PASAZ

Klasa wysokościowo-techniczna
Tienszan
Pik Chan-Tengri (6995 m), po Południowej ścianie
Proponowane – 5B kat. sł. pierwoproхождение
Przewyższenie – 2700 m, długość – 4750 m

Długość odcinków 5–6 kat. sł. – 2680 m. Średnie nachylenie najtrudniejszych odcinków 50° (4700 m–6700 m).
Wbijano haki:

lodowe – 138, skalne – 57, śrubowe – 2.
Czas przejścia drużyny: 88 godz. i dni – 10
Obozowiska: 1-sze – na śniegu; 2-gi – siedzący, wyrąbany w lodzie; 3-ci – siedzący, platforma wyrąbana w lodzie, niewygodna; 4–5-te – platforma na śniegu, wygodna; 6-te – platforma na śniegu; 7-me – siedzący, wyrąbany w lodzie, niewygodna; 8-ma – trzyosobowa, wyrąbana w lodzie, czworo w małej jaskini; 9-ta – pięcioosobowa, na skalnej półce, dwoje w jaskini.
Kierownik: Isaсzenko Giennadij Iwanowicz, Mistrz Sportu

Uczestnicy:
- Razumow Jurij Michajłowicz, Mistrz Sportu
- Silin Boris Michajłowicz, Mistrz Sportu
- Laletin Andriej Władimirowicz, Kandydat na Mistrza Sportu
- Stroganow Jurij Władimirowicz, Kandydat na Mistrza Sportu
- Szustrow Nikołaj Borisowicz, Kandydat na Mistrza Sportu
- Kozłowski Wiktor Iosifowicz, Kandydat na Mistrza Sportu
St. trener: Kolczin Aleksandr Aleksandrowicz, Międzynarodowy Mistrz Sportu

Trenerzy:
- Nowgorodcewa Galina Pietrowna, Mistrz Sportu
- Birjukow Władimir Nikołajewicz, Kandydat na Mistrza Sportu
Wyjście na trasę: 9 sierpnia 1982 r.; szczyt 18 sierpnia 1982 r.; powrót 21 sierpnia 1982 r.
Trasa drużyny po Południowej ścianie. Zdjęcie 13 sierpnia 1982 r., 9:00, Г-44,58, z 6 km, № 1, 4200 m.
10.10.3 krawędź, trasa B. Romanowa, 1964 r.
Po k/f Wschodniej ściany, trasa W. Woronina, 1973 r.

Aby uzyskać zdjęcie profilu ściany po prawej stronie, dokonano pierwszego przejścia grupy:

Żukow S.
Kolczin A. A.
Szustrow A.

na szczyt Żałaktau, 5100 m, po 10.3 grzebieniu, orientacyjnie 4B kat. sł., 10 sierpnia, ale w momencie wyjścia na szczyt pogoda pogorszyła się i nie pozwoliła na zrobienie dobrej jakości zdjęcia.

Profil ściany po lewej stronie. Zdjęcie 5 sierpnia 1982 r. o 18:00; И-24; 3,5–10,5; odległość 15 km; № 2; 4000 m.

Wstępna znajomość z rejonem i obiektem wspinaczki była prowadzona:

na podstawie materiałów ze sprawozdań;
na podstawie dostępnej literatury;
na podstawie konsultacji z alpinistami, którzy odwiedzili ten region Tienszanu.

Informacje te i przestudiowanie materiałów fotograficznych, otrzymanych od znawcy regionu, kierownika wyprawy W. Birjukowa, pozwoliły wstępnie wybrać trasę.

Drużyna przez szereg lat poważnie przygotowywała się do udziału w Mistrzostwach ZSRR w alpinizmie. Prowadzone są całoroczne wspólne treningi, treningi technik technicznych z wykorzystaniem nowego sprzętu. Szczególną uwagę przy przygotowaniach do sezonu zwrócono na ogólne przygotowanie fizyczne i przygotowanie techniczne na lodowym i śnieżnym reliefie.

Przeprowadzono wstępne zebranie w rejonie Tienszanu, Karakol, gdzie:

wybierano trasy kombinowane do przejścia;
wszyscy uczestnicy drużyny wykonali treningowe wejścia do 5B kat. sł.

Przed wejściem na Chan-Tengri grupa wykonała dwa aklimatyzacyjne wyjścia:

Pierwsze – do wysokości 5400 m, po lodowcu Siemionowskiego;
Drugie – do wysokości około 6300 m, po trasie klasycznej i na „Marmurowe żebro” (dwiema grupami).

Ostateczny skład grupy został określony na podstawie wyników treningowych wejść i aklimatyzacyjnych zejść, z uwzględnieniem wyników zdawania norm fizycznych.

Na podstawie obserwacji Południowej ściany z lodowca Yuzhny Inyl'chek i wyników zwiadu z „Marmurowego żebra” podczas aklimatyzacyjnego zejścia została ostatecznie wybrana trasa i określona taktyka jej przejścia. Problematyczne wydawały się: lodowa płyta o znacznej długości w dolnej części ściany, marmurowa ściana szczytowej wieży, możliwość zorganizowania bezpiecznych i wygodnych biwaków.

Biorąc pod uwagę wyniki obserwacji i biorąc pod uwagę niestabilność pogody w regionie, podjęto decyzję o przejściu dolnej części trasy w porze nocnej i wyznaczono dwie opcje przejścia górnej skalnej części Południowej ściany.

Dla zapewnienia bezpieczeństwa całego przedsięwzięcia został zorganizowany zespół ratunkowy liczący 10 osób. Schemat działania zespołu ratunkowego przewidywał możliwość udzielenia pomocy grupie pierwszych wejściowców zarówno od strony „Marmurowego żebra”, jak i po trasie klasycznej przez szczyt.

Z biwaku pod ścianą została zorganizowana obserwacja w celu doprecyzowania reżimów lawin, łączności radiowej i wideokomunikacji z pierwszymi wejściowcami i zespołem ratunkowym.

Harmonogram wejścia

Taktyka ruchu grupy

Wejście po Południowej ścianie Chan-Tengri wymagało rozwiązania następujących zadań:

pokonanie lodowej płyty o znacznej długości w ciągu jednego przejścia (w dolnej części ściany)
zapewnienie sprawności grupy na wysokości powyżej 6000 m w warunkach ekstremalnych warunków meteorologicznych przy ograniczonej liczbie dogodnych biwaków.
pokonanie marmurowej ściany, pozbawionej ukształtowanego profilu z małą liczbą miejsc do zorganizowania asekuracji (w górnej części masywu).

Rozwiązanie tych zadań przewidywało plan taktyczny wejścia. Lodowiec i dolną część lodowej płyty planowano przejść w porze nocnej. Miejsca możliwych biwaków zostały określone na podstawie wstępnego zwiadu. Dobór biwakowego sprzętu pozwalał grupie na zorganizowanie biwaku zarówno w namiotach, jak i w jaskini. Przejście marmurowej ściany planowano przeprowadzić z wstępnym przetarciem.

W sumie plan taktyczny wejścia został wykonany. Niekorzystne warunki pogodowe zmusiły grupę do skorzystania z wariantu rezerwowego przejścia marmurowej ściany na lewo od głównej i nieco spowolniły tempo wejścia (zamiast planowanych 8 dni na przejście ściany potrzeba było 10).

Pogoda podczas wejścia była niestabilna. Najgorsze warunki pogodowe zastały grupę w górnej części ściany, gdzie praktycznie nie było dogodnych biwaków. W tych warunkach grupa uznała za możliwe kontynuowanie ruchu, zwracając szczególną uwagę na określenie bezpiecznych miejsc biwaków i wybór drogi wolnej od spadających lawin.

Kwestie bezpieczeństwa podczas wejścia były najważniejsze dla grupy. Obejmowały one: zapewnienie niezawodnej asekuracji podczas ruchu; dostępna liczba haków lodowych i skalnych pozwalała na zorganizowanie ochrony na dowolnym profilu. Wspomniano już o zwiadach i wyborze miejsc bezpiecznych biwaków. W miarę pokonywania ściany grupa stale doprecyzowywała najbezpieczniejszą drogę, a przy pogorszeniu się warunków pogodowych przechodziła na warianty rezerwowe (odcinki R2–R4 i R11–R13). Podczas wejścia drużyny w bezpośrednim sąsiedztwie znajdował się zespół ratunkowy w składzie dziesięciu osób.

Grupa dysponowała radiostacją „Łastoczka” do komunikacji z obserwatorami i zespołem ratunkowym oraz dwoma stacjami „Witálka” do komunikacji między linami.

Radiołączność z obserwatorami i zespołem ratunkowym przez cały czas wejścia była stabilna.

Biorąc pod uwagę specyfikę dolnej części trasy, grupa z góry planowała dla siebie przesunięty harmonogram ruchu względem pory dnia i zwiększoną długość dnia roboczego. Organizacja podwójnej biwaku na odcinku R8–R9 pozwoliła przejść do bardziej rytmicznej zmiany ruchu i odpoczynku.

Za podstawę przy organizacji lin przyjęto zgrane, ukształtowane przez szereg lat liny:

Razumow — Silin
Laletin — Szustrow
Isaczenko — Stroganow

Ale w razie potrzeby liny pracowały w innych składach. Zmiana prowadzącego, który poruszał się z odciążonym plecakiem, następowała około dwóch razy w ciągu dnia roboczego (odcinki R4–R5, R10–R11, R15).

Wstępne przetarcie było prowadzone na odcinkach:

R9–R10
R11–R12
R13–R14

Poręczowanie przy organizacji ruchu zostało zastosowane na odcinkach:

R3–R5
R6–R11
R12–R15

Dla większej zwartości grupy na lodowej płycie została zastosowana taktyka podwójnych poręczów, przy której jednocześnie poruszają się dwaj, a w niektórych okresach – cztery osoby (więcej na liście 9, zdjęcie № 7).

Miejsca do organizacji dobrego biwaku były czasochłonne (zdjęcie № 115). Miejsca do noclegów były wybierane:

pod osłoną skał (punkty 5, 7, 12);
albo na wystających śnieżnych grzebieniach (punkty 9, 11).

Dla zapewnienia bezpieczeństwa uczestników na biwaku były organizowane poręcze.

Dzięki starannym asekuracjom podczas ruchu i wysokiej technice indywidualnej uczestników na trasie nie było wypadnięć i kontuzji. Jednak długotrwała, prawie przez całe wejście, praca na przednich zębach kotów doprowadziła do częściowego odrętwienia palców u większości uczestników.

Pomimo że doborowi i przygotowaniu wysokościowej ocieplanej obuwia i przygotowaniu do wejścia poświęcono najpoważniejszą uwagę, u trzech uczestników (Szustrow, Silin, Stroganow) w warunkach silnego mrozu doprowadziło to do niewielkich odmrożeń, niewymagających hospitalizacji.

Biorąc pod uwagę śnieżno-lodowy charakter trasy, drużyna z szczególną uwagą podeszła do przygotowania odpowiedniego sprzętu. W jej dyspozycji było kilka próbek nowego niestandardowego sprzętu: