lejpingier ruszyła jako pierwsza, a następnie została zmieniona przez liny Rybakow – Seniecki – Nikołajenko. Poruszając się na zmianę, liny zmieniały się co 80–120 m. Ponieważ trasa była nowa, a danych o niej było mało, grupie przychodziło z szczególną starannością wybierać trasę i baczyć na spadające kamienie.

Wszystkie odcinki do pierwszego punktu kontrolnego charakteryzują się dużą stromością i małą ilością chwytów, skały we wielu miejscach są „wypolerowane”. Mimo to grupa pokonała tę część trasy w dobrym tempie, zachowując wszelkie zasady bezpieczeństwa.

Ustawili biwak w okolicach 1 punktu kontrolnego o 16:20. Bikuiow, Seniecki, Lejpingier rozstawiali namiot i przygotowywali posiłek, a lina Rybakow – Nikołajenko wyszła na obróbkę. Tego dnia zostało pokonane 675 m i obrobione 80 m trasy. Na odcinku R6–R7 (patrz tabela) zostało zorganizowane wyciąganie plecaków. Zmęczeni przerwali o 21:00.

3 dzień. 9 sierpnia 1977 r.

Z biwaku wyszli o 7:00 i szybko pokonali obrobione uprzednio odcinki liny. Ruch poprowadziła lina Lejpingier – Rybakow. Na tym odcinku nie było większych trudności technicznych. Od biwaku trasa prowadzi prosto w górę pod „rdzawą trójkątną” ścianę. Pierwsze 40 m po obrobionych linach było stosunkowo proste, ale obecność na półkach śniegu i lodu nathieczowego wymagała dużej ostrożności.

Następnie zaczynają się ponownie strome i skomplikowane skały, które jako pierwsi pokonują Seniecki – Nikołajenko. Po przejściu tego odcinka grupa wychodzi do podstawy stromego żlebu, który opiera się o „rdzawą trójkątną” ścianę. W żlebie:

• dużo luźnych kamieni,
• lód nathieczny.

Trzeba było się poruszać, przechodząc z jednej strony żlebu na drugą. Trafiały się liczne krótkie, 3–4-metrowe, ale bardzo strome ścianki. Na odcinku Ruje21–R22 (patrz tabela) trzeba było użyć ITO i wyciągać plecaki. To najtrudniejsze miejsce tego dnia.

Z pod „rdzawej trójkątnej” ścianki trawersem w lewo po stromym płycie z lódem nathiecznym wyszli na „balkon”. Stąd ruch jest ponownie prosto w górę. Po stromych, miejscami przewieszonych, ściankach i następnie stromym żlebie i ściance grupa o 18:00 wyszła na ramię grani szczytowej. Tu został zorganizowany biwak.

Tego dnia zostało pokonane 352 m.

4 dzień. 10 sierpnia 1977 r. Tego dnia grupa wyszła na trasę o 6:00 i, mijając nieskomplikowaną grań szczytową, o 8:15 była na szczycie.

Zejście ze szczytu odbywało się trasą 3B kat. trudn. O 10:30 grupa była na biwaku pod „baranimi łbami” i następnie kontynuowała zejście ku bazie.

W ten sposób plan taktyczny wspinaczki został w pełni zrealizowany.

Opis trasy

13 lipca (wstępna obróbka trasy od 13:00 do 18:00). Punktem orientacyjnym dla początku trasy jest szeroka półka pokryta śniegiem i lodem w dolnej części ściany (na lewo od „butelki”). Wyjście na półkę prowadzi po nieskomplikowanych zniszczonych skałach typu „baranich łbów” (odcinek R0–R1). Z półki ruch prowadzi w lewo – w górę po gładkich płytach (R1–R2) o nachyleniu 80°. (Miejsc odpowiednich do wbicia haka jest bardzo mało) w kierunku pionowego komina, który czasami przechodzi we wnytrzny kąt, następnie znów w komín i t.d. i na przestrzeni ponad 200 m jednoznacznie określa kierunek ruchu grupy.

Po 20 m gładkie płyty łagodnieją do 60°, i 35 m ruchu w tym samym kierunku (R2–R3) doprowadza do podstawy komina. Początkowy odcinek komina na długości około 40 m (R3–R4) jest zupełnie pionowy (w połowie tego odcinka znajduje się punkt kontrolny). Następnie komín słabnie i przechodzi w 10 m słabo zaznacony wewnętrzny kąt (R4–R5) o nachyleniu 85°, następnie 10-metrowy (R5–R6) pionowy odcinek 90° i trawers 5 m pod 1-metrowy gzyms (bardzo trudne przejście). Gzyms obchodzi się z prawej strony po ściance 95° (R6–R7) i po 5 m trudnego wspinania trafiamy do 45-metrowego wewnętrznego kąta 85° (R7–R8), zwężającego się u góry w przewieszony (95°) 5-metrowy komin (R8–R9).

