Sprawozdanie

z pierwszego wejścia na pik „Czelabińsk” wschodnią stroną 4A kat. trudn. (orientacyjnie).

Kierownik grupy: Marczenko Wiaczesław Sawwowicz — 1-sza sp. kat. Uczestnicy: Czawka Giennadij Gieorgijewicz — 1-sza sp. kat. Sawczenko Aleksandr Iwanowicz — 1-sza sp. kat. Aleksandrow Wasilij Konstantinowicz — 1-sza sp. kat.

Trener grupy: Zachożij Michaił Michajłowicz

Wspinaczka odbyła się 18 lipca 1977 r.

Leningrad

1977 r.

Odcinek grani R10–R13

Krótkie opisanie podejścia do trasy i wyjaśnienia do Tabeli I

Wspinaczka na wierzchołek odbywa się z biwaku, położonego pod przełęczą Centralny. Od obozu bazowego do przełęczy Centralny należy podchodzić wzdłuż strumienia, następnie przez morenę w prawej (orograficznie) części lodowca. Drugi wariant ścieżki, rekomendowany przez wspinaczy, prowadzi lewym bokiem. Ta ścieżka jest szczególnie godna polecenia w drugiej połowie lata, gdy mosty śnieżne nad strumieniem stopnieją. Z obozu bazowego należy natychmiast przejść przez strumień i podchodzić na przeciwległą ścianę Jagnobską stromym, trawiastym zboczem. Po zboczu należy wyjść na przełęcz między dwiema basztami skalnymi. Następnie po półkach trawiastych po lewej stronie skalnego grzebienia i przez morenę iść aż do trzech dużych kamieni, 300–400 m nie dochodząc do przełęczy. Podejście na nocleg zajmuje ok. 3 godz.

Od noclegu przez morenę podchodzić prosto w górę przez osypiska i śnieg w stronę żółtych, przewieszonych skał w dolnej części kontroforsa.

Dolna część trasy w zasadzie prowadzi przez pochyły komin, przecinający mokre płyty z zaciekami. W górnej części komin uпирается we wnętrze kąta, przechodzący w komin.

Po nieskomplikowanych, zniszczonych skałach wejście na szeroką, pochyłą (odcinek R0–R1) półkę pod żółtymi, przewieszonymi skałami. Po półce 15 m trawers w lewo pod pionową szczelinę. Następnie w górę przez szczelinę 15 m do pochyłego komina. Wzdłuż komina, przecinając mokre płyty 80 m pod podstawę wewnętrznego kąta (odcinek R2–R3). Przez wewnętrzny kąt 40 m do pochyłego kamienia ze ścianami (odcinek R3–R4). Przez komin 20 m pod przewieszenia (odcinek R4–R5). Omijając przewieszenia prawym bokem, wyjście do żlebu. Następnie po płytach prawej ściany żlebu 60 m w lewo do góry — wyjście na osypiskową półkę. Na osypiskowej półce kopiec kontrolny (odcinek R5–R6).

Od kopca kontrolnego po płytach, szerokiej osypiskowej półce i zniszczonych skałach — podchodzenie do wewnętrznego kąta (odcinek R6–R8). Po lewej ścianie wewnętrznego kąta 80 m — wyjście na grań, 40 m na prawo od odcinka.

Odcinek R8–R9

jego największego obniżenia. Następnie ruch w lewo po grani przez żandarm, do pionowej ścianki ze szczeliną, zatkaną zatyczkami (400 m) (odcinek R9–R10). Na grani pod ścianą wygodna platforma dla organizacji asekuracji (odcinek R10–R11). Przez szczelinę podchodzenie prosto w górę 20 m. Następnie po półce obejść przewieszenie prawym bokem. Z półki w lewo w górę po stromych, zniszczonych skałach — wyjście na grań przed wzniesieniem (odcinek R11–R12). Następnie po wewnętrznym kącie, utworzonym przez wygładzone płyty na lewej stronie grani, na półkę pod jasnoszarą płytą. Po płycie 7 m w górę i w lewo — wyjście na dalszy ciąg grani.

Po grani i mocno zniszczonych skałach podchodzenie na ramię. Stąd przez niewielkie obniżenie w grani z dwoma żandarmami, które omija się lewym bokiem — wyjście na wierzchołek. Wierzchołek składa się z ciemnoszarych, mocno zniszczonych bloków (odcinek R13–R14).

Zejście tą samą trasą. Grupa spędziła na wejściu 9 godz. Zejście zajęło 6 godz.

Tabela I

Charakterystyka odcinka:

• asekuracja
• przejście odcinka: z ITO
• z ITO

Krótki opis geograficzny rejonu wspinaczki. Pasmo Hisarskie.

Pasmo Hisarskie — rozgałęziony, równoleżnikowy łańcuch górski znacznej wysokości, związany na wschodzie z pasmem Ałajskim i zbudowany, w większości, z granitów i granodiorytów. Typowe dla Pamiro-Ałaju, występują tu również odcinki z przewagą skał osadowych — wapieni i marmurów. Charakteryzuje je większa stromość ścian.

Dość rozwinięte współczesne lodowce pasma Hisarskiego — jedynie słaby ślad tego wielkiego zlodowacenia, które w odległej przeszłości okrywało zimnym pancerzem obecne kwitnące doliny. O byłych rozmiarach lodowców bezgłośnie świadczą zachowane moreny czołowe i denne oraz obfitość bocznych odgałęzień i grzbietów z głębokimi dolinami między nimi. Cała współczesna pokrywa lodowa pasma Hisarskiego, rozmieszczona głównie na północnych i zachodnich stokach, znajduje się w fazie cofania się. Obszary alimentacji w większości są niewielkie, i dopływ lodowców odbywa się kosztem lawin i odpadania lodu z wierzchołkowych kopuł i stoków. Klimat tu jest analogiczny do klimatu gór Fann: kontynentalny, z niewielką ilością opadów w ciągu roku (średnio 250 mm). Od lipca do końca września, z rzadkimi odchyleniami — stabilna, słoneczna pogoda. Wiatry przychodzą tu przesuszone i niezbyt często; względny brak wiatru czasem przerywany jest przez „afganiec” — wiatr, niosący gęstą, czerwonawą lub szarą mgłę i wzrost zachmurzenia. Możliwe są burze, zazwyczaj nie przedłużające się, ale z silnymi wyładowaniami (znany jest przypadek nieszczęśliwy z alpinistami w 1969 r.).

W październiku zaczynają się zimne wiatry, opady śniegu. Zimowe warunki są surowe. W sensie administracyjnym interesujące nas wierzchołki znajdują się na terytorium rejonu ajnińskiego obwodu leninabadzkiego Tadżyckiej SRR.

Wycieczka w historię

Zdobywanie masywu Zamin Karor rozpoczęło się w 1969 roku. Grupa Łapszyna L. dokonała wejścia na główny wierzchołek trasą 2B kat. trudn. z południa. W tym samym roku grupa Pietrowa W. pokonała trasę 4B kat. trudn. po północnej ścianie na Zachodnie Ramię. W 1970 r. grupa Łapszyna pokonała trasę 5B kat. trudn. po północno-zachodniej ścianie na 2-gi zachodni wierzchołek. W 1971 r. na Centralny wierzchołek po północnym kontroforsie grupa Akopdżanjana pokonała trasę 5B kat. trudn. W sezonie 1977 na Zamin Karor było 12 sklasyfikowanych tras.

Charakterystyka sportowa obiektu wspinaczki.

Na północ od Zamin Karor grań masywu wznosi się głęboko, na dół od „dugoby” — połączenia rzek Jagnob i Pindrr. W zachodniej części wznosi się czerwony wierzchołek piku „3753”, potem następują „3 wielbłądy” — łagodne, strome wzniesienia — i, w końcu, słupowate wzniesienie przed węzłowym wierzchołkiem północnego masywu — pikiem „4364” (p. Czelabińsk). Za nim równa grań przez niewielkie wzniesienie jeszcze nie odwiedzanego piku „4234” wyprowadza do piku „Władywostok”, pierwszego z podbitych w północnym masywie. Tu grań stromo opada do przełęczy Centralny (3750 m), ściśniętej z przeciwnej strony ścianą Zamin Karor. Ściany zbudowane są z marmurizowanych wapieni, miejscami mocno wygładzonych. Zamin Karor zwrócona jest ku północy pionowymi i przewieszonymi monolitowymi skałami, na południe — bardziej łagodnymi skałami. Skalne ściany północnego masywu, przeciwnie, są bardziej łagodne ku północy, a od południa — gładkie i słabo porozdzielane.

