Paszport wejścia

I. Klasa wejścia: skalna 2. Rejon wejścia, pasmo: Tienszan Zachodni, pasmo Ugiam. 3. Szczyt, jego wysokość, trasa wejścia: pik „Sajram” 4238 m, środkiem północnej ściany. 4. Proponowana kategoria trudności: szósta. 5B 5. Charakterystyka trasy: różnica wysokości — 830 m. długość odcinków 5B–6 kat. trudn. — 485 m. średnie nachylenie — 76° 6. Wbite haki: dla asekuracji, dla stworzenia I.T.O. skalne 163, 14 lodowe 13 śrubowe 3 7. Liczba godzin marszowych: 66 8. Liczba noclegów i ich charakterystyka: pięć (cztery siedzące, jeden leżący) na sztucznie ułożonych powierzchniach. 9. Nazwisko, imię, patronim lidera, uczestników i ich kwalifikacje: Siedielnikow Wiktor Nikołajewicz, MS Akczurin Marat Chasanowicz, MS Kuramszyn Raszyd Midchatowicz, MS Chriebtiow Nikołaj Pietrowicz, MS Baliukin Witalij Aleksiejewicz, KMS 10. Trener drużyny: Il'inskij Jerwand Tichonowicz — Zasłużony Trener Kazachskiej SRR, MS. II. Data wyjścia na trasę i powrotu: 2 lipca 1977 r. (bez uwzględnienia obróbki) 7 lipca 1977 r. (I odcinek ściany)

© Nr 3 389044577

6. Opis trasy

1 lipca

O godz. 6:00 para N. Chriebtiow — W. Baliukin wyszła z obozu obserwatorów na obróbkę pierwszego odcinka ściany. Postawiono przed nimi zadanie — przejść I skalny bastion i wybrać odpowiednie miejsce na nocleg. Pozostali członkowie drużyny prowadzą obserwację „reżimu” ściany i studiują planowaną trasę.

Para przecina lodowiec i po śnieżno-lodowym stoku (odcinek R0–R1) wchodzi w kierunku skalnego bastionu. Następnie, w kotach, wchodzi po lodowym stoku o nachyleniu 55° w górę na długość liny, asekurując się przez lodowe haki. Podchodzimy do skał. Przed nami pięciometrowy negatywny odcinek ściany (odcinek R2–R3, foto 3), pokonujemy go z „podсадкой”. Dalej widać monolitną ścianę z odcinkami zniszczonych skał o nachyleniu 75°, po której poruszamy się w lewo — w górę 15 m (odcinek R3–R4, foto 4).

Przed nami pionowe gładkie skały, w których brak jest pęknięć. Decydujemy się na trawers w lewo nad tymi skałami po lodzie. Po granicy lodu i pionowej ściany idziemy trudnym wspinaniem 10 m i wchodzimy we wnętrze kąta o nachyleniu 85° (odcinek R5–R6, foto 5), wejście do którego przegradza 2-metrowy negatywny odcinek ściany. Bardzo trudnym wspinaniem pokonujemy 10 m kąta i docieramy do prawie pionowej monolitnej 35-metrowej ściany (odcinek R6–R7, foto 6). Brak jest miejsc dla organizacji punktów asekuracji, trzeba asekurować się siedząc w uprzęży. Po pokonaniu trudnym wspinaniem ścianki wychodzimy na pochyłą płytę pod karnizem. Po obróbce, tutaj można urządzić miejsce do siedzenia. Wodę trzeba będzie zdobyć w sąsiednim żlebie, który w dzień jest ostrzeliwany kamieniami. O godz. 16:00 obróbka została zakończona. Po zabezpieczeniu „kuźni” pod karnizem, para rozpoczęła schodzenie, przygotowując liny do jutrzejszego przejścia.

W drugiej połowie dnia odwiedzili nas koledzy z naszych szkoleń, którzy wchodzili na pik Sajram trasą 2A kat. trudn. W ich grupie był lotniczy wysokościomierz, i poprosiliśmy ich o odczytanie wskazań na wierzchołku piku w celu określenia różnicy wysokości północnej ściany. Według ich wskazań różnica wyniosła około 820 m. 2 lipca 1953 r.

Wyjście o godz. 7:00. Tego dnia mamy przejść obrabiany odcinek i przygotować biwak.

Na odcinkach:

• R2–R3
• R5–R6

plecaki trzeba wciągać.

O godz. 14:00 wchodzimy już na pochyłą płytę. Prace przy budowie platformy zajmują dużo czasu. „Pamirka” i „Zdarка” zostały zawieszone na hakach.

Ułożyliśmy drogę do wody, wieszając 20 m poręczówek. Od czasu do czasu po sąsiednim od naszej trasy żlebie z ogromną prędkością przelatują kamienie. Uderzając o ścianki żlebu, czasem zalatują „w gości” i na nasz bastion — trzeba być czujnym i obserwować „powietrze”.

Równolegle do prac przy urządzaniu biwaku, para N. Chriebtiow — W. Siedielnikow obrabiała półtorej liny monolitnej ściany powyżej biwaku. 3 lipca. Wyjście o godz. 8:00. W górę po zawieszonych poręczówkach poszła para M. Akczurin — R. Kuramszin. Oni dziś będą torować drogę.

Nad nami znajduje się monolitna ściana (14 m, 90°), zbudowana z wapieni, prawie bez zaczepów (odcinek R7–R8, foto 8). Pierwszy przeszedł ją trudnym wspinaniem w kaloszach. Dalej w lewo — w górę, w obejście wystającego bastionu, idzie 25-metrowa prawie pionowa ściana (odcinek R8–R9) z niezwykle nietrwałymi zaczepami. Wszystko to jest „żywe”, i od niewłaściwego ruchu może runąć w dół tam, gdzie pod karnizem jest nasz nocleg. Na tym odcinku, aby nie wywołać spadania kamieni, poręczówki trzeba było przechodzić z plecakiem.

Ściana wyprowadza do wewnętrznego kąta (odcinek R9–R10, foto 9) z małą ilością zaczepów. Czasem po kącie „strzelają” kamienie. Kąt kończy się wystającym odcinkiem (100°, 4 m, odcinek R10–R11), który jest przechodzony z pomocą platformy.

W prawo — w górę odchodzi 10-metrowa stromą ścianą (odcinek R11–R12) z odcinkami zniszczonych skał. Wspinanie tutaj jest średniej trudności, można odpocząć.

Dalej prosto w górę odchodzi seria skalnych ścianek o nachyleniu od 80° do 90° (odcinki R12–R13, R13–R14, R14–R15, R15–R16) o różnej długości (od 10 do 40 m), przedzielonych wąskimi półkami.

Ściany są pokonywane z użyciem sztucznych punktów oparcia. Plecaki na tych odcinkach wyciągamy. Na końcu ostatniej ścianki trafiamy na wąską poziomą, naszym zdaniem bezpieczną, półkę, na której decydujemy się urządzić biwak. Zatrzymujemy się na nocleg o godz. 17:00.

4 lipca. Wyjście o godz. 7:30. Naprzód wychodzi para W. Baliukin — N. Chriebtiow. Zaraz od biwaku zaczęła się 55-metrowa prawie pionowa ściana (odcinek R16–R17, foto 13) w formie kontrforsu, której poszczególne odcinki są pokonywane przy pomocy drabinek.

Ściana doprowadza do ostrego lodowego „noża” (15 m, 50°, odcinek R17–R18), który jest pokonywany na przednich zębach kotów.

Dalej idziemy 10 m w lewo — w górę po ścianie z zniszczonym reliefem (odcinek R18–R19, foto 14) i wpadamy na 10-metrowy wewnętrzny kąt (odcinek R19–R20) z monolitnymi wygładzonymi ścianami, wspinanie średniej trudności.

Na drodze znowu ściana o długości 30 m, 85°, zbudowana z bardzo nietrwałych skał. Mnóstwo żywych kamieni i całych bloków. Trzeba być bardzo uważnym! Problem — znaleźć stabilne oparcie.

Odcinek nietrwałych skał przechodzi w monolit ściany (30 m, 85°, odcinek R21–R22, foto 16). Zaczyna się trudne wspinanie z użyciem drabinek. Trafia się odcinek, gdzie można urządzić biwak.

Czas — 17:00. Decydujemy się tutaj przenocować, tym bardziej że przed nami — kluczowy odcinek trasy.

