Paszport wejścia

Klasa: wejście techniczne.
Rejon: centralny Tienszan, dolina Ałaszan.
Trasa: wejście na wschodni szczyt ściany Ak-Su (4650 m) południowym kontrforsem z przełęczy Stiepkina.
Charakterystyka trasy: różnica wysokości — 700 m, średnie nachylenie — 45°, łączna długość trudnych odcinków — 150 m.
Wbite haki:

skalne — 13,

lodowe — 1.

Czas pracy na trasie: 13 godz.
Charakterystyka biwaków: na trasie biwaków nie było.
Nazwisko, imię i patronim kierownika i uczestników:

Bitinas V. K. (kierownik), KMS Zakariavichus L. I., 1-spr. rozrjad Paplavskas V. Ya., 2-spr. rozrjad Muliulis Yu. D., 2-spr. rozrjad Migla I. N., MS Augunas R. V., 1-spr. rozrjad

Nazwa drużyny: zbiorowa DSO «Njamunas».
Data wejścia: 31 lipca 1979 r.

Opis rejonu wejścia

Obiektem wspinaczki ekspedycji litewskiej w 1979 roku był rejon ściany Ak-Su w centralnym Tienszanie. Tędy można dostać się z g. Przhewalsk:

Samochodem do osiedla Teplokluczenka
Dalej w górę doliny Altyn-Ałaszan
W górnym biegu rzeki Altyn-Ałaszan, tam gdzie łączą się rzeki Czon-Uzen i Tasztek-Tor, skręcamy w prawo w górę rzeki Czon-Uzen
Przez 1,5 godz. marszu podchodzimy do lewego dopływu rzeki Czon-Uzen — rzeczuce Takyr-Tor

Tu na polanie znajdował się bazowy obóz litewskich zgrupowań. Stąd na południu widać ścianę Ak-Su z białym centralnym trójkątem (w. Zalgiris) i szeregiem jeszcze nienazwanych wierzchołków.

Warunki meteorologiczne rejonu bardzo przypominają warunki doliny Karakol, które stwarza jez. Issyk-kul: często pada deszcz w drugiej połowie dnia.

Przygotowanie do wejścia

Przygotowując się do wejścia, grupa zapoznała się z rejonem, zrobiła treningowe wejście po trasie 2 kat. sł. na czwarty wierzchołek ściany Ak-Su, przeszła pełny program na 5-tego etapu szkolenia i zebrała informacje o planowanej trasie.

Opis przebytej trasy

30 lipca 1979 r. wyszliśmy z obozu bazowego. Przez 2 godz. podeszliśmy do lodowca Czon-Uzen, skręciliśmy na południowy wschód ku przełęczy Chatadży. Lodowiec otwarty, mało szczelin. Pod przełęczą Chatadży na prawej morenie lodowca urządziliśmy biwak. Warunki meteorologiczne — wyśmienite. O 4:00 rano 31 lipca opuściliśmy biwak i przez przełęcz Chatadży (30 min.) wyszliśmy na lodowiec Saryczat. Lodowcem ruszamy ku przełęczy Stiepkina, pozostawiając po prawej stronie (w marszu) wschodni wierzchołek ściany Ak-Su. Zbliżając się ku przełęczy, skręcamy bardziej na prawo i wychodzimy na przełączkę powyżej przełęczy Stiepkina. Tu zaczyna się wytyczona przez nas trasa. Odcinek R0–R1: śnieżno-lodowy stok (250 m, 40°). Idziemy ku jasnorudym skałom. Ubezpieczenie jednoczesne-na przemian przez czekan. Odcinek R1–R2: po rudych skałach trawersujemy w prawo do śnieżnego żlebu (20 m), dalej po prawej stronie żlebu do góry (40 m) i wychodzimy na grań. Wzdłuż grani jeszcze 80 m do podstawy pierwszej ścianki. Ubezpieczenie przez występy, dużo «żywych» kamieni, użyto poręczówki. Odcinek R2–R3: skalna ścianka. Skały ośnieżone i mocno zniszczone (30 m, 70°). Ubezpieczenie hakowe. Odcinek R3–R4: grań z mnóstwem «żywych» kamieni, śnieżno-lodowymi wzniesieniami (150 m, 30–40°). Ubezpieczenie jednoczesne i na przemian przez występy. Odcinek R4–R5: skalna ścianka (40 m, 75–80°). W górnej części ścianki szeroki komin wyprowadza na platformę dla dwóch osób. Skały lite. Ubezpieczenie hakowe, poręczówka. Odcinek R5–R6: mocno zniszczona, wąska, niemal pozioma część — grań (70 m). Śnieżne nawisy! Ubezpieczenie na przemian przez występy. Grań kończy się u 10–15-metrowego litego żandarma. Odcinek R6–R7: żandarma obchodzimy z lewej strony lodowym żlebem (ubezpieczenie!); dalej trasa idzie śnieżno-lodową granią (100 m, 35°) z mnóstwem nieskomplikowanych ścianek skalnych. Ubezpieczenie na przemian przez występy. Odcinek R7–R8: stromy śnieżno-lodowy stok — szeroka grań — ze skalnymi wysepkami. Skały bardzo zniszczone. Stok wyprowadza na nieskomplikowaną przedwierzchołkową grań. Ubezpieczenie na przemian, poręczówka: (50 m, 55°). Wzdłuż grani wchodzimy na wierzchołek: 13:00. Na wierzchołku ułożyliśmy kamienny kopiec i pozostawiliśmy kartkę, która mówi, że wschodni wierzchołek ściany Ak-Su został nazwany imieniem «NJAMUNAS».

Zjazd w dół trasą wejściową

Z protokołu rozpatrzenia wejścia

Członkowie grupy, kierownik, pierwszy organizator zbiórki Migla Ina i naczelnik zbiórki Stepulis V. uważają, że przebyta trasa odpowiada trasie 3B kat. sł. Trasę uczestnikom zaliczono jako pierwsze wejście po trasie na pik «Njamunas» z przełęczy Stiepkina, w przybliżeniu trzeciej kategorii trudności.

Tabela głównych charakterystyk trasy

Trasa wejścia: wschodni wierzchołek «Njamunas» ściany Ak-Su południowym kontrforsem z przełęczy Stiepkina, w przybliżeniu 3B kat. sł. (pierwsze przejście i pierwsze wejście). Różnica wysokości: 700 m. Długość skomplikowanych odcinków: 150 m. Średnie nachylenie: 45°. Nachylenie skomplikowanych odcinków: 75–80°.