PASPORt WOSChOZhDENIYa (PAспорт Восхождения)

1. Klasa wzniesienia — skalna
2. Rejon — Tienszan Północny, Zailijski Ałatau, przełom Tujuk-Su.
3. Szczyt — Tujuk-Su, 4218 m npm, wschodni kontrfors północnego grzbietu, trasa kombinowana.
4. Proponowana kategoria trudności — 4B.
5. Charakterystyka trasy: różnica wysokości — 600 m długość — 900 m średnie nachylenie trasy — 41° długość części ściennej wschodniego kontrforsu — 370 m nachylenie części ściennej wschodniego kontrforsu — 57°
6. Zakotwione haki: skalne — 36/2 lodowe — 3 Użyto elementów montażowych — 11
7. Czas przejścia — 22 godziny
8. Biwak — jeden, leżący na ramieniu wschodniego kontrforsu.
9. Skład grupy. Kierownik: Demidow Aleksandr Aleksandrowicz — 1. sp. roz. Uczestnicy:
   • Groszikow Władimir Wiktorowicz — 1. sp. roz.
   • Łaptiow Walerij Pietrowicz — 1. sp. roz.
   • Łekanowa Lubow Wasiljewna — 1. sp. roz.
10. Trener drużyny: Demidow Aleksandr Aleksandrowicz — instruktor III kat. sl., 1. sp. roz.
11. Data rozpoczęcia wspinaczki — 19 lipca 1988 r. Data zakończenia wspinaczki — 20 lipca 1988 r.
12. Drużyna Rady Gorkowskiej WDFSO związków zawodowych. Wspinaczka zorganizowana i zapewniona przez AUS “Tałgar”.

Szczyt Tujuk-Su, 4218 m. Zarejestrowano z “Taszkienckich biwaków”. Trasa grupy:

• Wschodni kontrfors północnego grzbietu
• Trasa po północnym żebru 3B kat. sl.
• Trasa po północno-zachodnim żebru 2B kat. sl.

Schemat doliny Mało-Alma-Atinskiej i lodowca Bogdanowicza

Opis podejścia do trasy

Od filii AUS “Tujuk-Su” (patrz mapę) prawym brzegiem (orograficznie) rzeki Małej Ałmaatki drogą do tamy Myndżyłki. Po przekroczeniu rzeki przez głazy pod dolną osypą lodowców cyrku Tujuk-Su z drogi w lewo w górę ścieżką do rozwidlenia drogi na bazę glacjologiczną Akademii Nauk Kazachskiej SRR i lodowiec Tujuk-Su.

Drogą prowadzącą na lodowiec Tujuk-Su wyjście na “Taszkienckie” biwaki (od filii do biwaków — 2 godziny). Tutaj grupa rozbiła biwak. Od “Taszkienckich” biwaków ścieżka pod trasę prowadzi drogą pod lodowiec Tujuk-Su. Prawą (orograficznie) stroną lodowca Tujuk-Su wzniesienie wzdłuż środkowego wału moreny między lodowcami Tujuk-Su i Igły Tujuk-Su. Przekraczając w górnej części morenę pod stokami szczytu Tujuk-Su, wyjście na lodowiec Igły. Wzdłuż lodowca wzdłuż stoków północnego grzbietu podejście pod wschodni kontrfors. Od biwaku — 2 godziny.

Możliwy biwak na “szarej” morenie lodowca Igły. W tym przypadku podejście pod trasę — 30 minut.

Wschodni kontrfors północnego żebra szczytu Tujuksu. Zarejestrowano z lodowca Igły Tujuksu

Widok na północne żebro i wschodni kontrfors północnego żebra z przełęczy między 6 i 7 Iglami Tujuksu

Dolna część wschodniego kontrforsu północnego żebra. Zarejestrowano z odcinka R0.

Schemat trasy w symbolach UIAA

Charakterystyka odcinków trasy

Wyjaśnienie do tabeli odcinków trasy

Odcinek R0–R1

Śnieżno-lodowy stok o średnim nachyleniu 12°45’, prowadzący na skały kontrforsu. Szpar szczeliny pokonywany jest po śnieżnym moście. Ubezpieczenie przez lodo-ruby i haki lodowe. Ruch na zmianę.

Odcinek R1–R2

Skalne półki o nachyleniu do 60°. Ruch w lewo w kierunku wąskiego komina. Przy ruchu prosto w górę możliwy jest spadek kamieni z góry. Na półce pod kominem zorganizowano 1. stanowisko asekuracyjne za monolityczny występ. Asekuracja przez skalne haki i elementy montażowe.

Odcinek R2–R3

Wąski komin — rozpadlina. Ruch po lewej stronie. Przy przejściu wykorzystano sztuczną punkt podparcia. Asekuracja przez haki i elementy montażowe.

Odcinek R3–R4

W środkowej części komina po wąskich półkach o nachyleniu do 60° odejście w prawo spod mokrej ścianki. Pod ścianą niewielka pozioma półka, gdzie zorganizowano 2. stanowisko asekuracyjne za występ. W prawo nieco poniżej, w odległości 6–8 metrów na półce ułożony 1. kopiec kontrolny. Charakter skał do 1. kopca kontrolnego — monolityczne skały z małymi gładkimi występami, pokryte okruchami skalnymi — skały typu “baranich łbów”.

Odcinek R4–R5

Na lewo od stanowiska asekuracyjnego ze ściany wypływa strumień. Od stanowiska asekuracyjnego w prawo od strumienia w górę po mokrej ścianie z rozpadliną i małymi występami do niewielkiej wąskiej półeczki, odchodzącej w lewo ku strumieniowi. Asekuracja pośrednia przez haki.

Odcinek R5–R6

Z półeczki wyjście do wewnętrznego kąta z nalotem lodu. Stąd wypływa strumień. Haki słabo się wbijały. Odlany lód leci w stronę stanowiska asekuracyjnego, ale spada 2 m poniżej niego. Część grupy można ulokować na bezpiecznej półce u 1. kopca kontrolnego. Ten odcinek jest zagrożony spadającymi kamieniami — po wewnętrznym kącie okresowo spadają kamienie z góry.

Odcinek R6–R7

Z wewnętrznego kąta wyjście na szerokie osypowe półki. Tutaj 3. stanowisko asekuracyjne (zablokowane 3 haki). Możliwy zbiór całej grupy. Stąd widoczna jest trasa wzniesienia aż do wyjścia na grzbiet wschodniego kontrforsu.

Odcinek R7–R8

Proste skały o nachyleniu do 50° z dużą ilością “żywych” kamieni. Najprostszy odcinek na kontrforsie. Asekuracja pośrednia przez występy i elementy montażowe. Ruch w prawo w górę w kierunku średniego wewnętrznego kąta lewej strony krowego korytarza. Z prawej strony po rynnie spadają kamienie ze śnieżnego stoku znajdującego się nad kontrforsem. Dalszy ruch po wewnętrznym kącie przerywanym uskokami — ściankami.

Odcinek R8–R9

Niewysoka ścianka, skały średniej trudności. Haki dobrze się wbijały. Pod ścianą zorganizowano 4. stanowisko asekuracyjne za zablokowany występ i skalny hak.

Odcinek R9–R10

Wewnętrzny kąt o średnim nachyleniu do 60°. Ruch po kącie od lewej do prawej. Asekuracja pośrednia przez haki i elementy montażowe.

Odcinek R10–R11

Niewielka stroma ściana do 80°. Pod ścianą 5. stanowisko asekuracyjne za skalny występ. Haki dobrze się wbijały.

Odcinek R11–R12

Ze ściany wyjście do wewnętrznego kąta o nachyleniu do 60°. Na tym odcinku dużo “żywych” kamieni. Na końcu kąta przed ścianą zorganizowano 6. stanowisko asekuracyjne (zablokowane 3 haki). Stanowiska asekuracyjne 4, 5, 6 znajdują się pod ściankami — uskokami wewnętrznego kąta, które zabezpieczają wspinaczy przed możliwym spadkiem kamieni spod stóp idącego przodem. Wadą jest brak możliwości obserwacji pierwszego. Zbiór na stanowisku więcej niż 3 osób jest utrudniony, ponieważ półeczki dla nóg są małe i pochyłe, dużo “żywych” kamieni. Używana jest krótka autoasekuracja dla odpoczynku i pracy z liną.

Odcinek R12–R13

Ściana z rozpadliną. Przechodzi się po lewej stronie. Wykorzystano sztuczną punkt podparcia przy ruchu pierwszego.

Odcinek R13–R14

Stroma pochyła skalna półka z rozpadliną, nachylenie do 60°. Przy ruchu po poręczówce odrzuca.

Odcinek R14–R15

Niewielka ścianka średniego nachylenia. Kończy się półką — balkonem. Nad nią duży skalny odłamek, za który zorganizowano 7. stanowisko asekuracyjne. Tutaj możliwy zbiór całej grupy i siedząca biwak. 2. kopiec kontrolny.

Odcinek R15–R16

Obchodząc skalny odłamek z lewej strony, wzniesienie po krótkim wewnętrznym kącie o średnim nachyleniu — 60°. Skały średniej trudności.

Odcinek R16–R17

Mała ścianka — uskok, kończąca się dobrą poziomą półką.

Odcinek R17–R18

Stroma ściana z rozpadliną, przechodząca w nieckowaty wewnętrzny kąt. Przy ruchu pierwszego wykorzystano sztuczną punkt podparcia. Są szczeliny dla haka.

Odcinek R18–R19

Stromy nieckowaty wewnętrzny kąt. Asekuracja pośrednia przez elementy montażowe i haki. Skały monolityczne. Przy wyjściu z wewnętrznego kąta z prawej strony dobra półka z nagromadzonymi blokami. 8. stanowisko asekuracyjne za blok. 3. kopiec kontrolny.

Odcinek R19–R20

Z poziomej półki wzniesienie w górę po głazach pod gładką pionową ścianę bez szczelin. Przebyto “pod-sadzaniem”, drugi wchodził na plecy. Z platformy w zasadzie możliwy jest obchód tej ściany w prawo po silnie zniszczonych stromych skałach, ale droga po ścianie jest bezpieczniejsza.

Odcinek R20–R21

Prosty niewysoki śnieżny grzbiet z wychodniami skał. Początek części grzbietowej kontrforsu po podaniu drugiego ze ściany; ruch jednoczesny.

Odcinek R21–R22

Duża skalna zatoka na grzbiecie, widoczna z biwaków, punkt orientacyjny. Omija się ją z prawej strony po stromych zniszczonych i zaśnieżonych skałach na zmianę. Asekuracja przez występy i haki.

Odcinek R22–R23

Prosty śnieżny grzbiet. Ruch jednoczesny. Tutaj grupa rozbiła biwak ścinając część grzbietu.

Odcinek R23–R24

Zaśnieżony stok z wychodniami zniszczonych skał. Ruch na zmianę, asekuracja przez występy.

Odcinek R24–R25

Śnieżny stok o średnim nachyleniu z wychodniami skał, ruch jednoczesny, asekuracja przez występy.

Odcinek R25–R26

Północny grzbiet Tujuk-Su (trasa 3B kat. sl.) — falisty grzbiet. Następują po sobie skalne wzniesienia i śnieżne stoki. Ruch jednoczesny. Przedwierzchołkowy śnieżno-lodowy stok do 60° jest pokonywany z haka.

Taktyka przejścia trasy

Przed wyjściem na trasę grupa obserwowała w lornetce kontrfors północnego grzbietu z “Taszkienckich” biwaków.

Wyjaśnienie ruchu po kontrforsie zostało dokonane podczas podejścia i wejścia na Igły Tujuk-Su trasą 4A kat. sl., z uwzględnieniem bezpiecznego ruchu; przejrzano główne trasy spadania kamieni na kontrforsie, określono punkty orientacyjne na trasie i miejsca możliwe do biwakowania grupy.

Na trasie grupa pracowała w parach — dwójkach: Demidow—Łekanowa, Łaptiow—Groszikow.

W celu zwiększenia bezpieczeństwa przy ruchu pierwszego na kontrforsie używano drugiej liny. Na odcinkach R1–R7, R8–R20 kontrforsu następowała współpraca par.

Przed wyjściem na północny grzbiet (trasa 3B kat. sl.) grupa poruszała się na zmianę z haka (na odcinku R20–R25 asekuracja przez występy).

Stanowiska asekuracyjne w większości były wykonane za monolityczne skalne występy, znajdujące się pod ściankami, które zabezpieczały przed możliwym spadkiem kamieni przy ruchu pierwszego. Zmiana prowadzącego następowała po każdym stanowisku. Używano pętli — “wydłużaczy” na wszystkich punktach pośrednich z powodu silnego rozczłonkowania trasy.

Harmonogram wspinaczki został opracowany z uwzględnieniem biwaku na północnym grzbiecie lub w górnej części kontrforsu na śnieżnym ramieniu. Przy wyjściu na trasę grupa wzięła biwakowe wyposażenie, które zostało użyte na biwaku.

Radiołączność z bazą była utrzymywana za pomocą radia “Karat” zgodnie z harmonogramem.

Podczas wspinaczki uczestnicy korzystali z “kieszonkowego” jedzenia, które było przewidziane podczas przygotowań do wspinaczki ze względu na niemożność zebrania grupy na kontrforsie z powodu ograniczonych powierzchni; ciepłe jedzenie było na biwaku.