5 lipca. Wyjście o godz. 7:30. Na przedzie pracuje para W. Siedielnikow — M. Akczurin. Dzień roboczy zaczyna się od bardzo trudnego wspinania po 35-metrowej pionowej ścianie z dwoma nawisa-mi (odcinek R22–R23, foto 18). W prawo — w górę odchodzą ogromne bloki, urywające się na nas karnizami z dużym wysięgiem. Decydujemy się obejść je po wewnętrznym kącie-kominie (odcinek R23–R24).

Po przejściu trudnym wspinaniem 35 m, wpadamy na monolitną pionową ścianę — „lustro” (odcinek R24–R25, foto 19–20). Przejście „lustra” zajęło dużo sił i czasu.

W rezultacie trafiliśmy na odcinek monolitnych płyt o nachyleniu 65° (odcinek R25–R26) i długości 15 m. Relief prawie bez pęknięć; w jednym miejscu dla asekuracji trzeba było wbić śrubowy hak.

Na końcu 35-metrowej monolitnej ściany (odcinek R26–R27, foto 21), która nastąpiła po płycie, okazała się dobra platforma. Jeśli ją „podkonstruować”, to tutaj można się rozgościć. Ale przed zmrokiem nam się tutaj nie uda dostać z plecakami, i decydujemy się przenocować na poprzednim niewygodnym biwaku.

Schodzimy w dół, kluczowy odcinek trasy został pokonany! Zakończyliśmy obróbkę o godz. 17:30.

6 lipca. Wyjście o godz. 7:00. Pomimo zawieszonych poręczówek, obrabiany odcinek przeszliśmy dopiero o godz. 16:00. Chociaż jeszcze jest wcześnie, decydujemy się stanąć na nocleg — na przedwierzchołkowy grań nam dzisiaj nie wyjść. Trzeba porządnie się wyspać i odpocząć; tym bardziej, że tym razem mamy leżący nocleg.

Na jutro nam przedstoji:

• Wyjść na wierzchołek
• Spróbować zejść

Podczas gdy urządzano biwak, para W. Siedielnikow — M. Akczurin obrabiała dość trudny 60-metrowy odcinek płyt (odcinek R27–R28), wyprowadzający na przedwierzchołkowy kontrfors.

7 lipca. O godz. 6:30 rano jesteśmy już na trasie. Szybko przechodzimy obrabiany poprzedniego dnia odcinek, który czasem „ostrzałowywany był spadającymi skądś z góry kamieniami”. Płyty wyprowadzają na pionową monolitną ściankę, 15 m (odcinek R28–R29) z dobrymi zaczepami. Po płycie wychodzimy na oblodzoną skalną grań z mnóstwem żywych kamieni (odcinek R29–R30). Pogoda zaczyna się psuć, skały zasnuwa mgła. Po przejściu lodowej ścianki (60°, 30 m, odcinek R30–R31), wychodzimy na kontynuację kontrforsu (odcinek R31–R32). Wspinanie średniej trudności. Po kontrforsie wychodzimy na płyty z zniszczonym reliefem (50°, 15 m), następnie w lewo-w górę w obejście zniszczonej ściany po półeczkach i wewnętrznym kącie z dużą ilością żywych kamieni i całych bloków (oto skąd sypią się kamienie na trasę!).

Wychodzimy na przedwierzchołkowy grzbiet NE. I tutaj spotykamy się z sędzią w naszym rejonie MS W.S. Tokmakowem, który wchodzi z jednym z naszych obserwatorów po grzbiecie NE, aby obejrzeć północną ścianę piku Sajram i naszą trasę. Kilkadziesiąt metrów po śnieżnym przedwierzchołkowym grzbiecie (ruch równoczesny) i o godz. 14:30 jesteśmy na wierzchołku.

Zdjęta została kartka grupy W. Tokmakow — S. Lukjanow, którzy dokonali wejścia po grzbiecie NE 3B kat. trudn. (orientacyjnie).

Zjazd z wierzchołka odbywał się trasą 2A kat. trudn. O godz. 19:30 byliśmy w obozie obserwatorów.

Foto 1. Widok ogólny. TABELA PODSTAWOWYCH CHARAKTERYSTYK TRASY WEJŚCIA

Trasa wejścia:

• Środkiem północnej ściany p. Sajram (4238 m)

Kapitan drużyny W. Siedielnikow Trener drużyny J. Il'inskij