Paszport

1. Klasa skalna
2. Tienszan, przełom Aju-ter
3. Szczyt Mendelejewiec lewą krawędzią Północnej ściany trójkąta
4. 5B kat. trudn.
5. Różnica wysokości: 840 m, długość z uwzględnieniem grani wierzchołkowej — 1300 m, długość odcinków 5–6 kat. trudn. — 380 m. Średnie nachylenie głównych odcinków 75° (3400–3950), z czego 5 kat. trudn. 82° (3600–3950).
6. Wbite haki:
   • skalne: 102
   • śrubowe: 20
   • założone: –
   • lodowe: 16
7. Godzin marszowych drużyny: 16 godz. i 1 dzień.
8. Biwaki: nad brzegiem rzeki Aju-ter naprzeciw wierzchołka Mendelejewiec.
9. Kierownik: Łaszkow A.K. – KMS. Uczestnicy:
   • Kozioł W.M.
   • Kowenski W.I.
   • Gierasimow A.W.
   • 1-sza sp. ranga
10. Trener: Kowenski G.I.
11. Wyjście na trasę: 14 sierpnia 1984 r. Wierzchołek: 14 sierpnia 1984 r. Powrót: 14 sierpnia 1984 r.

Zdjęcie ze zbocza przeciwległego (3100). Odległość ogólna – 2 km. Punkt zdjęciowy nr 1. Zdjęcie wierzchołka. Obiektyw T-22 F=75 mm.

Zdjęcie 2. Profil ściany z prawej. Zdjęcie zrobione z lodowca szczytu Studenci 3 sierpnia 1984 r., 14:00, obiektyw T-22 F=75 mm, odległość do obiektu – 1,5 km, punkt zdjęciowy nr 2, wysokość – 3600 m.

Zdjęcie 3. Profil wierzchołka z lewej. Zdjęcie zrobione ze zbocza przeciwległego doliny 1 sierpnia 1984 r., 12:00. Obiektyw T-22 F=75 mm, odległość do obiektu – 2,5 km, punkt zdjęciowy – nr 3, wysokość – 2900 m.

Plan taktyczny wspinaczki

Działania taktyczne drużyny. Wspinaczka drużyny Białorad DSO „Zenit” na wierzchołek szczytu Mendelejewiec odbywała się w warunkach:

• stabilnej pogody w ciągu dnia
• krótkotrwałych silnych deszczy w nocy

Wstępne przygotowanie trasy nie zostało przeprowadzone. Drużyna nie dopuszczała do odstępstw od planu taktycznego. Trasa została pokonana w 16 godzin, i nie było problemów z organizacją biwaków.

Nie było wypadków ani kontuzji wśród uczestników. Łączność z obserwatorami była stabilna, sesje łączności – o 8:00, 12:00, 16:00, 19:00. Łączność odbywała się przy pomocy radiostacji „Witalka”.

Na wspinaczce grupa stosowała metodę: cztery osoby — cztery liny. Metoda ta pozwala na zwiększenie szybkości poruszania się (w trybie lidera) przy poruszaniu się każdego sportowca na podwójnej linie. Ponadto zapewnia się na czas wypoczynek lidera przy ciągłym ruchu całej drużyny. Przy tym sposobie 2, 3, 4 numery poruszają się po umocowanej linie przy pomocy zacisku, z górną asekuracją, terminowo dostarczając linę asekuracyjną i dokonując asekuracji lidera.

Grupa korzystała z zacisku oryginalnej konstrukcji, posiadającej zwiększoną niezawodność.

Dla zapewnienia bezpieczeństwa lidera stosowano amortyzator (BEPU), a asekuracja (i zapewnienie bezpieczeństwa drugiego) – przy pomocy sprężynowej podkładki Sztychta.

Mimo że grupa nie korzystała z haków śrubowych, w składzie wyposażenia grupy było:

• 5 haków śrubowych
• 1 świder

Wyposażenie to miało zapewnić poruszanie się po trudnych skałach w warunkach pojawienia się na nich wilgoci (przy braku pęknięć) lub dla awaryjnego zjazdu.

Ilustracje trasy

• Widok na odcinek (przypuszczalnie R11–R18):
• Widok na odcinek (przypuszczalnie R11–R12):
• Widok na odcinek (przypuszczalnie R9–R11):
• Widok na odcinek (przypuszczalnie R8–R10):
• Widok na odcinek (przypuszczalnie R8–R9):
• Widok na odcinek (przypuszczalnie R7–R8):
• Widok na odcinek (przypuszczalnie R6–R7):

Opis trasy według odcinków

Po deszczu, który przeszedł poprzedniego dnia i w nocy przed wspinaczką, stan trasy znacznie się skomplikował w jej dolnej części (odcinki R0–R2) — na mnóstwie małych półek ziemia, mech i trawa były nasiąknięte wodą. W rezultacie wzrosło niebezpieczeństwo:

• poślizgnięcia się na tych półkach
• poruszania się w mokrym, brudnym obuwiu po skałach nad nimi.

Na całej długości odcinka ściennego (R0–R16) trasy stosowano ten sam schemat interakcji i organizacji asekuracji bez zmiany lidera. Asekuracja była przeprowadzana przez zablokowane haki podwójną liną dla lidera. Dla pozostałych uczestników drużyny jedna lina była przymocowana, a druga była używana do asekuracji. Pierwszy szedł bez plecaka z amortyzatorem BEPU, aby zmniejszyć siłę szarpnięcia w przypadku upadku.

Począwszy od odcinka R16–R17, zorganizowano poruszanie się w parach:

• Kowenski – Łaszkow
• Gierasimow – Kozioł

bez interakcji, najpierw na podwójnej (R16–R17), a następnie — na pojedynczej linie (R17–R18).

Zjazd z wierzchołka technicznie nie jest skomplikowany — przy poruszaniu się po półkach i żlebach w stronę przełomu Telety asekuracja nie jest wymagana. Dlatego na zjeździe grupa poruszała się bez par, nie dopuszczając do dużych przerw między uczestnikami.

Tabela głównych charakterystyk trasy wspinaczkowej

Haki lodowe nie były używane Haki śrubowe nie były używane

Zdjęcie nr 6. Odcinek R2–R8. Obiektyw T=22 F=40 mm.

Zdjęcie nr 7. Odcinek R8–R9. Obiektyw T=22 F=40 mm.