Na północ od Zamin Karor masyw, w którym, jak już wspomniano, znajdują się 4 wyraźnie zaznaczone wierzchołki: pik Margieb (3573 m), p. Czelabińsk (4363 m), p. „4234 m” i p. Władywostok (4257 m). W sezonie 1977 sklasyfikowane były trasy: 2B na p. Margieb, 4B po Zachodniej Grani na p. Czelabińsk i 3B z Południa na p. Władywostok.

Do lata 1977 pozostały niezdobyte drogi na p. Władywostok po Południowej ścianie i Wschodnim grzbiecie, trawers wierzchołków p. Margieb – p. Czelabińsk – „4234” – p. Władywostok. Przez nas została wybrana do wspinaczki niezdobyta wschodnia grań na p. „4234” z wyjściem na grań po Południowej ścianie. Trasa jest czysto skalna. Skały na odcinku ściennym są monolityczne, przyjemne do wspinania. Są szczeliny i pęknięcia, pozwalające na zorganizowanie niezawodnej asekuracji hakowej. Wschodni grzbiet, prowadzący na wierzchołek, jest mocno zniszczony. Na południe grzbiet opada stromymi ścianami w postaci monolitowych, wygładzonych płyt (średnia stromość 70–80°). Północne stoki są bardziej zniszczone. Poszczególne odcinki północnego stoku pokryte są śniegiem. Pierwsza połowa trasy — to wspinaczka ścienna (długość 350–400 m, średnia stromość 60–70°). Stromość drugiej połowy gwałtownie się zmniejsza. Droga jest czysto grzbietowa. Na grani występuje kilka żandarmów, które pokonuje się wprost. Podczas pokonywania jednego z żandarmów występuje ścianka o stromości 90° (20 m). Przedwierzchołkowa część grani stanowi nagromadzenie zniszczonych bloków skalnych, które pokonuje się wspinaczką średniej trudności.

Pomimo że druga połowa trasy w zasadzie nie przedstawia specjalnych trudności technicznych, obfitość technicznie skomplikowanych odcinków na pierwszej połowie ściennej i ogólna rozciągłość trasy pozwalają stwierdzić, że trasa jest nie słabsza od analogicznych tras 4A kat. trudn. (na przykład, w porównaniu z trasą na R0–R3 ramię Zamin-Karor po R10–R3 grzbiecie, 4A kat. trudn.).

To daje podstawy, by przypuszczać, że pokonana trasa może odpowiadać 4A kat. trudn.

Przygotowanie grupy

W rejon Jagnob grupa przybyła w składzie zbiórki Leningradzkiej Obwodowej Rady SDSO „Burewiestnik”. Sezonowi letniemu w górach poprzedziła duża przedobozowa podготовка.

Okres jesienno-zimowy obejmował ogólnokształcącą przygotowę obozową: biegi przełajowe, biegi narciarskie. Wiosną i latem na zbiórkach skalnych uczestnicy grupy przechodzili specjalną przygotowę skalną. Na zbiórkach w rejonie Jagnob przeprowadzono aktywną aklimatyzację, zajęcia skalne, śnieżne i lodowe, dokonano wspinaczki treningowych i sportowych 4–5 kat. trudn.

Dokumenty i fotomateriały otrzymano w a/l „Warzob”. Kierownik i uczestnicy grupy przed dokonaniem pierwszego wejścia wielokrotnie wchodzili na przełęcz Centralny, dokonali wejścia na p. Władywostok trasą 3B kat. trudn.

Spis składu uczestników grupy: