PASAZPORT

1. Klasa wspinaczki — SKALNA

2. Rejon wspinaczki — Tienszan, pasmo Terkej Ała-Too

3. Szczyt, wysokość, trasa wspinaczki: MENDELEJEWIEC, 4122 m, przez ŚRODEK TRÓJKĄTA ŚCIANY PÓŁNOCNEJ.

4. Kategoria trudności — 5B (orientacyjnie). nr 588, nr 6

5. Charakterystyka trasy: długość części ściennej trasy 583 m, różnica wysokości 1000 m, długość odcinków 5–6 kat. 377 m, nachylenie ściany — 68°

6. Wbite haki: skalne 122/11, закладок 50/4, szlamurne 2/0

7. Czas marszu — 20 godz., w tym 15 godz. na ścianie i 3 dni.

8. Liczba noclegów i ich charakterystyka: jedno nocleg leżące w namiocie.

9. Skład drużyny:

   Kierownik:

   • Żmajew Weniamin Wasiljewicz — KMS
   • Gadejew Rawil Gariejewicz — KMS
   • Selwanowa Nina Nikołajewna — KMS
   • Archipow Walerij Aleksandrowicz — 1-sza kategoria

10. Trener drużyny: Żmajew W.W.

11. Wyjście na trasę: 12 lipca 1988 r.

    Szczyt — 13 lipca 1988 r. Powrót — 13 lipca 1988 r.

12. Organizacja: KFC „Almaz”, Czeliabinsk.

Trasa 5B kat. przez środek trójkąta Ściany Północnej, trasa 5A kat. przez prawy kant Ściany Północnej.

Data zdjęcia — 9 lipca 1988 r., 16:00. Obiektyw — T-43 4/40 LOMO. Odległość do ściany — 1500 m. Punkt zdjęcia na mapie — „w”. Wysokość zdjęcia — 3000 m.

DZIAŁANIA TAKTYCZNE DRUŻYNY

Do udziału w mistrzostwach obwodu czelabińskiego w alpinizmie drużyna KFC „Almaz” zgłosiła trasę na szczyt Mendelejewiec przez środek trójkąta Ściany Północnej, pierwsze przejście, 5B kat. orientacyjnie. Trasa jest ścienna, wymaga od uczestników poważnego przygotowania skalnego. Z tego względu został opracowany plan taktyczny.

Przy opracowywaniu planu taktycznego wzięto pod uwagę:

1. Stromość i różnorodność rzeźby skał.
2. Brak dogodnych miejsc do organizacji noclegów na ściennej części trasy.
3. Możliwość niekorzystnych warunków pogodowych w momencie pokonywania trasy.

Kluczowym odcinkiem trasy była górna część trójkąta Ściany Północnej: R21–R22, R24–R28, R30–R34. Podczas pokonywania górnej ściany często wykorzystywano ITO, chociaż uczestnicy drużyny pracowali w kaloszach. Podczas pokonywania ściany częściej używano haków zarówno do ITO, jak i do ubezpieczenia. Na trasę drużyna wyszła w pełnym składzie, łącząc się w pary z uwzględnieniem cech fizycznych, technicznych i morale uczestników: 1-sza para Żmajew — Archipow, 2-ga — Gadejew — Selwanowa. Od początku trasy do górnej trzeciej części ściany pracowała pierwsza para Żmajew — Archipow. Dalej do wyjścia na kontrfors szła pierwsza para Gadejew — Selwanowa. Taka taktyka pozwoliła drużynie na równomierne i bezpieczne poruszanie się. Pary stanowiły samodzielne jednostki strukturalne i pozostały niezmienione do końca wspinaczki. Do przekąsek podczas wspinaczki uczestnicy mieli indywidualne wysokokaloryczne posiłki. Normalne warunki meteorologiczne, dobra aklimatyzacja, przygotowanie fizyczne i techniczne uczestników drużyny pozwoliły na przejście tej trasy w dobrym tempie, bez odchyleń od planu taktycznego.

Niezawodnemu przejściu trasy sprzyjały:

1. Wysokie indywidualne umiejętności członków drużyny — wszyscy uczestnicy posiadają potwierdzony stopień KMS w zakresie wspinaczki skalnej.
2. Znajomość taktyki.
3. Lekkie plecaki, dobre wyposażenie.
4. Zgranie, jasne zrozumienie i współdziałanie par.

Zapewnienie bezpieczeństwa: Do zapewnienia bezpieczeństwa przejścia pierwszego na podwójnej linie 11 mm produkcji ryskiej, dodatkowo użyto amortyzatora; praca pierwszego — bez ryonczka; dostęp do uładowanej apteczki, pozwalającej na skuteczną pomoc przedmedyczną; praca „przeciętnych” na poręczach ze ubezpieczeniem; ostatniego — na podwójnej linie.

Łączność odbywała się regularnie przy użyciu radia „Łastoczka”. Ponadto, ścienna część trasy była doskonale obserwowana z obozu podstawowego w dolinie AJU-TOR, gdzie stale znajdował się zespół ratowniczy.

Kierownik (trener) drużyny W.W. Żmajew.

Podejście do trasy odbywa się przez stożek usypiskowy, który zaczyna się bezpośrednio od obozu pod trójkątem szczytu Mendelejewiec, jego Ściany Północnej.

OPIS TRASY PO ODCINKACH

Odcinek R0–R1 reprezentuje sobą kilka kolejnych niewielkich ścianek 4 kat., prowadzących do czarnego półki (R2), na prawo od którego — wewnętrzny kąt. Stacja ubezpieczenia niezbyt wygodna (R3).

Dalej należy się wspinać w lewo w górę stopniowo ze ścianki (R4), przechodząc do wewnętrznego kąta (R5). Następnie po usypiskowej szerokiej półce (R6) trzeba wyjść do osobno od ściany stojącego kąta, 4–5 m wysokości, z rozpadliną po lewej stronie (R7). Tutaj należy zorganizować punkt ubezpieczenia.

Po tym poruszać się w lewo (R8–R10) pod występami na czarną plamę — tutaj znajduje się pierwszy punkt kontrolny.

Dalej:

• pionowo do góry po niezbyt szerokim kominie i wewnętrznym kącie (R11) na niewielką półkę;
• następnie kolejno kilka niewielkich ścianek (R12–R13), wyprowadzających pod ogromny występ, dobrze widoczny z obozowisk;
• w lewej części — szeroki komin (R14), wyprowadzający na pochyłą ścianę, która prowadzi do ogromnego skalnego zęba, stojącego w dolnej części lewej górnej czarnej plamy (R15);
• dalej po półce w lewo do ogromnego komina z występami i zaciekami (R16–R17).

Za kominem:

• pochyłe ścianki i półki po 4–5 m;
• następnie zaczyna się szeroki wewnętrzny kąt, uchodzący w prawo do góry pod ogromny wewnętrzny kąt, dobrze widoczny w centrum górnej części ściany z obozowisk (R18–R20);
• i następnie po prawej części tego wewnętrznego kąta stopniowo zbierając w prawo (R21–R24).

Dalej:

• przez niewielki półkę 3–4 m po niewielkich ściankach (R25–R27);
• do skośnego wewnętrznego kąta (R28), wyprowadzającego do 2-go punktu kontrolnego.

Po:

• po ścianie (R30) do półki (R31);
• przez półkę i po ścianie (R32) w lewo — dogodne miejsce dla punktu;
• dalej nieco w prawo po wewnętrznym kącie, po ścianie do niewielkiej 2 m półki (R34) i następnie na półkę (R35).

Następnie:

• po zmieniających się ściankach i półkach (R36–R37) do wewnętrznego kąta, idącego w lewo do góry, wyprowadzającego do 3-go punktu kontrolnego;
• po pionowo do góry po ściankach prosto na centrum trójkąta ściany (R38–R39);
• dalej po grani (R40) do wierzchołka Mendelejewiec.

Schemat trasy i oznaczenia

Zdjęcie techniczne trasy na szczyt Mendelejewiec:

• 5B przez środek trójkąta Ściany Północnej
• 5A przez lewy kant trójkąta Ściany Północnej
• 5A przez lewy kant trójkąta Ściany Północnej

Data zdjęcia — 11 sierpnia 1988 r., 18:00, obiektyw T-43 4/40 LOMO. Odległość do obiektu zdjęcia — 2000 m, punkt na mapie — „g”, wysokość — 3500 m.

• 5B przez środek trójkąta Ściany Północnej
• 5A przez prawy kant trójkąta Ściany Północnej
• R0–R1–R2