14 lipca – dzień pierwszy. Wyjście o 9:00. Po przejściu wstępnie obrobionego odcinka trasy trafiamy do wewnętrznego kąta (R9–R10) 35 m, który pokonuje się po prawej części o nachyleniu 80° po wygładzonych skałach z małą ilością chwytów. 2 punkt kontrolny. Następnie po trudnym wspinaniu po 40-metrowej (R10–R11) ścianie (85°) – wyjście na półkę. Z prawej strony widać półkę, gdzie pierwszoprohodzący urządzili nocleg. Z półki ruch prowadzi po 30-metrowej 80° ściance (R11–R12) prosto w górę (druga połowa ścianki przechodzi w pion). Wbity jest hak szlamburski. Ruch w „drabinie” 5 m. Następnie 10 m trawersu w prawo w kierunku pęknięcia. Po pęknięciu 95° (R12–R13) ruch 5 m w górę z użyciem „drabin” i następnie po wąskiej półce na pionowej ścianie przez 30 m (R13–R14) podchodzimy (odgięciem) pod podstawę dużego skalnego odłamu w kształcie „rękawicy”. Wyjście na „rękawicę” to wewnętrzny kąt 20 m (90°), utworzony przez ścianę i boczną ściankę „rękawicy” (R14–R15). Następnie półka – „palec rękawicy” i jeszcze w górę 15 m po przewiesonym kominie 95° (R15–R16) na wierzchołek „rękawicy”. (W kominie jest trochę lodu).

19:00. Nocleg na wierzchołku „rękawicy”. Wygodne miejsce. Niżej w kominie jest lód.

15 lipca – dzień drugi. Wyjście o 8:00. Ruch prosto w górę (R16–R17) po wewnętrznym (70 m) kącie (80°), przewieszonym u góry od 95° do 100° na długości 10 m (R17–R18). Następnie na długości 40 m następuje pewne złagodzenie do 85° (R18–R19) – (w tym miejscu trasa przecina trasę W. Sidelnikowa) i po pokonaniu 3 m pionowego (R19–R20) odcinka ruch w prawo-w górę po 40 m (75°) ściance (R20–R21) w kierunku podstawy bastionu (przecięcie z trasą A. Koczina). Do podstawy bastionu prowadzi 50 m (70°) odcinek (R21–R22), kończący się czarnym 3-metrowym (R22–R23) daszkiem 80°. Trudny trawers 10 m (R23–R24) po pionowej ścianie, następnie podjazd (R24–R25) po 10 m ściance (90°) i znowu 15 m trawersu (R25–R26) pod przewieszonymi skałami do podstawy 5-metrowego pionowego wewnętrznego kąta (R26–R27). Po kącie ruch trawersem (R27–R28) w prawo – w górę 40 m po ściance 75–80° w kierunku wodospadu z czarnych skał i po pokonaniu z pomocą „drabin” (90°) 5-metrowego odcinka ścianki (R28–R29) wyjście na szeroką osypną półkę ze śniegiem. Trawers po półce 40 m (R29–R30) i następnie w lewo-w górę po szerokim wewnętrznym kącie, najpierw po śniegu (30 m) o nachyleniu 45° (R30–R31), następnie po skałach średniej trudności 80 m (R31–R32) o nachyleniu 75°.

19:00. Nocleg. Dobre miejsca. Jest woda.

16 lipca – dzień trzeci. Od noclegu prosto w górę pionowa ścianka 5 m (R32–R33), następnie w prawo-w górę 80 m (80°) odcinek (R33–R34) doprowadza do 70-metrowego wewnętrznego kąta (R34–R35) o nachyleniu 75–80°. Następnie kąt nieco łagodnieje (R35–R36) i na długości 65 m ma nachylenie 70°. 10-metrowa przewieszona ścianka (R36–R37) wychodzi do nachylonej 10 m (50°) niszy (R37–R38). Na wierzch bastionu wyprowadza wewnętrzny kąt 35 m o nachyleniu 70° (R38–R39). Po trzech godzinach ruchu po nieskomplikowanych (65°) zniszczonych skałach (R39–R40), przecinających się z osypami, niezbyt szeroką półką (R40–R41) o długości 140 m i wierzchołkowym kopułą 60°, pokrytym drobnym rumoszem – wyjście na szczyt o 15:00.

Zejście prowadzi trasą podjazdu w kierunku S-Z żebra 5B kat. trudn. Następnie na prawo (wzdłuż zejścia) od S-Z żebra zejście dupiardem po „baranich łbach” 350 m na lodowiec. O 21:00 grupa wróciła do bazy.

Tabela

podstawowych charakterystyk trasy wspinaczki

---

Trasa grupy