Mistrzostwa ZSRR w alpinizmie 1988 r.

Kategoria wysokościowych wejść

Raport o wejściu na wierzchołek Chan-Tengri (6995 m) prawą częścią Północnej ściany (pierwszego wejścia) zespołu 12 SКА SАWO

www.alpfederation.ru ↗

Wszystkie pytania związane ze sprawozdaniem prosimy kierować na adres:

• Miasto: Аłma-Аta
• Kod pocztowy: 480051
• Adres: Klub sportowy Armii, 12
• Stanowisko: Szef klubu
• Nazwisko: Nowikow Pawieł Maksimowicz
• Telefon: 63-56-39

Kierownik wejścia: Moiseev Jurij Michajłowicz, Аłma-Аta, m-r-n Taugul, d. 35, кв. 19, dom. тел. 29-63-74

Trener zespołu: Sedielnikow Wiktor Nikołajewicz, 480003, Аłma-Аta, ul. Dzierżyńskiego, d. 24, кв. 36, dom. тел. 39-37-63

Dane dotyczące wysokości bezwzględnych podane w niniejszym raporcie pochodzą z mapy. Wysokość noclegów, poziomu bergszrunda lodowca i obozu bazowego została przyjęta zgodnie ze sprawozdaniami poprzednich wspinaczy (W. Korotiejewa, A. Studenina i in.).

Paszport

1. Klasa: wysokościowa.
2. Region: Centralny Tienszan, lodowiec Północny Inylczek.
3. Pik Chan-Tengri, 6995 m, prawą częścią Północnej ściany.
4. Zaproponowano 6B kat. trudn., pierwsze wejście.
5. Różnica wysokości — 2700 m, długość — 3600 m (część ścianna) + 400 m (grzbiet wierzchołkowy). Długość odcinków 5–6 kategorii trudności — 1680 m (w tym 6 kategoria trudności — 250 m). Średnie nachylenie części ściennej — 58° (4300–6850 m), średnie nachylenie „czarnej ściany” — 72° (5650–6200 m), w tym 6 kategoria trudności: 70° (5060–5100 m), 80° (5915–5935 m), (5955–5965 m), (6070–6100 m), (6170–6180 m), 85° (5670–5710 m), (5780–5800 m), (6010–6020 m), 90° (5935–5955 m), (6020–6070 m).
6. Liczba wbitych haków:

7. Czas pracy drużyny w godzinach: 86,5 ч i dniach — 8.

8. Noclugi:

   • 1–2 — siedząca na lodowo-skalnej półce.
   • 3–4 — leżąca na ułożonym placu.
   • 5 — półleżąca na pochyłej skalnej półce.
   • 6 — leżąca na skalnym placu.
   • 7 — siedząca na skalnej półce, zalanej lodem.

9. Kierownik: Moiseev Jurij Michajłowicz (MS)

   Uczestnicy:

   • Kowalienko Piotr Konstantinowicz (MS)
   • Studienin Andriej Borisowicz (MS)
   • Taszmambietow Chudajbergen Sadowsikowicz (KMS)
   • Tugalew Władimir Giennadijewicz (KMS)
   • Cieliszew Andriej Wasiljewicz (KMS)

10. Starszy trener: Iljinski Erwand Tichonowicz (ZT ZSRR)

    Trenerzy:

    • Sedielnikow Wiktor Nikołajewicz (ZT Kaz. SСР)
    • Moiseev Jurij Michajłowicz

11. Wyjście na trasę: 10 sierpnia 1988 r. Wierzchołek: 17 sierpnia 1988 r. Powrót: 18 sierpnia 1988 r.

12. Organizacja: Klub sportowy Armii, 12 SАWO.

Zdjęcie nr 1. Widok ogólny wierzchołka. 10 sierpnia 1988 r., 17:00. Obiektyw „Ksenar” Ф-105 mm, odległość 5 km, punkt nr 3, wysokość 4600 m.

Zdjęcie nr 3. Profil ściany z lewej. 9 sierpnia 1988 r., 14:00. Obiektyw Industar-26, Ф-105 mm, odległość 7,5 km, punkt nr 1, wysokość 4400 m.

Znaki umowne: od punktu zdjęcia

1. Trasa na pik Saladinа po S. ст. 5B kat. sl.
2. Trasa na pik Chan-Tengri K. Kusanuma 5B kat. sl.
3. Trasa na pik Chan-Tengri O. Chudkowа 6B kat. sl.
4. Trasa na pik Chan-Tengri B. Studenina 6B kat. sl.
5. Trasa na pik Chan-Tengri W. Korotiejewa 6B kat. sl.
6. Trasa na pik Chan-Tengri E. Myslowskogo 6B kat. sl.
7. Trasa na pik Chan-Tengri W. Chryszczatogo 5B kat. sl. (1988 r.) — droga zejścia zespołu
8. Trasa na pik Czapajewa (6731 m) 5B kat. sl.

Krótki przegląd rejonu wejścia

Pik Chan-Tengri znajduje się we wschodniej części Tienszanu Centralnego, w pasmie Tengri-Tag. Region ten jest obecnie dobrze znany i opisany w literaturze alpinistycznej.

Sąsiednie w paśmie wierzchołki:

• na zachodzie — 6250 m (pik Gałkina) i pik Czapajewa (6371 m)
• na wschodzie — piki 6200 m (pik Saladinа) i 6637 m (Zachodni Szater).

Region Tengri-Tagu wyróżnia się:

• dużą ilością opadów i, w związku z tym, znacznym zlodzeniem
• ostrymi wiatrami
• przewagą dni pochmurnych i złej pogody.

Obozowisko ekspedycji znajdowało się na lodowcu Północny Inylczek, naprzeciw północnej ściany piku Chan-Tengri.

Obserwacja ściany jest dogodna z obozowiska i ze wschodniego kontrforsu piku 6250.

Przewiezienie ekspedycji odbyło się helikopterem z osiedla Kar-Nary. Podejście pod ścianę po lodowcu Północny Inylczek jest proste i zajmuje nie więcej niż 3 godziny.

Przygotowanie do wejścia

Przygotowanie według ОFP zostało przeprowadzone na bazie sportowej SКА i w przedgórzu Zailijskiego Ałatau. Egzaminy kontrolne zostały przeprowadzone na bazie Tujksu (oznaczony 2200 m) 23–24 maja 1988 r. podczas zgrupowania, gdzie odbywał się wybór do zespołów narodowych Kazachstanu. Wszyscy uczestnicy zespołu zdali egzaminy, zgodnie z Metodologią Mistrzostw ZSRR, na „bardzo dobrze” i „dobrze”.

Doskonalenie umiejętności technicznych poruszania się po trudnym skalnym reliefie, a także wypracowanie taktyczno-technicznych metod pracy w parach zostało przeprowadzone podczas zgrupowań na skałodromie rzeki Ili i w wąwozie Tujksu.

Przygotowanie funkcjonalne zostało przeprowadzone w górach Zailijskiego Ałatau. Podczas przygotowań zimowo-wiosennych i na zgrupowaniu w Tujksu w czerwcu uczestnicy wykonali do dziesięciu wejść 2B–4B kat. trudn.

Zapoznanie się z rejonem i obiektem wejścia odbyło się na podstawie przestudiowania raportów z poprzednich wejść i materiałów Kazachskiego Klubu Alpinistów w Centralny Tienszan (M. Grudzinski, E. Kołokołnikow) i ekspedycji 12 SКА 1974 r. na lodowiec Północny Inylczek.

W letnim sezonie 1988 r. wszyscy uczestnicy zespołu wykonali wejścia na siedmiotysięczniki (Centralny Pamir), poza tym W. Tugalew i P. Kowalienko wykonali szereg skomplikowanych technicznie wejść 5B–6B kat. trudn. w rejonie Ak-Su (Pamiro-Ałaj). Kapitan zespołu ma duże doświadczenie wspinaczkowe w danym rejonie: pik Pobiedy po „dolarze” w 1982 r., trawers Wschodnia Pobieda — Główna w 1984 r., pik Chan-Tengri trasą Swiridenko, a także zimowe wejście na pik Lenina w 1987 r.

Z dwóch planowanych obiektów pierwszeństwo dano północnej ścianie Chan-Tengri, znanej w świecie alpinistycznym ze swojej trudności i surowości. Trasy poprowadzone tą ścianą niezmiennie zdobywały złote medale. Najbardziej rozległe i skomplikowane trasy zostały poprowadzone przez centralną część ściany. Naszym zdaniem, największą trudność techniczną stanowi prawa część ściany, problematyczne jest 700 metrów „czarnej ściany” na wysokości od 5600 do 6300 m — to najbardziej stroma część ściany. Według ukształtowania — jest to seria słabo zaznaczonych kontrforsów, składających się z pojedynczych stromych skalnych ścian, schodzących się w przybliżeniu w jednym punkcie na śnieżnym ramieniu pod żółtą przedwierzchołkową ścianą. Brak jest tutaj dogodnych miejsc na noclegi. Skały są zniszczone, co pozwalało mieć nadzieję na możliwość sztucznego urządzenia placówek (noclegi nr 3, nr 4). Pewną trudność mogło stanowić przejście skalnych pasów, zalanymi lodem, w dolnej części trasy.

Biorąc pod uwagę położenie geograficzne, dużą długość (ponad 3,5 km) trasy, surowe warunki klimatyczne, czysto psychologiczne czynniki wejścia w tym rejonie, szczególnie dokładnie podeszliśmy do przygotowań i opracowania takich kwestii, jak:

• organizacja ruchu par (patrz „Plan taktyczny” i rozdział „Działania taktyczne zespołu”), tutaj została uwzględniona indywidualna techniczna maestria i wysokościowe doświadczenie sportowców;
• przygotowanie sprzętu, wypracowanie metod i techniki asekuracji, dla kruchych skał przygotowano wydłużone haki-klin (35–40 cm). Do przejścia skał zalanymi lodem planowano zastosowanie ice-fifi w połączeniu z lodowym młotkiem. Na stanowiskach planowano stosowanie asekuracji ze skalnych i lodowych haków;
• działania zespołu i grupy ratunkowej, w przypadku powstania sytuacji awaryjnej, zostały opracowane warianty przejścia i awaryjnych zejść z różnych odcinków trasy (patrz „Plan taktyczny”), taktyczne środki bezpieczeństwa przewidywały wyjście grupy ubezpieczającej po północno-wschodnim ramieniu piku Czapajewa i dalej po zachodnim grzbiecie w czasie, gdy zespół będzie w rejonie wierzchołka.

Biorąc pod uwagę szczególne warunki klimatyczne, szczególną uwagę zwrócono na wyposażenie. Wszyscy uczestnicy mieli podwójne plastikowe buty „Koflak” i komplet dobrej jakości puchowego sprzętu. Grupa dysponowała specjalnie uszytą ocieplaną namiotem na 6 osób. Szczególnie trudne skalne odcinki planowano przejść w galosach.

Obawę budził wiszący lodowiec w prawej części ściany, skąd możliwe było spadanie kawałków lodu i schodzenie lawin. Jednak obserwacje pokazały, że droga schodzenia lawin nie przecina wytyczonej linii trasy, której początek planowano w pobliżu skalnych bastionów w dolnej części (ślad lawiny patrz ФИ-1).

Do łączności zespołu z obozem bazowym służyła radiostacja UKF z zapasowym kompletem zasilania. Obozowisko bazowe miało łączność daleką z:

• KSP Tienszanu Centralnego
• m. Аłma-Аtą
• innymi ekspedycjami znajdującymi się w rejonie wierzchołka Chan-Tengri.

Oddział ratunkowy pod kierownictwem Żukowa N.A. (KMS, 2 kategoria trudn.) w składzie ośmiu osób stacjonował w obozie bazowym pod północną ścianą piku Chan-Tengri. Członkowie oddziału ratunkowego w tym sezonie wykonali trzy wejścia na siedmiotysięczniki:

• pik Lenina
• pik Komunizmu
• pik J. Korżeniewskiej.

15 sierpnia do obozu bazowego przybyło 5 uczestników armijnych z grona radzieckiej reprezentacji w alpinizmie wysokogórskim, co znacznie zwiększyło możliwości oddziału ratunkowego.

2 sierpnia ekspedycja została przetransportowana helikopterem na lodowiec Północny Inylczek. 3–5 sierpnia zostały przeprowadzone rekonesansowe wyjścia na północno-wschodnie ramię piku Czapajewa do wysokości 5600 m. Celem wyjść było:

• rozpoznanie drogi przejść pod trasę
• przestudiowanie ukształtowania ściany
• doprecyzowanie trasy pierwszego wejścia
• wybór miejsc noclegów
• określenie zagrożenia ze strony wiszącego lodowca w prawej części ściany
• ustalenie możliwości sfotografowania ściany z prawej strony.

Obserwacja była prowadzona również z obozu bazowego przy pomocy 60-krotnej lunety.

9 sierpnia para J. Sedielnikow, Z. Aubiekіrow wyszła na stoki piku Marmurowa ściana w celu sfotografowania profilu ściany z lewej.

10 sierpnia para W. Sedielnikow, I. Chanin wyszła pod przełęcz Одиннадцати w celu sfotografowania:

• fotopanoamty
• ogólnego zdjęcia
• fotografii technicznej trasy.

Do zdjęć na trasie planowano wziąć trzy aparaty fotograficzne.

Harmonogram wejścia

Znaki umowne

• □ — słonecznie, słońce
• * — zimno, mróz
• □ — pochmurnie, zamieć śnieżna
• ** — bardzo zimno
• □ — niepogoda, opad śniegu, silny wiatr

Działania taktyczne zespołu

Działania zespołu podczas przechodzenia trasy były determinowane planem taktycznym wejścia. W zasadzie plan taktyczny został wykonany w całości. Niewielkie odstępstwa od niego były uwarunkowane konkretną sytuacją na trasie i wyraziły się:

• w zmianie, z powodu niepogody, liczby noclegów na trasie: siedem zamiast pięciu. Ta sytuacja była uwzględniona przy sporządzaniu planu taktycznego i przewidywała 2 dni rezerwowe na niepogodę, które zostały wykorzystane;
• w przesunięciu, ze względów bezpieczeństwa, miejsca noclegu nr 2 — 60 m poniżej zaplanowanego miejsca — pod zwisającą część 2 skalnego pasa (R12).

Trasa została pokonana przez zespół bez wstępnego jej opracowania. Przejście trasy — głównie swobodnym wspinaniem, wyjątek stanowią odcinki: (R8–R9 (6 m)); (R13–R14 (3 m)); (R22–R23 (2 m)); (R28–R29 (3 m)); (R33–R34 (8 m)); (R39–R40 (2 m)); (R50–R51 (3 m)) — do ich pokonania niezbędne było zastosowanie ITO, a także takie techniczne przyёmy, jak „wahadło” i „salzuge”.

Na początku pracowali praktycznie wszyscy uczestnicy wejścia, zmieniając się wzajemnie, co pozwoliło na równomierny rozkład fizycznego i psychicznego obciążenia na każdego.

