1. Centralnyj Tienszan, grzbiet Tengri-Tag, lodowiec S. Inylczek, sekcja 7.9 klasyfikatora

2. Pik Khan-Tengri (7010 m), z lodowca S. Inylczek przez środek i żleb Północnej ściany, droga Mysłowskiego

3. Podany — 6B kat. Finalnie — 6B kat. trud.

4. Charakter trasy — kombinowany

5. Różnica wysokości trasy — 2810 m Długość trasy — 4316 m Długość odcinków:

   • V kat. trud. — 81 m
   • VI kat. trud. — 5 m Średnie nachylenie:
   • głównej części trasy (odcinki R1–R174) — 48°
   • całej trasy — 47°

6. Pozostawiono haków na trasie: ogółem — 6, śrubowych — 0

   Użyto haków:

   Sk	Śl	Ld	Zakl. elem.	F
   226	0	47	34	22
   0	0	0	0	0

7. Godzin marszu drużyny na trasie: 90 godz. 30 min

8. Kierownik: Urybko Denis Wiktorowicz — KMS

   Uczestnicy:

   • Samojłow Siergiej Giennadjewicz — KMS
   • Piwcow Wasilij Tałgatowicz — KMS
   • Rудаков Aleksandr Juriewicz — KMS
   • Mołgaczew Damir Siergiejewicz — KMS

9. Trener: Iljinski Jerwand Tichonowicz — MS, ZTР ZSRR

10. Wyjście na trasę: 1 sierpnia 2000 r. 7:00

    Wierzchołek: 9 sierpnia 2000 r. 22:00. Zejście do B/l: 11 sierpnia 2000 r. 22:30

1-sza droga drużyny g. Jekaterynburga w 1998 roku – nie ma w klasyfikatorze 2-ga droga Studenina 3-ta droga Mysłowskiego 4-ta droga drużyny CSKA MO RK (kier. Urybko) w 2000 roku 5-ta droga Moiseiewa SKA-12

Krótki opis rejonu wejścia

Rejon Centralnego Tienszanu — to ogromne wypiętrzenie górskie, jedno z najpotężniejszych na świecie. Powstało stosunkowo niedawno, dlatego ma tendencję do podnoszenia się. Składa się głównie z przeobrażonych skał:

• marmur,
• wapienie,
• łupki. Są wychodnie granitowe. Warunki pogodowe są bardzo złe, charakteryzują się jako skrajnie niestabilne. Położenie Tienszanu na granicy dwóch globalnych stref klimatycznych (pustynia Takla-Makan z Tybetem i otwarte na północne i zachodnie wilgotne masy powietrza równiny) sprzyja wyrzucaniu ogromnej ilości opadów, gromadzonych w postaci zlodowacenia. Gwałtowne pogorszenie pogody i wysokie zagrożenie lawinowe już nie raz doprowadziły do śmierci wykwalifikowanych wspinaczy.

Najwyższą szczyt Tienszanu jest Pik Pobiedy — 7439 m. Drugi co do wielkości gigant górski — to Pik Khan-Tengri (7010 m). Jego wyraźna i piękna piramida jest znana ludziom od bardzo dawna. Przez wąwozy w pobliżu „Władcy Duchów” przebiegała jedna z gałęzi Wielkiego Jedwabnego Szlaku.

Przygotowania do wejścia

Drużyna CSKA MO RK przechodzi całoroczną stałą przygotowywanie we wszystkich rodzajach działalności alpinistycznej.

W 1999 roku główny trzon drużyny CSKA MO RK odbywał wspólne wspinaczki:

• zimą na p. św. Korei po drodze Bagaiewa (5B kat. trud.);
• wiosną na pik Usięczka (5B kat. trud.);
• latem wraz z innymi siedmiotysięcznikami WNP w ramach programu „Śnieżny Lampart” za jeden letni sezon zostały zdobyte także p. Khan-Tengri i p. Pobiedy.

Przy opracowywaniu planów na 2000 rok wspólnie ze Starszym trenerem CSKA MO RK ds. alpinizmu E.T. Iljinskim jako obiekt wspinaczki w letnim sezonie została obrana Północna ściana Piku Khan-Tengri. Jesienno-zimowy okres charakteryzował się intensywnym wysiłkiem fizycznym specjalistycznym, a także regularnymi wspinaczkami w rejonie Tujuk-Su (od 1B do 5A kat. trud.).

W 2000 roku:

• od 5 do 12 marca uczestnicy przeszli drogą A. Ruczkina na p. św. Korei (6A kat. trud.);
• jeden z członków drużyny w maju 2000 roku odbył beztlenowe wejście na ośmiotysięcznik.

A bezpośrednio przed szturmem wspinacze zaaklimatyzowali się na klasycznej drodze Khan-Tengri do wysokości 6700 m.

W poprzednich latach drużyna miała możliwość:

• wizualnie zapoznać się z drogą, taktycznymi i klimatycznymi warunkami wspinaczki;
• uzyskać niezbędne konsultacje od innych zdobywców Ściany.

Bazując na tym wszystkim, grupa dobrała niezbędne wyposażenie i opracowała taktykę przejścia drogi.

Przebieg wejścia

Czwórka Urybko — Rudakow — Mołgaczew — Samojłow 1 sierpnia wyruszyła z Bazy (4000 m) na prawobrzeżnej morenie lodowca S. Inylczek o 5:00, i do 13:00 zawiesiła na początku drogi 360 m (8 lin) kombinowanego reliefu.

2 sierpnia o 4:00 grupa wyszła z Bazy, i o 7:30 ruszyła po linie poręczowej. Dalej po śnieżno-lodowym żlebie z przodu pracowała dwójka Piwcow — Mołgaczew. Około 16:00 pogoda się popsuła (opad śniegu), i dlatego w górnej części żlebu na skałach praca była utrudniona silnym strumieniem świeżego śniegu, który zbierał się z górnej części ściany. Zaplanowane miejsce noclegu zostało osiągnięte o 21:00. Platforma bezpieczna i wygodna.

Następny dzień nie przyniósł zmian w pogodzie, dlatego grupa podjęła decyzję o spędzeniu dnia na tym samym miejscu, obrabiając część drogi do góry. Rudakow — Piwcow — Samojłow zawiesili po skomplikowanych skałach 180 m liny, i do 17:00 wrócili na biwak.

4 sierpnia drużyna ruszyła dalej po zniszczonym skalnym grzbiecie z naprzemiennymi polami śnieżnymi. Na czele szła dwójka Mołgaczew — Urybko. Do 13:00 dnia zostało osiągnięte przewidywane miejsce następnego noclegu (bezpieczny łagodny odcinek śnieżnego grzbietu), i do obróbki wyszli Mołgaczew — Samojłow, którzy zawiesili 70 m stromego monolitycznego bastionu. Pogoda, rano bardzo dobra, po południu trochę się popsuła. Lekki śnieg.

Pod koniec dnia wiał świeży wiatr, słonecznie, ale po całej ścianie posypały się strumienie śnieżnej kaszy, co mocno utrudniało pracę po skałach. Pierwsza pracowała para Urybko — Piwcow. Droga składała się z:

• stromych skalnych ścian i wewnętrznych kątów;
• ostrego skalnego grzbietu;
• płyt w górnej części. W tym dniu na drodze powstały poważne trudności z organizacją niezawodnych punktów ubezpieczenia i mocowania poręczówek, co było spowodowane charakterem wygładzonych skał, słabym rozczłonkowaniem mikroreliefu. Do 15:00 „Czarny bastion” został przejdzięty, i drużyna wyszła na ukośną półkę środkowej części ściany. Tutaj, obawiając się zejścia lawin i biorąc pod uwagę stromiznę stoku, kontynuowali pracę po linie poręczowej.

Po ukośnym trawersie w lewo — do góry grupa znalazła się pod stromą skalną ścianą, która gwarantowała bezpieczeństwo w przypadku kamiennego gradu lub lawiny. Nocleg był siedzący — z powodu braku miejsca na stromym śniegu pod skałami.

Piąty dzień wejścia przyniósł dobrą pogodę i bezwietrzność. Jak zwykle, grupa ruszyła z biwaku około 9:00 rano. Z przodu na drodze szli Piwcow — Mołgaczew, i po ciężkiej pracy po zasypanej śniegiem skale do południa zostało osiągnięte miejsce, z którego drużyna:

• skręciła w prawo, przecinając skalny bastion;
• po trawersie wykonała podjazd prosto do góry na 45 m;
• następnie odchyliła się w prawo po śnieżnym żlebie.

