TJAŃ-SZAN PASMO TERSKIEJ-ALATAU (dolina rzeki Karakol)

p. S. Tiulenina (4240 m n.p.m.) z przeł. Ašutor

Szlak orientacyjnie 3B kat. trudn., kombinowany

Sitchichin J.W., Riabuchin A.G., Mieszkowa N.B., Karpenkow M.N., 12 sierpnia 1982 r.

Fot. 1. Widok ogólny wierzchołka

Fot. 2. Fragment widoku ogólnego (bastion)

Krótki opis podejścia do trasy

Początkowy biwak znajduje się przy jeziorze u podnóża północnego stoku w. Ajuter. Podejście tutaj wzdłuż ścieżki z doliny rz. Karakol zajmuje 3 godz. Od biwaku, omijając jezioro z lewej strony, wchodzi się na dużą morenę, a następnie porusza się w kierunku północno-zachodnim, w stronę przełęczy Ašutor. Przełęcz jest położona pomiędzy wierzchołkiem S. Tiulenina a wierzchołkiem Ašutor. Wysokość jej wynosi około 3700 m n.p.m. W pobliżu przełęczy morena przechodzi w lodowiec z niewielkimi szczelinami. Podejście pod przełęcz zajmuje 1 godz. Wejście z lodowca na przełęcz — po stromym osypisku (słabo nachylonym śnieżniku) o długości około 60–70 m.

Zjazd z wierzchołka — tą samą trasą. Na odcinkach R10–R11, R8–R9, R7–R8 — zjazd na linie, wbito 3 skalne haki. Na zjazd zużyto 4 godz.

Opis trasy na pik S. Tiulenina (4240 m n.p.m.) z przełęczy Ašutor

Od postoju pod w. Ajuter (przy jeziorze zaporowym) wejście po morenie do przeł. Ašutor. Wejście na przełęcz prawym (tutaj i dalej — zgodnie z kierunkiem ruchu) osypowym żlebem i prostymi, krótkimi skałami. Punkt kontrolny (przełęczowy). W sumie trasa przebiega po NW grzbietu wierzchołka S. Tiulenina. Na początku mija się przełęczowego strażnika, a następnie — wchodzi na pochyłą płytę (10 m). Następnie łańcuch niezbyt wysokich, zniszczonych strażników, przedzierając się głównie "prosto". Ubezpieczając się poprzez zarzucanie liny za występy. Przez niewielką szczelinę w grzbiecie (z zatyczką) wychodzi się na ścianę o wysokości 25 m, zwróconą na wschód. Dalej — podchodzi się do bastionu, zagradzającego grzbiet. Na początku wejście po płytach na wysokość 55 m, a następnie po pochyłej półce w lewo w stronę krawędzi ściany. Po krótkim, wewnętrznym kącikiem — wyjście do płyt nachylonych pod kątem 45–50°, które pokonuje się ze wsparciem na występy. Z wierzchu bastionu niewielki zjazd po osypisku do zapadliska w miejscu połączenia się głównego, NW i bocznego grzbietu. Wejście prawym, wewnętrznym kątem w miejscu styku się tych grzbietów — na długość 75 m. W połowie drogi znajduje się półeczka umożliwiająca założenie stanowiska i przyjęcie towarzyszy. Dalej — przez niezbyt wysokie ścianki o wysokości 3–5 m i przez wewnętrzny kąt na długości 18 m — podchodzi się grzebieniem do ostatniego strażnika, gdzie skalny grzbiet opada stromo w lewo po śnieżno-lodowym stoku o nachyleniu 60°. Obok strażnika — punkt kontrolny. Trzymając się skalnych wysepek — wchodzi się po śnieżno-lodowym odcinku grzbietu (300 m) do wierzchołkowej części piku S. Tiulenina. Wejście po zniszczonych, prostych skałach na sam wierzchołek — od postoju 7–8 godz. Zjazd — tą samą trasą. Podczas zjazdu zorganizowano 3,5 liny zjazdowe (40 m), pozostawiono 3 pętle i haki.

Na przejście całej trasy zużywa się 10–12 godz.

Fot. 5. 75-metrowy wewnętrzny kąt