Na każdy dzień wejścia była wyznaczana prowadząca para. O zmianie wewnątrz pary koledzy porozumiewali się między sobą. Zmiana prowadzących w parach następowała na odcinkach: R3–R4; R6; R9; R12; R14; R18; R22; R28; R32; R34; R36; R37; R41; R43; R49; R51; R54; R55.

Czas pracy pierwszego na trasie wynosił przeciętnie około 5 godzin w ciągu dnia.

Harmonogram pracy par na trasie:

• 10 sierpnia 1988 r. (1 dzień)
  • Para prowadząca: Studienin — Moiseev — do 15:00
  • Para zamykająca: Kowalienko — Cieliszew — do 19:00
• 11 sierpnia 1988 r. (2 dzień)
  • Para prowadząca: Taszmambietow — Tugalew
  • Para zamykająca: Kowalienko — Studienin
• 12 sierpnia 1988 r. (3 dzień)
  • Para prowadząca: Moiseev — Studienin
  • Para zamykająca: Kowalienko — Tugalew
• 13 sierpnia 1988 r. (4 dzień)
  • Para prowadząca: Cieliszew — Kowalienko
  • Para zamykająca: Taszmambietow — Studienin
• 14 sierpnia 1988 r. (5 dzień)
  • Para prowadząca: Tugalew — Kowalienko
  • Para zamykająca: Moiseev — Taszmambietow
• 15 sierpnia 1988 r. (6 dzień)
  • Para prowadząca: Cieliszew — Moiseev
  • Para zamykająca: Tugalew — Studienin
• 16 sierpnia 1988 r. (7 dzień)
  • Para prowadząca: Moiseev — Studienin
  • Para zamykająca: Kowalienko — Taszmambietow
• 17 sierpnia 1988 r. (8 dzień)
  • Para prowadząca: Cieliszew — Tugalew
  • Para zamykająca: Taszmambietow — Kowalienko

Podczas wejścia, w drugiej połowie dnia (z wyjątkiem 1 i 8 dnia wejścia), była prowadzona wstępna obróbka trasy z jednoczesnym urządzeniem placu pod nocleg (patrz schemat UIAA).

Poręcze były zorganizowane na całej długości trasy, za wyjątkiem:

• 1 dzień wejścia — odcinki R1–R2, R3–R4 — praca na lodowym stoku równoległymi parami. Asekuracja przez lodyhaki.
• 8 dzień wejścia — odcinki R51–R52, R53–R54 — ruch samodzielnymi parami po wbitych przez „prowadzącą” parę hakach.
• 8 dzień wejścia — odcinki R58–R59 — równoczesny ruch par.

Organizacja trybu ruchu i odpoczynku: każdego dnia wejścia — dwukrotne gorące odżywianie (rano i wieczorem). Około 14:00 była przekąska z indywidualnych pakietów (kiełbasa, mięso, czekolada, morele suszone, orzechy, witaminy, napoje (herbata, sok)) we flakonikach.

Tryb ruchu zespołu jest odображony na harmonogramie wejścia (arkusz 6).

Noclegi były wybrane i zorganizowane w bezpiecznych miejscach, osłoniętych karnizami, daszkami, lub na krawędzi kontrforsu. Miejsca noclegów były badane podczas obserwacji ściany. Wysiłek włożony w urządzenie placówek w pełni się opłacił pełnowartościowym odpoczynkiem.

Problematycznymi odcinkami trasy były:

1. Odcinki R6–R10, R12–R14 — skalne pasy zalanę lodem, wymagały ostrożnego lażenia w butach z cholewkami (kramponach) z ice-fifi i lodowym młotkiem i kombinowanej asekuracji ze skalnych i lodowych haków (patrz ФИ-3).
2. „Czarna ściana”, odcinki R18–R42. Przejście „czarnej ściany” wymagało zastosowania szerokiego arsenału zarówno środków technicznych, jak i technicznych przyёmów (ФИ-5–ФИ-11). „Czarna ściana” składa się ze łupkowych skał — niejednorodnych pod względem budowy i wytrzymałości. Różnica wysokości 700 m, średnie nachylenie (odcinki R18–R41) — 72°. Nachylenie poszczególnych odcinków (20–40 m) — 85° i więcej (patrz schemat UIAA).

Duży wybór skalnych haków, a także zastosowanie różnych elementów zaklinowanych, w tym również „frenów”, przyczyniło się do szybkiej organizacji asekuracji i ITO i znacznie ułatwiło przejście tej najbardziej problematycznej części trasy.

Przejście niektórych skomplikowanych odcinków „czarnej ściany” wymagało sztucznego wspinania na ITO z zastosowaniem takich technicznych przyёmów, jak:

• „salzuge”
• „wahadło” (odcinki R13–R14; R22–R23; R31–R34; R50–R51).

Stan reliefu ściany wymagał od pierwszego umiejętności pracy:

• w butach z cholewkami (kramponach) (ФИ-11)
• w wibramach (ФИ-7)
• w galosach (ФИ-8).

Szczególnie, ze względu na trudność przejścia, warto wyróżnić następujące odcinki ściany:

• R32–R34 (patrz ФИ-7)
• R34–R36 (patrz ФИ-8, ФИ-9).

Pierwszy z nich — rozpadlina z karnizem i zwisem u góry, wymagał skomplikowanego wspinania na ITO z wykorzystaniem „salzuge” i dużych sił fizycznych przy wbijaniu haków — dawała znać o sobie wysokość nad poziomem morza i stromość ściany.

Drugi odcinek — również rozpadlina z karnizem — daszkiem i dalej 30-metrowa ściana, charakteryzuje się stromością, małą ilością i wielkością zaczepów oraz małą ilością miejsc do organizacji asekuracji.

Skały, z których jest zbudowany odcinek, są niejednorodne: pasy monolitycznych mocnych skał przeplatają się z kruchą, łupinową skałą.

Ten odcinek był przechodzony w galosach (ФИ-8) swobodnym wspinaniem na granicy możliwości. Asekuracja na kruchych miejscach była prowadzona poprzez wbijanie specjalnie przygotowanych klinów (35–40 cm) bezpośrednio w skałę.

Niepogoda, częsty gość Tienszanu Centralnego, wniosła swoje poprawki do działań grupy na trasie. Złe warunki meteorologiczne i stan trasy (patrz harmonogram ruchu) wymusiły zwiększenie liczby dni wejścia, skracały dzienny czas pracy grupy na trasie i przebytą odległość za dzień. Warto odnotować ten fakt, że grupa wychodziła na trasę każdego dnia i posuwała się do góry niezależnie od warunków pogodowych. Uczestnicy byli dobrze ubrani i przygotowani do kaprysów pogody.

W skład osobistego sprzętu każdego wchodziły:

• kurtka puchowa
• kamizelka
• spodnie puchowe
• maska
• buty trekkingowe (ФИ-10).

Na wypadek niepogody zespół brał na trasę 10-dniowy zapas żywności i paliwa.

Podczas przechodzenia trasy zostały przedsięwzięte następujące środki bezpieczeństwa:

• Ruch (praca) pierwszego i ostatniego w grupie na podwójnej linie.
• Pierwszy pracował na jednej lince krajowej i jednej UIAA (ФИ-7, ФИ-8, ФИ-11, ФИ-12).
• Przejście kamienioławinowych odcinków 6 kategorii trudności po poręczach i z górną asekuracją.
• Dostępność dobrze skompletowanej apteczki i indywidualnych pakietów medycznych u każdego uczestnika.
• Awaryjne zjazdy z różnych odcinków trasy.
• Wyjście w pierwszy dzień szturmu rano o 5:00.
• Wczesne rozpoczęcie pracy na trasie przy przechodzeniu jej dolnej, lodowej części.
• Zejście dwóch grup ubezpieczających pod kierownictwem W. Chryszczatogo i A. Bukriejewa z przerwą na dobę naprzeciw drużynie z przybliżonym spotkaniem w rejonie wierzchołka.

Nie było wypadnięć, urazów i chorób podczas przechodzenia trasy. Łączność z grupą obserwatorów była prowadzona regularnie przy pomocy radiostacji UKF, zgodnie z harmonogramem. Obozowisko bazowe za pomocą radiostacji KF miało możliwość wychodzić na łączność z KSP m. Przewalska, m. Аłma-Аty i innymi drużynami w rejonie Chan-Tengri.

Obserwatorzy prowadzili stałą obserwację wizualną działań zespołu przy pomocy lornetki i 60-krotnej lunety.

Tabela produktów żywnościowych i opału

Opał: 11 puszek × 0,5 l + 1 tankowanie = 6 l. Łączna waga plecaków przy wyjściu na trasę — 105,75 kg.

www.alpfederation.ru ↗

Opis trasy po odcinkach

• Odcinek R0–R1. Wyjście na trasę. Po pokonaniu bergszrunda, którego górna część tworzy śnieżny karniz, wychodzimy na lodowy stok.
• Odcinek R1–R6. Lodowy stok z pasami „baranich łbów”.
• Odcinek R6–R7. W prawo do góry po zalanym lodem wewnętrznym narożniku, omijając zwis w prawej części skalnego „wyspu”.
• Odcinek R7–R8. „Baranie łby”, zalanę lodem.
• Odcinek R8–R9. Wyjście i ruch po skalnym paсе. W środkowej części pasa strome skalne ścianki, zalanę lodem. Ich pokonanie wymaga ITO. Szczeliny w skale są zalanę lodem, trudno znaleźć miejsce na hak. Wchodzą w grę specjalnie przygotowane kliny, skrzynki, wbijawe pod zwisające skalne płyty.
• Odcinek R9–R10. W górnej części skalny „wysp” staje się łagodniejszy, stopniowo przechodząc w pas „baranich łbów”. Asekuracja kombinowana przez skalne i lodowe haki.
• Odcinek R10–R12. Ruch po lodowym stoku.
• Odcinek R12–R14. Wyjście i ruch po drugim skalnym paсе. W środkowej części nie stroma, ale bardzo gładka i silnie zalanа lodem płyta. Trudne, ostrożne lazenie z wyjściem na półkę, pod daszek. Ruch utrudniał padający gęsty śnieg. Dalej niewielkie wahadło w prawo (2,5–3 m). Omijając występujący skalny „łeb”, zalanу lodem, wychodzimy na wąską pochyłą półkę. Półka jest zalanа lodem. Po półce w prawo do góry przez pas „baranich łbów”. Asekuracja kombinowana przez skalne i lodyhaki. Miejsce asekuracji w środkowej części skalnego pasa — niewygodne, pod zwisem w półwiszącej pozycji.
• Odcinek R14–R16. Pasy „baranich łbów”, zalanę lodem. Wymagają skupienia i ostrożności przy przechodzeniu. Asekuracja kombinowana.
• Odcinek R16–R17. Ruch po lodowym stoku.
• Odcinek R17–R19. Wyjście pod podstawę „czarnej ściany”. Ruch po skale, silnie zalanym lodem, po serii wewnętrznych narożników ku podstawie dużego „czarnego komina”.
• Odcinek R19–R20. Stromy, szeroki u dołu kominek. W górze zwęża się. U góry duża kamienna zatyczka. Z prawej strony od komina — stroma, „czarna ściana” z kruchych, bardzo nietrwałych, płytkowych skał, kończąca się sufitem-karnizem na poziomie „zatyczki”. Z lewej — seria zwisających skalnych bloków. Trudne, ostrożne (żywe kamienie!) swobodne lazenie. Asekuracja przez wydłużone skalne h