Miejsce noclegu zostało wybrane na szerokim grzbiecie, wystającym spod skalnego stopnia. Nocleg dobry.

Mołgaczew — Urybko wyszli do pracy innego ranka. Głęboki śnieg i wysokość dawały się we znaki, tak samo jak i nadchodząca część drogi budziła obawy co do możliwości zorganizowania wygodnego biwaku, — to zmusiło do zatrzymania się na nocleg już zaraz po południu. Para Urybko — Mołgaczew obrobiła część drogi do góry, podczas gdy inni przygotowywali miejsce pod namiot. Zawiesili 180 m liny. Nocleg był wygodny.

Obudziwszy się wcześnie, grupa ruszyła po linie poręczowej. Dwójka Urybko — Rudakow kontynuowała pracę na skale. Było stosunkowo chłodno, szczególnie na stromych odcinkach, gdzie liderowi przychodziło się wspinać bez rękawic. Ostatnia ścianka przed wyjściem na grzbiet była stroma, ale z dobrymi punktami asekuracyjnymi.

Stąd droga drużyny prowadziła do żlebu. Jednak przemieszczenie się w prawo po jego dnie nie udało się z powodu praktycznego braku możliwości zorganizowania niezawodnej asekuracji. Dlatego droga poszła po kącie między stromymi zniszczonymi ścianami z lewej i dnem żlebu. Tutaj z przodu pracowała para Piwcow — Rudakow. Stromy skalny stopień został przejdzięty „w лоб”, i pod koniec dnia grupa była zmuszona zorganizować biwak na pierwszej lepszej bezpiecznej platformie. Przednia dwójka kontynuowała obróbkę (jeszcze 135 m), a inni, posuwając się trochę w prawo, wyczyszczali maleńką platformę pod siedzący nocleg.

Wieczorem pogoda zaczęła się psuć, i w nocy rozszalały się wiatry, które porwały w kilku miejscach namiot.

Rankiem pogoda była zła. Ruszywszy wcześniej niż zwykle, Piwcow — Urybko kontynuowali obróbkę drogi. Trawers w prawo znów zaprowadził do żlebu, i droga ruchu kontynuowana była między ścianą z lewej i jego dnem. W górnej części wyszli na lód, i około 85 m po nim popracowali.

Dalej:

• po skalnych ściankach;
• śnieżnych „płytach”;
• podwierzchołkowym Grzbiecie Zachodnim.

Przez 150 m doszli do wierzchołka Piku Khan-Tengri 9 sierpnia 2000 r. o 22:00. Na wierzchołku wiatr i silny śnieg.

Miejsce na nocleg zostało wybrane na skraju wierzchołkowego kopuły (w 200 m od wierzchołka), i już w całkowitej ciemności przygotowano miejsce pod namiot.

Następnego ranka drużyna znów weszła na górny punkt w celu sfotografowania się i pozostawienia zapiski. Niepogoda.

Zejście odbywało się po klasycznej drodze na lodowiec S. Inylczek. W komplecie grupa wróciła do Bazy 11 sierpnia 2000 r. o 22:30. Wypadków, kontuzji i chorób nie było.

Radiołączność z Bazą odbywała się regularnie o 8:00, 14:00 i 20:00. Ponadto, co parzyste godziny szło odsłuchiwanie z Bazy.

Rozbiór wejścia

Urybko D. (kierownik) — Północna ściana Khan-Tengri była poważnym sprawdzianem. Ku temu została wykonana duża praca przygotowawcza. Dobrze, że mieliśmy fart co do warunków pogodowych. Droga, którą przeszła drużyna, była zaplanowana jesienią w okresie przygotowań. Uważam też, że logiczność obranej drogi nie budzi wątpliwości, i jest właściwym wyborem. Przygotowanie drużyny pozwoliło na pracę stosunkowo szybką, i było akurat wystarczające dla Ściany, ale jednak bardziej kwalifikowana indywidualna technika na skale byłaby pożądana. Wszyscy członkowie grupy pracowali zgodnie i nastawieni na wierzchołek. Przy pracy w ostatnim dniu zostało dopuszczonych kilka nieistotnych błędów technicznych, co było spowodowane zmęczeniem i wysokością. Ale dobre stosunki w kolektywie były tym gwarantem sukcesu, który nam pomógł na przestrzeni całego wejścia. Jestem rad, że przyszło mi kierować tak poważną drogą — pierwszą z „wielkich ścian”, ale mam nadzieję, że nie ostatnią w aktywach naszej drużyny. Chciałbym też odnotować, że startująca jednocześnie z nami i pracująca po naszych śladach trójka jekaterynburska wyszła na wierzchołek dwa dni później.

Rudakow A. — Wejście uważam za udane i godne dobrej oceny. W końcu powstał kolektyw, któremu było pod siłę rozwiązywanie podobnych zadań. Były pewne niedociągnięcia w doborze sprzętu, spowodowane teoretyczną, a nie praktyczną znajomością drogi, charakteru ściany. Ale w zasadzie drużyna była przygotowana na wszelkie trudności, które mogły się pojawić na drodze.

Samojłow S. — Majętny spory doświadczenie w wejściach wysokościowych, mogę powiedzieć, że drużyna jest silna, zgodna i komunikatywna. Zrobiliśmy poważne dobre wejście. W sumie uważam, że u grupy są duże perspektywy.

Piwcow W. — Naturalnie, że przy wejściu najważniejsze to bezpieczeństwo. To się udało z pewnym uszczerbkiem dla szybkości, ale za to był duży zapas wytrzymałości u drużyny. W górnej części Góry dało się we znaki zmęczenie, ale pomimo tego, niezawodność organizacji punktów asekuracyjnych odbywała się jak w podręczniku — fachowo. Na stacjach wszyscy uczestnicy znajdowali się pod przykryciem naturalnych elementów rzeźby terenu.

Mołgaczew D. — Dla naszej drużyny to było pierwsze wejście takiego wielkiego formatu. Chciałbym odnotować, że pomimo zalet haków „śledź”, są one zbyt cienkie i nie było specjalnego sprzętu do ich wydobywania. Duralowe kliny prawie nie były używane. Produkty dzięki fachowej organizacji rozłożyły się równo na dni, i w normie wystarczyło wszystkiego: gazu i produktów. Drużyna, uważam, jest silna — wszyscy byli przygotowani do pracy z przodu.

Iljinski J.T. (Starszy trener CSKA MO RK ds. alpinizmu) — Praca drużyny w okresie przygotowawczym odpowiadała celowi wejścia. Tylko marzec–czerwiec zostały przeprowadzone niedostatecznie intensywnie. Wejście odbyło się dość dobrze, jednak czuło się brak doświadczenia w przejściu wielkich ścian. Tak, zostało stracone dwa dni, kiedy drużyna obrabiała drogę powyżej pierwszego noclegu, zamiast ruszać do przodu, i kiedy stanęli na nocleg pod „rdzawym” pasem w środku dnia. Także, naturalnie, chciałoby się widzieć bardziej pewną pracę lidera grupy. Podczas treningów należy:

• wypracowywać szybkość i dynamiczny stereotyp pracy na skale;
• podnosić fizyczną przygotowanie i technikę;
• biorąc pod uwagę plany na następny rok, planować swój kalendarz i grafik przygotowań.

Fotografia wierzchołka (zrobiona z północy, z odległości 5,5 km od wierzchołka)

Foto górnej części góry, zrobione z helikoptera – 2 km od wierzchołka, wysokość 5900 m.

Fotopanoрама rejonu

Pik Khan-Tengri (widok z Wschodu – 6 km od wierzchołka) z Pik Saladin 6280 m (na zdjęciu – bliżej). Na dalekim planie za Pikiem Khan-Tengri po prawej — Pik Czapajewa 6371 m.

Pik Khan-Tengri (widok z Północy – 4,5 km od wierzchołka) z barkiem (6150 m) Piku Czapajewa (na zdjęciu — po prawej).

Foto profilu ściany

— linia DROGI ▲ — NOCLEGI

• Fotografia techniczna drogi

Schemat drogi w symbolach UIAA (sprzęt techniczny nie był stosowany)

III – 5250 м I, II – 4800 м IV – 5700 м V – 6050 м VI – 6200 м

Grupa pracuje na odcinku R14, z przodu widoczna jest lodowa ścianka odcinka R15.

Odcinek R41. Z przodu — Mołgaczew.

Odcinki R48–R54. Pracuje dwójka Mołgaczew — Samojłow. ![img-