Paszport

1. Klasa techniczna
2. Centralny Tienszan, dolina rzeki Karakol
3. Pik Dżigit po bastionach Północnej ściany
4. 5B kat. sł. — możliwe 3 przejście
5. Przewyższenie: 1270 m, długość — 1400 m

Długość części trudnej — 1000 m. Średnie nachylenie głównej części trasy (bergschrund — grań) 70° (4000–5050 m)

6. Pozostawiono na trasie haków — 0 szt.

Użyto wcześniej wbitych haków i nie zostały wyjęte — 1 szt.

7. Godzin marszowych zespołu: 32 h i 3 dni
8. Biwaki: 1-szy na grzebieniu, ułożony z kamieni i wyrubany w lodzie, 2-gi — ulepiony ze śniegu na głównym grzebieniu
9. Kierownik: Riabuchin S.A. KMS

Uczestnicy: Iljin I.V. KMS 3 kat. Kiczin V.E. KMS 1 kat. Nikokoszew E.V. KMS 10. Trener: Iljin I.V. KMS 3 kat. 11. Wyjście na trasę: 22 lipca 1993 r.

Wierzchołek: 24 lipca 1993 r. Powrót: 24 lipca 1993 r. 12. Organizacja: Komitet sportowy obwodu kemerowskiego

Zdjęcie nr 1. Ogólne zdjęcie wierzchołka. Zdjęcie wykonane w lipcu 1989 r. z helikoptera, obiektyw T22 4,5/75 mm.

1. trasa Żurzdina po bastionach Północnej ściany 5B kat. sł.
2. trasa Szarszanidze po trójkącie Północnej ściany 6A kat. sł.
3. trasa Wakurina po centrum żlebu Północnej ściany 6B kat. sł.

Zdjęcie nr 2. Profil trasy z prawej strony. Zdjęcie wykonane w lipcu 1991 r. z lodowca W. Ontor, punkt nr 1, obiektyw T22 4,5/75 mm. Trasa zespołu.

Zdjęcie nr 3. Profil trasy z lewej strony. Zdjęcie wykonane w lipcu 1989 r. z helikoptera, obiektyw T22 4,5/75 mm. Trasa zespołu.

W plan taktyczny zostało włączone przejście trasy bez wstępnego przetarcia. Biwaki miały być rozbite w namiocie przez całą grupę w pozycji leżącej na odcinku R10 (patrz raport) i na głównym grzebieniu pod wierzchołkiem. Po wyjściu 22 lipca na odcinek R10 o godz. 14:00 grupa przeczekała burzę. W tym czasie został zorganizowany obiad z gorącym jedzeniem. Po zakończeniu burzy przedyskutowano dwa warianty ruchu grupy: 1-szy — przejście 4-tego bastionu z organizacją noclegu siedzącego na nim, 2-gi — nocleg na odcinku R10 z przetarciem 4-tego bastionu. Zatrzymano się na ostatnim, dwójka Riabuchin — Kiczin zawiesiła 4 liny na bastionie, dwójka Iljin — Nikokoszew zajęła się organizacją noclegu i przygotowaniem kolacji. 23 lipca od rana była niepogoda, trwająca cały dzień: mokry śnieg, wiatr, widoczność 20–30 m. Grupa podjęła decyzję o rozpoczęciu ruchu po zawieszonych linach. Przejście nieprzetartych odcinków było skomplikowane. Lider zmieniał się praktycznie po każdej linie wspinaczkowej. W tym dniu wyżywienie było organizowane suchymi przekąskami w trakcie asekuracji, ponieważ z powodu zimna zupełnie nie chciało się zatrzymywać. Po wyjściu na główny grzebień, w zagłębieniu zdecydowano się na urządzenie biwaku, aby się schronić przed wiatrem. Mocno zmoczeni i zmęczeni, uczestnicy użyli resztę suchych rzeczy i śpiworów do noclegu. Noc była zimna. Poranek 24 lipca nastał o świcie o godz. 4:00. Przygotowanie ciepłego jedzenia, ubicie i rozmrożenie oblodziałych rzeczy zajęło 2 godziny, po czym 1-sza sekcja rozpoczęła marsz, a za nią, po zwinięciu namiotu, ruszyła druga.

Bastiony skalne były pokonywane na 2-giej linie w sekcjach: pierwsza sekcja przetarła odcinek i pozostawiała jedną linę jako poręcz, oraz haki od drugiej liny, pierwszy uczestnik w drugiej sekcji przechodził odcinek po poręczach z asekuracją dolną, ostatni — po poręczach z asekuracją górną, wybijając przy tym haki.

Cały sprzęt został podzielony na dwa jednakowe komplety, które znajdowały się u pierwszej sekcji (po zakończeniu 1-go kompletu drugi uczestnik przekazywał liderowi 2-gi komplet). To pozwoliło pierwszej sekcji nie być zależną od drugiej w oczekiwaniu na przyniesienie sprzętu. Pierwszy poruszał się bez plecaka, ostatni — z ulgowym.

Do ruchu po poręczach były używane zaciski i jumar różnych typów. Sprzęt użyty na trasie, był wyprodukowany zarówno przez firmy krajowe jak i zagraniczne, i w pełni odpowiadał ustalonym standardom.

Odcinki śnieżno-lodowe były pokonywane przez poszczególne sekcje po pozostawionych śrubach lodowych.

Podstawową pracę na skałach wykonał Riabuchin, na lodzie — Nikokoszew.

W trakcie wspinaczki miało miejsce nieznaczne (około 50 m w pionie) odej R22).

Obserwacja działań zespołu była prowadzona ze stanowisk „Brygantyna” przez oddział ratunkowy i z biwaków pod przełęczą Kelbor przez obserwatorów. 22 lipca — przy pomocy lunety i łączności radiowej, 23–24 lipca — łączności radiowej.

Lista produktów spożywczych

Schemat w symbolach UIAA. M 1 : 20000

24 lipca 1993 r. 9:00, 32 godz. marsz., 63 sk-h, 55 zakr-h, 69 śrub lodowych

Opis trasy po odcinkach

Trasę można umownie podzielić na trzy części:

1. przejście lodospadu i podejście pod pierwszy bastion
2. przejście ściany, która z kolei dzieli się na cztery bastiony
3. wyjście na główny grzebień i wierzchołek Podejście pod 1-szy skalny bastion nie przedstawia trudności technicznych, szczeliny na lodospadzie są gęsto wypełnione śniegiem. Bergschrund mocno trzyma mosty, po których jest on pokonywany. Lód jest pokryty firnem.

Główną trudność techniczną trasy stanowią bastiony Północnej ściany: różnica wysokości 700 m, średnie nachylenie — 80°, trudność — 5B–6B kat. sł. Opad śniegu i deszczu przed wyjściem grupy na trasę znacznie skomplikował trudność techniczną — skały są oblodzona i zasypane śniegiem, lód jest pokryty „łuskami”, które utrudniają ruch i organizację asekuracji.

Przejście grzebienia powyżej 4-tego bastionu i ruch po głównym grzebieniu stanowią istotną trudność. Opadanie mokrego śniegu przez cały dzień podwyższyło niebezpieczeństwo zsuwania się „płyty”. Ruch po grzebieniu jest zagradzany przez wielkie śnieżne karniźy, zwisające na obie strony.

22 lipca 1993 r. Wyjście na trasę z biwaków pod ścianą na lewym brzegu l. Dżigit pod przełęczą Kelbor o godz. 4:00. Przejście lodospadu w sekcjach z jednoczesną asekuracją, powyżej bergschrunda do 1-go skalnego bastionu jednocześnie, asekuracja przez lodosek.

Do przejścia 1-go bastionu został wybrany wariant obchodzenia go z lewej strony z wyjściem pod żleb 2-go bastionu (odc. R0–R1). Odcinki R2–R5 są technicznie skomplikowane: skały oblodzona, boczne ścianki monolity. Wyjście na pochyłą półkę nad bastionem przez występ z użyciem ITO dla nogi. Pierwszy do przejścia użył lodoru, ice-axe, przednich zębów raków. Asekuracja przez haki, закладки, śruby lodowe.

Przejście 3-go bastionu rozpoczyna się trawersem po pochyłej półce w prawo ku wewnętrznemu kątowi. Ruch po lewym lodowym żlebie jest niemożliwy z powodu ustawicznego schodzenia strug śnieżnych. Przejście 3-go bastionu (odc. R7–R9) mocno utrudniają wystające bocznie skały. Wyjście na bastion z użyciem ITO, załcbug, miejscami — z haka w hak. Skały są zasypane śniegiem, wymagają stałego oczyszczania, pęknięcia oblodzona. Ruch w rakach z użyciem lodoru (miejscami były wyrąbane stopnie dla rąk).

