Sprawozdanie ze wspinaczki na pik Jużnyj Tałgar po Południowo-Zachodniej ścianie, 5A kat. sł. przez zespół Centralnego Sportowego Klubu Armii Kazachstanu

Trener zespołu Urućko D.W.

Kapitan zespołu Dedeszko B.Je.

Ałma-Ata, 2010 r.

Paszport wspinaczki

1. Zailijski Ałatau, Środkowy Tałgar
2. Pik Jużnyj Tałgar — 4900 m
3. Lodowy żleb w centrum Południowo-Zachodniej ściany
4. Kat. sł. — 5A
5. Charakter trasy — lodowa
6. Pierwsze przejście
7. Różnica wysokości na trasie — 1000 m

Długość trasy — 1700 m. Długość odcinków:

• V kat. sł. — 25 m
• VI kat. sł. — brak. Średnie nachylenie: 52°.

8. Pozostawione haki na trasie: razem — 0

Użyto haków: Lł 75/0

9. Czas przejścia zespołu na trasie: 22 h
10. Uczestnicy: Urućko Denis — MSzMK

Dedeszko Boris — KMS, Trofimow Wadim — 1-sza kat. sport.

11. Trener: Urućko Denis Wiktorowicz
12. Wyjście na trasę: 9 sierpnia 2010 r. — 4:00

Na szczycie: 10 sierpnia 2010 r. — 20:10. Zejście do biwaku: 11 sierpnia 2010 r. — 12:15

Fotografia. Południowy Tałgar Południowo-Zachodnia ściana

Mapa-schemat rejonu wspinaczki

Rejon: Zailijski Ałatau, Obiekt: Środkowy Tałgar

Wyposażenie grupowe

Krótki opis rejonu wspinaczki

Rejon Środkowego Tałgaru jest znacznie mniejszy niż Lewy Tałgar. Od zachodu dolinę Środkowego Tałgaru ogranicza Nowy Grzbiet, od południa i południowego wschodu — łańcuch Zailijski Ałatau, a od wschodu — Północny grzbiet, oddzielający dolinę Środkowego Tałgaru od Prawego Tałgaru.

Od węzłowej wierzchołka łańcucha Zailijskiego Ałatau ciągnie się na wschód w postaci łuku, wypukłego na południe, tworząc rozległy cyrk lodowca Szokalskiego (długość 5–6 km). Grzbiet łańcucha jest słabo rozczłonkowany, w jego środkowej części znajduje się lodowa wierzchołka OPTJe (4480 m), a przełęcz na zachód od tej wierzchołki jest trudnym przełęczem OPTJe (ok. 4250 m), prowadzącym ze środkowej gałęzi lodowca Szokalskiego na lodowiec Bogatyr.

W górnym biegu prawej gałęzi lodowca Szokalskiego łańcuch Zailijski Ałatau zmienia swój kierunek, ostro skręcając na północny wschód. Jego budowa aż do wierzchołka Ak-tau jest taka sama jak na poprzednim odcinku: nad grzbietem łańcucha nieznacznie wznosi się kilka niewyraźnie zaznaczonych bezimiennych wierzchołków. Dalej nad grzbietem piramidą wznosi się wierzchołka Ak-tau (4720 m).

W północno-zachodnim grzbiecie Ak-tau wznoszą się głównie skalne wierzchołki:

• Karaulczy-tau (4504 m),
• Czekist (4550 m),
• Sałanowa (4380 m).

Na pierwsze dwie wierzchołki pierwsze wejście wykonali członkowie grupy Jewgienija Kołokołnikowa w 1937 r.

Z wierzchołki Ak-tau i jej grzbietu na północny zachód schodzi dolinny lodowiec Kroszka (około 2,5 km), silnie popękany szczelinami. Niewielkie obniżenie grzbietu, znane jako przełęcz Ak-tiuz (4440 m), łączy lodowiec Kroszka i lodowiec Korżeniewskiego.

Nad grzbietem łańcucha wznosi się szereg skalnych wież, ciągnących się aż do samego podnóża masywu Tałgarskiego, znacznie górującego nad otaczającymi go wierzchołkami. Długi grzbiet masywu ma strome północne i południowe żebra. Nad nim wznoszą się trzy niewyraźnie zaznaczone śnieżne wierzchołki (z południa na północ):

• Południowy Tałgar (około 5000 m),
• Główny Tałgar (5017 m),
• Północny Tałgar (około 5000 m).

Na zachód i wschód od masywu Tałgarskiego odchodzą krótkie grzbiety. W kierunku północno-wschodnim od masywu Tałgarskiego w głównym łańcuchu znajduje się masywna węzłowa wierzchołka Metalurg (4800 m). Tu łańcuch Zailijski Ałatau skręca na wschód.

Od wierzchołki Metalurg zaczyna się Północny grzbiet — dział wodny między Środkowym i Prawym Tałgarem. Wierzchołki Północnego grzbietu są głównie skalne:

• Kara-tau (4140 m),
• W. Kołokołnikowa (4180 m),
• "GTO" (4080 m),
• szereg innych.

Lodowce tego rejonu, z wyjątkiem lodowca Szokalskiego, są niewielkie, dolinne lub wiszące. Linia wiecznego śniegu znajduje się na wysokości 3860–3900 m.

Pierwsze 9 km drogi do doliny Środkowego Tałgaru leżą na lewym brzegu Prawego Tałgaru i są przejezdne dla samochodów. Po ostrym skręcie na południe ścieżka dla jucznych zwierząt prowadzi przez niezwykle piękny wąwóz rzeki Środkowy Tałgar. Po czterech kilometrach wąwóz rozszerza się, ścieżka, która wcześniej przekraczała rzekę po moście na prawy brzeg, mijając kilka polan, prowadzi do byłego obozu alpinistycznego "Metalurg" (9 km od ujścia).

Za obozem wkrótce zaczyna się podjazd na starą morenę, przegradzającą całą dolinę. Na tej morenie, na wysokości 3050 m, kończy się las. Z moreny otwiera się widok na szeroką dolinę, zamkniętą na południu surowymi skałami wierzchołki Karaulczy-tau, z nagromadzeniami moren lodowca Szokalskiego. Tu, u przezroczystego i zimnego strumienia, wypływającego spod starej moreny, kończy się wyraźnie zaznaczona ścieżka.

Od byłego obozu "Metalurg" do jęzora lodowca Szokalskiego — 5–6 km.

Przygotowania do wspinaczki

Treningi zespołu CSKA MO RK odbywały się regularnie, przez cały rok i obejmowały cały zakres przygotowań alpinistycznych. Techniczna część przygotowań obejmowała doskonalenie techniki skalnej na skałodromie rzeki Ili, na naturalnym reliefie i podczas wspinaczki w zimowych warunkach wysokogórskich Tienszan.

Wspinaczki były również wykonywane regularnie — zarówno sportowe, jak i treningowe. Dlatego uczestnicy byli dobrze przygotowani do wspinaczki danej kategorii trudności. Doświadczenie wspólnych wspinaczek uczestników liczyło kilka lat.

W poprzednich latach zespół miał możliwość:

• zapoznać się z trasą,
• przestudiować taktyczne i klimatyczne warunki,
• przemyśleć harmonogram wspinaczki,
• dobrać sprzęt.

Proces całorocznych wspinaczek dał uczestnikom stałą aklimatyzację i wysoką gotowość funkcjonalną.

Przebieg wspinaczki

3 sierpnia grupa wyruszyła samochodem z Ałmaty do Tałgaru. Pod wieczór dotarli do pierwszego biwaku w byłym obozie alpinistycznym "Tałgar".

4 sierpnia w ciągu kilku godzin wspięli się do granicy lasu na wysokości 2800 m. Polana za tak zwanym wzgórzem "Annapurna" stała się naszym bazowym obozem. Tu postawiliśmy ruszt w kształcie domku, na który naciągnęliśmy polietylenowy brezent.

5–8 sierpnia — wspinaczki 5 kat. sł. na:

• pik Karaulczy-tau,
• pik Aktau,
• Środkowy Tałgar.

9 sierpnia rano o czwartej godzinie zespół w składzie Urućko Denis, Dedeszko Boris, Trofimow Wadim wyruszył na trasę. Podejście było dalekie i po 5 godzinach zespół podszedł pod trasę — do lodowego żlebu, który biegł między trasami Snesarewa i Mieszkowa. Po przepracowaniu ośmiu lin pogoda gwałtownie się pogorszyła — zerwał się silny wiatr i zaczął padać śnieg. Cofnąwszy się nieco na bok, znaleźli skalną półkę, na której zdecydowali się przeczekać niepogodę i urządzić biwak, było około 15:00.

10 sierpnia wczesnym rankiem wyszli na trasę, pogoda była piękna przez cały dzień. Pracowali do późnego wieczora — 8 lin — i wyszli na wierzchołek o 20:10. Nieco zjechawszy, na śnieżnej poduszce trasy Baranowskiego nieopodal wierzchołka rozbili namiot.

11 sierpnia o 5:00 — zejście do bazy trasą Baranowskiego. Do bazy dotarli o 12:15. Wypadków, kontuzji i chorób nie było. Łączność z bazą utrzymywano za pomocą radia.

Rozważania o wspinaczce

Urućko D. — tym latem w Tałgarze udało mi się odczuć różnicę między tym, jak wychodziłem na swoją pierwszą trasę 5A kat. sł. w 1993 r. i tym, jakie wspinaczki przeprowadziłem w 2010 r. Pomimo trudnych warunków pogodowych, zespół wykonał ciekawe wyjścia.

Dedeszko B. — Podobało mi się:

• piękna i logiczna linia trasy,
• to, że trasa jest z obu stron otoczona skałami,
• możliwość znalezienia skalnych półek dla wygodnej organizacji biwaków.

Trofimow W. — Najbardziej wywarło na mnie wrażenie męstwo Denisa, który pracował z 57-metrową liną na piątkowym lodzie, mając tylko dwa pośrednie świdry. I jeszcze mieliśmy zabawne zejście pieszo po lodowej 4A. Było bardzo szybko i bardzo strasznie, ale mimo to bezpiecznie. Pik Południowy Tałgar, trasa lodowym żlebem Południowo-Zachodniej ściany

5A kat. sł. Lepieszko