Paszport wejścia

1. Klasa wejścia — skalna
2. Rejon wejścia — pasmo; Zachodni Tienszan, pasmo Ugam
3. Szczyt, jego wysokość, trasa wejścia — pik Sajramskij, 4238 m, zachodnim kontforsem północnej ściany.
4. Przewidywana kategoria trudności — 5B
5. Charakterystyka trasy:
   • różnica wysokości — 730 m
   • długość odcinków 5–6 kat. trudn. — 404 m
   • średnie nachylenie — 70°
6. Wbite haki: dla asekuracji, dla stworzenia ITO
   • skalne 75
   • lodowe —
   • świdrowe 4
7. Liczba godzin marszu — 40 godz.
8. Liczba noclegów i ich charakterystyka: 3 noclegi, z czego:
   • na półce śnieżnej, siedząca
   • na półce skalnej, siedząca
   • na grani usypiskowej, dobra
9. Nazwisko, I.O. kierownika, uczestników i ich kwalifikacje:
   • Starłyczanow Walerij Dmitrijewicz, KMS, kierownik
   • Denisenko Anatolij A., 1-szy sp. r., zastępca kierownika
   • Worobjow Aleksandr S., 1-szy sp. r., uczestnik
   • Łukjanow Siergiej I.G., 1-szy sp. r., uczestnik
   • Dżan Nikołaj W., 1-szy sp. r., uczestnik
10. Trener drużyny: St. instruktor MS Siedielnikow W. N.
11. St. trener: Zasłużony trener KazSSR Iljinski J. T.
12. Data wyjścia na trasę: 8 lipca 1977 r.

Data powrotu: 11 lipca 1977 r.

Widok ogólny

Foto 1. Profil trasy

Foto 2. Rozwinięcie ściany. Odcinki I–IO

Foto 3. Rozwinięcie ściany. Odcinki 10–14

Foto 4. Rozwinięcie ściany. Odcinki 14–24

Tabela charakterystyki trasy

Uwaga: 1. Haki dla organizacji noclegów – 14

4. Wyjaśnienia do tabeli charakterystyki trasy.

4.1. Ogólna charakterystyka trasy.

Trasa stanowi wyraźnie zaznaczony szeroki kontfors, położony w zachodniej części północnej ściany piku Sajramskij. Trasa prowadzi na grzbiet przedwierzchołkowy, 300 m na zachód od wierzchołka. Kontfors jest stromy, czysto skalny, składa się głównie z niewytrzymałych skał, ale są też fragmenty gładkich skał (płyt). Trasa jest obiektywnie bezpieczna, ale w dolnej części możliwy jest spadek kamieni z góry, szczególnie w pierwszej połowie dnia od 8:00 do 14:00.

Do przejścia trasa jest trudna, wymaga wysokich umiejętności skalnych wszystkich uczestników. Na kontforsie brak wygodnych miejsc na nocleg. Na trasie ustawiono trzy kontrolne tury. Trasa została przebyta z trzema noclegami.

4.2. Opis trasy.

Początek trasy po stromym firnowym stoku (odcinek 1) do początku skalnego wewnętrznego narożnika (odcinek 2), który, wyrównując się, przechodzi w nachyloną skalną półkę (odcinek 4). Półka składa się z płyt pokrytych skalnym materiałem odłamkowym.

Podczas pokonywania odcinków 1–4 szczególną uwagę należy zwracać na możliwość spadania kamieni z góry. Szczytowy czas zagrożenia kamieniami: od 8:00 do 14:30.

Ściana (odcinki 5, 6):

• Składa się głównie z niewytrzymałych skał
• Występują fragmenty wielkobłocznej budowy
• Chwytów jest mało i są niewygodne
• Możliwe jest zniszczenie chwytów
• Haki stosuje się głównie dużych rozmiarów

10-metrowa ściana (odcinek 7):

• Praktycznie pionowa, gładka
• W środkowej części – nachylona szczelina, dogodna do przejścia
• Występujące chwyt są małe i wygładzone
• Sztuczne punkty podparcia stosuje się na początku i na końcu odcinka
• Przejście możliwe jest tylko w getrach (opinia zespołu!)

Trasa odcinkami 8–11 jest jednoznaczna i logiczna. Charakter – płyty, występują 2–5-metrowe pionowe ścianki. Chwytów jest mało, wiele odcinków trzeba przechodzić na tarciu. Ruch po poręczach możliwy jest tylko z użyciem zacisków i w uprzęży. Podczas ruchu pierwszemu w szeregu w niektórych miejscach celowe jest użycie położonej po prawej (w kierunku marszu) szerokiej szczeliny.

Odcinki 12, 13 są nieco prostsze, ale wymagają równie wytężonego wspinania:

• Skały są niewytrzymałe
• Chwytów jest niewiele
• Na końcu odcinka 13 – niewielki tarasik, gdzie mogą się zmieścić dwie osoby

Odcinek 14 – nachylona półka:

• Szerokość półki wynosi około 1,5 m
• Skały są nachylone w stronę doliny pod kątem około 30°
• Na półkę może spaść kamień z góry, szczególnie w jej środkowej części
• Charakter skał – „baranowe czoła”, miejscami – narost lodu
• Występują małe, łatwe do przejścia ścianki
• Do asekuracji możliwe jest użycie występów
• Zalecany jest tylko ruch na zmianę z dokładną asekuracją

Na końcu odcinka 14, na niewielkim śnieżniku – siedząca nocówka na śnieżnej półce. Drużyna Worobjow–Denisenko obrobiła dwie liny ściany powyżej noclegu.

1-szy kontrolny tur ustawiono po lewej u góry (1 m) od śnieżnika, we wnętrzu narożnika.

Do obróbki i przejścia odcinków 1–14 zespół użył:

• 7 czterdziestometrowych lin.

Rano 9 lipca dwie liny zostały zrzucone w dół. Rukzak z linami upadł aż do lodowca, nie dotykając ściany.

Odcinek 15 – niewytrzymała ściana, miejscami skały odstają, charakter skał – konglomeraty. W górnej części kominek (odcinek 16) wyprowadza pod przewieszające się skały. Pod nimi można się umocować dla jednej osoby.

Od przewieszających się skał ruch w lewo na 100-metrową ścianę (odcinki 17–19):

• W dolnej części (odcinki 17, 18) ściana jest gładka, z małą ilością niewielkich, ale mocnych chwytów;
• Przy przejściu odcinka 18 używa się niewielkich kamieni i szczelin;
• Odcinek 19 w dolnej części nieco odstaje, chwytów jest mało, miejsc do wbicia haka wystarczająco.

Ściana kończy się wyjściem na dość szeroką i łagodną półkę, usypaną materiałem odłamkowym. Po wyczyszczeniu placu, ustawiono tam namiot pod ścianą, osłaniającą od spadających kamieni. Nocleg siedzący. Tutaj też ustawiono 2-gi kontrolny tur. Brak wody, jest lód w szczelinach.

Dwójka Łukjanow–Dżan obrobiła dwie liny ściany. Od rana ruch po zawieszonych poręczach, ruch w prawo do góry do wyjścia pod niewielką stromą ściankę (odcinek 22). Ścianka jest przechodzona wolnym wspinaniem (trudno, gładkie skały) w jej prawej części i wejściem w szczelinę, która stopniowo rozszerza się w nachylony kominek (odcinek 23). Ruch po kominku do wyjścia na niewielki tarasik (miejsce dla jednej osoby).

Dalej ruch do góry po ścianie na prawo od szerokiego kominka. W górnej części ściany zniszczone skały. Kominek (odcinek 25) wyprowadza pod ścianę (odcinek 26). Ściana jest zniszczona, przy przejściu wymaga maksymalnej ostrożności. Dalej ruch po stromych, różnorodnych zniszczonych skałach (odcinki 27–30):

• Ruch wolnym wspinaniem;
• Chwytów jest niewiele;
• Możliwe jest ich zniszczenie;
• Asekuracja tylko hakowa.

Odcinek 31 – wyrównujący się grzbiet, wyprowadza na usypiskowe skały przedwierzchołka. Na grzbiet usypiskowym – plac na nocleg.

3-ci kontrolny tur ustawiono na skałach nad noclegiem. Odcinek 32 – zniszczony skalny grzbiet, prosty ruch i wyjście na wierzchołek.

Zejście z wierzchołka do noclegu przy 3-m kontrolnym turze i dalej na południe po szerokim usypiskowym żlebie do lodowca. Dalej po lodowcu do ścieżek, prowadzących do obozu.