Ponad 3-cim bastionem ostry lodowy grzebień, na którego krawędzi (skalny występ nad ścianą) — kopiec kamieni, brak listów.

Po poprawie pogody dwójka obrabiała 4-ty bastion (odc. R11–R16), druga dwójka przygotowywała plac dla biwaku.

Do biwaku użyto starego placu, powiększając go kosztem wyrąbywania w lodzie i sklejania kamieni przy pomocy mokrego śniegu. Odcinki R0–R1 jako pierwszy przechodził Nikokoszew, R2–R16 — Riabuchin.

23 lipca 1993 r. Od 6:00 zaczął padać śnieg ziarnisty, potem poszedł mokry śnieg. Wyjście o 8:00, przejście obrabianego odcinka z wieczora (4 liny). Przejście komina z wyjściem na górę 4-tego bastionu (odc. R17) skomplikowały: mokre skały, schodzący śnieg, zimno. Podejście pod lodowo-śnieżny grzebień przez zniszczone skały, zamrożone w lodzie (odc. R18–R21). Ustawiczny spad strug z mokrego śniegu. Miejscami zaczepy pod ręce po prostu były odkopywane, a pod nogi wylepiane ze śniegu ubitego. Ręce mocno marzną, czasem dostają kurczu, lider zmieniał się po każdej linie wspinaczkowej. Ruch w rakach z użyciem lodoru lub ice-axe. Asekuracja przez haki, закладки, śruby lodowe, skalne występy. Odcinek R22 przechodzili prosto w górę po linii spadku wody z małymi trawersami u góry. Śnieg ustawicznie ścieka, stopnie musiały być ubijane z mokrego śniegu. Asekuracja naprzemienna przez śruby lodowe. Wyjście na główny grzebień na prawo od śnieżnego karniźa, przez śnieżną ścianę przy pomocy lodoru. W zagłębieniu głównego grzebienia wytopili i ulepili plac dla biwaku. Silny wiatr, mróz. Odcinki R17, R21 wykonywał Riabuchin, R17–R18 — Nikokoszew, R19, R22 — Iljin, R20 — Kiczin.

24 lipca 1993 r. Rano silny mróz. Z powodu zimna zdecydowali się na wczesne wyjście, aby się ogrzać. Wyjście pierwszej sekcji o 6:00. Ruch po grzebieniu to ciągłe lawirowanie pomiędzy karniźami (odc. R23–R26). Sekcje pracowały samodzielnie z naprzemienną asekuracją, miejscami szły jednocześnie. Asekuracja przez śruby lodowe. Wyjście na wierzchołek o 9:00.

Zejsćie po 4A kat. sł. wzdłuż Zachodniego grzebienia po pętlach, dalej ku przełęczy Kel tor. Po przejściu przez którą, kontynuowano zejście po l. Dżigit ku miejscu przebywania oddziału ratunkowego (biwaki „Brygantyna”).

Zdjęcie nr 6. Bastiony Północnej ściany. Trasa zespołu, zdjęcie zrobione 22 lipca 1993 r. spod lodospadu, 3900 m, punkt nr 4, obiektyw T22 4,5/75 mm, godzina — 5:30.

Zdjęcie nr 8. Odcinki R3–R9 (2-gi, 3-ci bastiony). Trasa zespołu, zdjęcie zrobione 22 lipca 1993 r. o 6:15, 4100 m, punkt nr 6, obiektyw T22 4,5/75 mm.

Profil ściany z prawej strony

△ 4480 — miejsca biwaków z podaniem wysokości. Zdjęto 27 lipca 1984 r. o 17:00 po trzydniowej niepogodzie, obiektyw „Helios-44”, f=50 mm, odległość do ściany około 3-ch km, punkt zdjęcia nr 2.

Działania taktyczne zespołu

Całą trasę zespół pracował na podwójnej linie według takiego schematu: pierwszy bez plecaka wychodzi na podwójnej linie, jedną przytwierdza, drugą asekuruje drugiego. Drugi podchodzi z asekuracją górną po poręczach na dwóch zaciskach i niesie ze sobą wolną linę. Poręcze są przytwierdzone przez drugiego i pośrodku liny, tak aby po jednej linie mogły poruszać się jednocześnie dwie osoby. Równolegle do poręczy jest przytwierdzona druga lina, za którą 3-ci, 4-ty i 5-ty są asekurani węzłem samozaciskowym. Ostatni podchodzi z asekuracją górną po poręczach na dwóch zaciskach. Wyciąganie plecaków nie było przewidziane i nie było wykonywane, ponieważ uważamy, że to zbędna strata sił i czasu.

Trasa, w miarę możliwości, była wybierana tak, aby uczestnicy nie znajdowali się jeden pod drugim. Nie było odstępstw od planu taktycznego i obranej trasy. Była przewidziana zmiana prowadzącego: odcinki R0–R6 przechodził A. Szlopkin, R7–R15 — S. Antipin, R23–R24 — S. Seniaszow.

W trakcie całej trasy nie przewidziano dziennych postojów całej grupą dla odpoczynku lub spożywania posiłków. Wszyscy byli wyposażeni w indywidualne racje żywnościowe. Herbata — manierki po 0,8 l na dwójkę na dzień były równomiernie rozdzielone po grupie. Gorące jedzenie tylko na biwaku.

Wszystkie biwaki były przewidziane jako siedzące lub półwiszące. Do urządzenia placów były używane lodoseki z prostymi dziobami. Na biwakach były organizowane poręcze, wszyscy spali w hełmach, na asekuracji.

Chociaż według obserwacji trasa nie była kamienio niebezpieczna, był przewidziany i wykonany wczesny wyjść w pierwszym dniu. Biwaki były urządzane pod przykryciem karniźów, odcinki kamienio niebezpieczne były przechodzone pojedynczo. Asekuracja i samoasekuracja były organizowane niezawodnie. Na wypadek nieprzewidzianych okoliczności był zbadany i przygotowany zejście wzdłuż drogi podejścia.

Ponieważ na wielu odcinkach bastionu skały są pokryte lodem, w sekcji prowadzącej jeden pracował w butach gumowych (wibram, kalosze), drugi był zawsze w rakach ze sprzętem lodowym. To pozwalało szybko zmieniać prowadzącego przy zmianie rzeźby terenu.

Na czwarte doby wspinaczki 21 sierpnia 1953 r. w nocy zerwał się sztormowy wiatr i posypała się kaszka śnieżna. Aby się nie zasiedzieć na kilka dni w 7-mi linach od grzebienia, zdecydowaliśmy się wyjść o świcie i przejść trudne skały, zanim zostaną zasypane śniegiem, co też uczyniliśmy.

Obserwatorzy co 3 godziny dostawali od nas informacje o stanie grupy i miejscu jej położenia przez radio „Romaszka”, poza tym dość często słyszeli nasze rozmowy między sobą i stale obserwowali przez lornetkę. Schemat trasy w symbolach UIAA

Sumaryczna ilość godzin marszowych 45. Sumaryczna ilość haków: skalnych 155/43, lodowych 53/2, elementów закладных 42/24.

Opis trasy po odcinkach

R0–R1 — Bergschrund, szerokość 2–3 m. Górna granica wystaje, co komplikuje przejście. Przejście przy pomocy młotka lodowego i dwóch „fi-fi”. R1–R2 — Sztywny lód o nachyleniu 60°. Przy przejściu były używane „fi-fi”. R2–R3 — Oblodzone skały typu „baranich łbów”. To strome ścianki skalne, mocno oblodzona. Asekuracja przez haki skalne i lodowe. Są żywe kamienie. R3–R4 — Sztywny lód z wtrąceniami kamieni. Z powodu dużego nachylenia istotnie są używane „fi-fi”. Istnieje niebezpieczeństwo zrzucenia wytopionego kamienia. R4–R5 — Skały pokryte lodem typu wewnętrznego kąta. Bardzo trudne wspinanie. Przy przejściu tego odcinka trzeba odłupywać lód, aby znaleźć odpowiednie pęknięcia dla wbicia haków. Często przy przejściu do oblodzonałych pęknięć była wbijana „fi-fi”. R5–R6 — 15-metrowy trawers skały, pokryty grubym lodem. Bardzo trudne wspinanie. Możliwy jest wahadłowiec przy ruchu ostatniego, dlatego trzeba używać haków z pętlami, aby ostatni poruszał się po podwójnych poręczach z kolejnym wyciągnięciem liny poręczowej. Na tym odcinku jest zrobiony kopiec kamieni. W 20 metrach poniżej k. t. jest półka dla półwiszacego biwaku, więcej dogodnych dla biwaku miejsc w pobliżu nie ma. R6–R7 — Monolityczny wewnętrzny kąt z lodem. Zaczepek i pęknięć mało. Bardzo trudne wspinanie. Przejście z pomocą drabinek i ITO. R7–R8 — Pionowa pięciometrowa ścianka. Przejście z użyciem drabinek. Zaczepek trzeba było odrąbywać lód. Pęknięć bardzo mało. R8–R9 — Lód na skale, jego nachylenie około 60°. Trudność odcinka polega na tym, że zaczyna się mocno wygładzonymi skałami typu „baranich łbów” i przechodzi w sztywny lód. Ten odcinek kończy się pod szerokim wewnętrznym kątem. Możliwy jest wahadłowiec ostatniego uczestnika. R9–R10 — Szeroki 20-metrowy komin z wygładzonymi, pionowymi bocznymi ściankami, wewnątrz lód. Są pęknięcia dla закладок i haków. Komin wyprowadza pod karniź. Tutaj jest niewielki plac, gdzie można zorganizować asekurację. Na nim z trudem mogą się zmieścić dwie osoby. R10–R11 — Po karniźu, przejście którego wymaga użycia drabinek, zaczyna się niewyraźnie wyrażony wewnętrzny kąt, który jest jednym z kluczowych odcinków danej trasy. Bardzo trudne wspinanie, mało zaczepek, a pęknięcia często są oblodzona, mocno wygładzone skały. Przy przejściu są używane drabinki. U góry są żywe kamienie. R11–R12 — Dwudziestometrowa skalna ścianka. Skały oblodzona. U góry są żywe kamienie, które przy niedbałych ruchach uczestników mogą uderzyć w poprzedni odcinek. Po tym odcinku jest miejsce, gdzie można wyrubać stopień lodowy dla siedzącego biwaku. Kopiec kamieni. R12–R13 — Skalna ścianka. Oblodzona. Kończy się karniźem. Do przejścia są używane drabinki. R13–R14 — Skalna ścianka. Skały pokryte lodem. R14–R15 — To najbardziej skomplikowany odcinek trasy. Karniź, a nad nim szpara, szerokości około 10 cm, rozcina pionową ścianę. Szpara jest wypełniona lodem i śniegiem. Ruch po szparze jest możliwy z pomocą закладок — ekscentryków i drabinek, pęknięć dla wbicia haków tutaj nie ma. R15–R16 — Sztywny lód, nachylenie około 60°. U góry jest miejsce dla organizacji półwiszacego biwaku. R16–R17 — Odcinek oblodzonych skał. Zaczepek trzeba było odrąbywać. R17–R18 — Odcinek stromych, mocno zniszczonych skał. Miejscami skały wystają. Bardzo trudne wspinanie. Istnieje niebezpieczeństwo zrzucenia żywych kamieni. R18–R19 — Skalny grzebień z odcinkami lodu. R19–R20 — Trwałe, monolityczne skały praktycznie bez lodu. Małe zaczepek. Pośrodku karniź, który jest przechodzany z ITO. R20–R21 — Suche, mocne skały z małymi zaczepek. R21–R22 — Nieskomplikowany śnieżno-lodowy stok. R22–R23 — Szeroki śnieżny grzebień, z lewej karniźy.

Fotografia techniczna trasy

Zrobione 15 sierpnia 1984 r. o 16:00, f/a „Lubitel”, odległość do ściany około 1,5 km, wysokość 4400 m, punkt zdjęcia nr 1. △ 4480 — miejsce biwaku z podaniem wysokości (1) — miejsce zdjęcia z podaniem numeru fotografii

Zdjęcie nr 1. Odcinek R3–R4. Zdjęcie zrobione z punktu nr 1 18 sierpnia 1984 r. o 11:00.

Uwaga:

• To i kolejne zdjęcia zostały zrobione f/a „Smiena”.
• Ogniskowa = 38 mm.

Zdjęcie nr 3. Odcinek R6–R7. Obróbka odcinka. Zdjęcie zrobione z punktu nr 3 18 sierpnia 1984 r. o 19:30.

Zdjęcie nr 5. Odcinek R8–R9. Lodowy trawers. Zdjęcie zrobione z punktu nr 5 19 sierpnia 1984 r. o 13:00.

Zdjęcie nr 13. Odcinek R17–R18. Pierwsza lina po trzecim biwaku. Zdjęcie zrobione z punktu nr 11 21 sierpnia 1984 r. o 8:30.