I. PASAŻ WSPINACZKI

1. Klasa wspinaczki — techniczna
2. Rejon wspinaczki, pasmo — S-3 Tienszan, pasmo Tałaski Ala-Too
3. Szczyt, jego wysokość, trasa wspinaczki — Jużnyj Manas, 4512 m, środkiem północnej ściany wschodniego grzbietu
4. Proponowana kategoria trudności — 5B
5. Charakterystyka trasy: różnica wysokości — 1000 m, długość odcinków 5–6 kat. trudn., 537 m, średnie nachylenie — ~75°
6. Liczba haków: do asekuracji — skalnych 116, lodowych, dzwonowych —; do utworzenia ITO: skalnych — 25, lodowych, dzwonowych —
7. Liczba godzin marszu — 30
8. Liczba noclegów i ich charakterystyka: dwa noclegi: na ścianie — półleżący na dwójkę; na wschodnim grzbiecie — dobry leżący
9. Nazwisko, imię, otczestwo kierownika, uczestników i ich kwalifikacje: w dwójce KRAPIWIN W.N., KMS; PARSZIN W.S., KMS
10. Trener drużyny: Troszcziniszko L.A., MS ZSRR
11. Daty wyjścia na trasę i powrotu: 5 maja 1981 r. – 8 maja 1981 r.

Rys. 1. Widok na północną ścianę wschodniego grzbietu w. Jużnyj Manas

Rys. 2. Zdjęcie fragmentu trasy

Rys. 3. Zdjęcie profilu fragmentu trasy

III. Krótki opis podejścia do trasy na w. Jużnyj Manas (4512 m) środkiem północnej ściany wschodniego grzbietu (5B kat. trudn.)

Od bazowego obozu „Mazara” ścieżką w górę 3–3,5 godz. marszu do „majowych” noclegów pod stokiem w. Manas. Wysokość noclegów wg wysokościomierza 3300 m.

Od „majowych” noclegów w górę przez morenę pod północną ścianę wschodniego grzbietu w. Jużnyj Manas 1,5–2,0 godz.

Miejsce obozu szturmowego. Obiekt wspinaczki — dominująca w centrum północnego stoku wschodniego grzbietu czarna skalna ściana z charakterystycznym skalno-lodowym żlebem, dzielącym ścianę na lewo-w dół-w prawo na dwie części.

Trasa wspinaczki prowadzi środkiem prawej części (patrz rys. 1, 2).

IV. Tabela głównych charakterystyk trasy

V. Krótki komentarz do tabeli głównych charakterystyk trasy

Odc. R0–R3. W pierwszej połowie lata pokonuje się go po śniegu. Później w rejonie bergszruntu i wyżej możliwe są wyjścia lodu. Pokonywanie bergszruntu jest korzystniejsze po prawej stronie.

Odc. R3–R6. Przemieszczanie się po płycie i półce, pokrytych śniegiem (lodem) z hakową asekuracją. Haki wbija się w skały na prawo od ścieżki.

Odc. R6–R7. Przecinając niewielki żleb z nawisającym lodem, wyjście na prawą ścianę. Dalej ruch po wyraźnie zaznaczonej wąskiej skośnej półce pod przewieszonymi na prawo skałami, wiodącej w górę w prawo-na lewo. Ogromny żleb, w którym możliwe są spadające kamienie, zostaje w dole po lewej.

Odc. R7–R10. Ruch prosto w górę w kierunku wyróżniającego się w górnej części prawej krawędzi ściany rudego kamienia. Ruch po silnie rozczłonkowanych i wygładzonych skałach. Zwrócić szczególną uwagę na wybór miejsc i sposobów asekuracji:

• stosowanie klinów jest niecelowe z powodu dużej ilości „żywych” kamieni i blokowej budowy skał;
• używane są przeważnie płatowe haki.

Kluczowe miejsce — przewieszone skały na odcinku R8–R9. Po odc. R8–R9 15 m w górę rozpoczyna się trawers ściany w prawo (odc. R10–R11).

Odc. R10–R11. Bardzo trudne wspinanie po wygładzonych skałach. Mało jest miejsc do wbijania haków. Na końcu — trawers, wąska półka z kontrolnym kopcem.

Odc. R11–R12. Po pokonaniu w górę-w prawo komina (20 m) możliwy jest biwak na półeczce dla dwójki. Nocleg dla dwóch lub więcej zespołów jest możliwy tylko osobno. Do tego nie ma dogodnych miejsc na biwak na ścianie.

Odc. R12–R15. Z miejsca biwaku — trawers po półce w lewo pod wewnętrzny kąt, kończący się kominem, wyprowadzający na prawą krawędź ściany powyżej wyróżniającego się na krawędzi rudego kamienia. Dogodne miejsce na biwak.

Odc. R15–R17. Po pokonaniu ostrego ośnieżonego grzbietu ruch po krawędzi ściany, zostawiając skalno-lodowy rowek po prawej. Ruch — po skałach z nawisającym lodem.

Odc. R17–R18. Ruch po stromym ośnieżonym żebrze z hakową asekuracją na skalnych wyspach. W drugiej połowie lata możliwe są odcinki lodu.

Po wyjściu na wschodni grzbiet ruch według trasy 3B kat. trudn.

VI. Schematyczne oznaczenie fragmentu trasy według UIAA