4.3. Charakterystyka noclegów.

Wstępne noclegi znajdują się na stoku usypiskowym, naprzeciw kontforsa, po którym prowadzi trasa. Woda na lodowcu w odległości 50 metrów od noclegu. Z placu doskonale widać całą trasę.

Pierwszy nocleg

Nocleg zorganizowano na śnieżniku pod ścianką (odcinek 14). Plac był:

• wyрублен w firnie,
• ułożony z kamieni i śniegu o wymiarach 0,7×2,0 m.

Namiot podwieszono na hakach. Dla odciągów użyto lodorów. Niebezpieczeństwo spadania kamieni na plac zostało wykluczone.

Do organizacji noclegu potrzeba było około 2 godzin, wbito dodatkowo 8 skalnych haków.

Nocleg dla 5 osób, siedzący.

Woda:

• ze śniegu
• z lodu

Drugi nocleg

Nocleg zorganizowano pod ścianą (odcinek 20), osłaniającą od spadających kamieni.

Plac był ułożony z kamieni.

Do organizacji noclegu zużyto 1,5 godz.

Do ustawienia namiotu wbito dodatkowo 6 skalnych haków.

Nocleg siedzący.

Brak wody.

Jest lód w szczelinach.

Trzeci nocleg

Plac został ułożony na usypiskach grzbietu przedwierzchołkowego. Nocleg wygodny, leżący. Na grzbiecie brak wody, trzeba schodzić po lód do żlebu.

4.4. Taktyka ruchu zespołu.

Ruch pierwszej dwójki odbywał się bez plecaków. Ruch pozostałych uczestników – z plecakami, po poręczach z użyciem zacisków, w uprzężach, w razie potrzeby stosowano strzemiona. Liderzy zmieniali się mniej więcej co 5–6 godz. pracy. Do ruchu używano pełnego dnia, ponieważ miejsc na noclegi brak. Wyżywienie między noclegami w trakcie marszu było realizowane przez uczestników samodzielnie (cukier, czekolada). Ciężar plecaków był maksymalnie zmniejszony, i w zespole były tylko 3 plecaki. Przejście trasy odbywało się w getrach i butach „Vibram”.

Podczas pokonywania odcinków 1–14:

• Użyto 7 lin.
• Przeprowadzono wstępną obróbkę trasy.

Do przejścia odcinków 15–31:

• Użyto 5 lin.
• Ruch pierwszego – tylko na podwójnej linie.
• Dwie wolne liny były używane do zawieszenia poręcz, po których poruszała się trójka.

4.5. Harmonogram ruchu zespołu:

• 6 lipca 1977 r. – Podejście od obozu bazowego do wstępnych noclegów.
• 7 lipca 1977 r. – Obserwacja trasy i wstępna obróbka dolnej części ściany.
• 8 lipca 1977 r. – Przejście trasy. Odcinki 1–14.
• 9 lipca 1977 r. – Przejście trasy. Odcinki 15–20.
• 10 lipca 1977 r. – Przejście trasy. Odcinki 20–31.
• 11 lipca 1977 r. – Przejście trasy. Odcinek 32. Wyjście na wierzchołek. Zejście do obozu.

4.6. Wnioski:

4.6.1. Trasa została przebyta przez zespół ściśle zgodnie z planem i wymagała 4 dni marszu, nie licząc dnia podejścia i obróbki trasy.

4.6.2. Trasa jest skalna, obiektywnie bezpieczna. Podczas przejścia występują zarówno lite, jak i zniszczone fragmenty skał. Trasa wymaga użycia praktycznie całego arsenału sprzętu alpinistycznego.

4.6.3. Na trasie nie było ani jednego przypadku upadku lub utraty sprzętu. Wspinaczka odbyła się bez wypadków traumatycznych i chorób, przypadków naruszenia dyscypliny nie było.

4.6.4. Zespół uważa, że trasa jako całość zasługuje na 5B kat. trudn. Trasa jest porównywalna z trasami na pik Trud według 3 kat. trudn., Uszbu po ЮВст., ale przewyższa je długością skomplikowanych odcinków.

4.6.5. System zapewnienia bezpieczeństwa praktycznie gwarantował kontrolę przejścia trasy przez zespół, a także udzielenie mu pomocy w przypadku sytuacji awaryjnej.

4.6.6. W sumie podczas przejścia wbito 76 haków, bez uwzględnienia haków wbitych podczas organizacji noclegów.

Kapitan zespołu — W. Starłyczanow Trener zespołu — W. Siedielnikow