Opis trasy wspinaczkowej

NA W. „PIONIER” OD PÓŁNOCNEJ ŚCIANY.

1. Ogólne dane geograficzne

Szczyt „Pionier” jest położony w Mało-Almaatińskim odnogu pasma Zailijski Ała-Tau, w północnych odnogach Tienszanu. Wysokość opisywanego szczytu wynosi 4100 m n.p.m.

Mało-Almaatiński odnog wybiega daleko na północ od głównego grzbietu i jest otoczony dwoma dolinami rzeki Małej Alma-Atinki i Lewego Tałgaru. Kończy się małym łukiem z dziewięciu szczytów, tworząc kocioł lodowca Bogdanowicza. Lodowiec Bogdanowicz, o długości 2 km, daje początek rzeczce Komsomołki, dopływającej do rzeki Lewy Tałgar.

Linia wiecznego śniegu grzbietu – 3400–3500 m. n.p.m. Wschodnie, południowe i zachodnie stoki są wolne od zlodowacenia. Różowy granit jest podstawową skałą tworzącą masyw w.w. Pionier – Uczitiel.

Bezpośrednia bliskość strefy pustyń i półpustyń znacząco wpływa na surowy klimat gór, tworząc bardzo korzystne warunki pogodowe, w których wspinaczki można podejmować przez cały rok. Średnia roczna temperatura wynosi +7...+10 °C. Minimalne temperatury w styczniu to –30...–35 °C. Kierunek dominujących wiatrów jest południowo-zachodni.

2. Opis drogi na szczyt

Na szczyt Pionier prowadzą dwie sklasyfikowane trasy:

1B kat. trudn. – wzdłuż zachodniego żlebu z przełęczy Pionierski;
3A kat. trudn. – droga na szczyt granią podczas przechodzenia trawersem szczytów Pionier – Uczitiel.

Podejścia

Z miasta Ałma-Ata autobusem nr 6 do uroczyska Medeo. Następnie drogą do bazy narciarskiej Czimbulak (2330 m) przez przeciwlawinowy płot Medeo i obok bazy turystycznej „Goriełnik”.

Od bazy narciarskiej w kierunku wschodnio-południowo-wschodnim widoczna jest przełęcz Tałgarski, do której prowadzi droga wzdłuż wiszącej kolejki linowej. Zimą, kiedy kolejka linowa działa, można skorzystać z jej usług w celu zaoszczędzenia czasu.

Od przełęczy Tałgarski droga prowadzi dokładnie na południe. Najpierw wzdłuż ścieżki obok ruin starej chaty, a następnie wzdłuż końcowej i lewej bocznej moreny lodowca Bogdanowicza.

U ruin chaty w razie potrzeby można przenocować. Przy wyjściu na lodowiec Bogdanowicza należy obejść z lewej strony krótki grzbiet schodzący ze szczytu Szkolnik, a następnie, po pokonaniu lewego brzegu moreny, należy wyjść na lodowiec, w którego górnym biegu widoczna jest sama ściana w. Pionier. W tym miejscu z l. Bogdanowicza widoczna jest panorama sześciu szczytów w kolejności zgodnej z ruchem słońca: w.w. Czkałow, Fyzkulturnik, masyw w.w. Uczitiel-Pionier, w.w. Amangeldy, Abaja.

Podejścia kończą się u północno-zachodniego narożnika ściany szczytu Pionier.

Droga na szczyt prowadzi na granicy północnej i zachodniej ściany wzdłuż niewyraźnie zaznaczonego kontrafortu. Punktem orientacyjnym początku drogi jest śnieżna krawat i skalny zniszczony wysepka w jego środku. Pierwsze metry podejścia prowadzą po śniegu, a następnie po zniszczonych skałach kontrafortu. Wyżej skały są lite, średniej trudności i trudne. W połowie drogi znajduje się duży taras, gdzie można zorganizować dobre noclegowisko. Długość trasy wynosi około 600 m.

3. Szczegółowy opis odcinków

Odcinek R1. Kombinowany.

Wyjście na skalną wysepkę po krawacie – 15 m (śnieg, lód) z wyrąbaniem stopni. Wysepka jest niewielka, 3–4 m szerokości, za którą ponownie z wyrąbaniem stopni w lodzie, w prawo na zniszczone skały.

Dalej pod ścianę, na prawo od czarnych skał. Ściana jest omijana trawersem w lewo-w górę na długości 30 m.

Uwaga! „Żywe” kamienie, ubezpieczenie hakowe. Nachylenie odcinka 65–70°.

Dalej dobry komin 15–20 m z wygodnym tarasem u góry, gdzie znajduje się pierwszy punkt kontrolny.

Stąd widoczne są wszystkie szczyty kotła l. Bogdanowicza.

Do wyżej wymienionych dodaje się piękny Komsomoł – najwyższy punkt kotła (4376 m).

Odcinek R2. Skalny.

Od pierwszego punktu kontrolnego w górę wzdłuż słabo zaznaczonego grzebienia (I lina). Nachylenie odcinka 60–65°. Pośrodku odcinka – lód naciekowy. Występują zawody podpory. Skały średniej trudności. W połowie wbił jeden hak. Przy wyjściu pod lite ścianę kontrafortu wbito 2 haki do asekuracji i autoasekuracji.

Dalej 60-metrowy odcinek jest pokonywany po wygładzonych płytach z wyjściem na końcu odcinka na główny grzbiet. Ściana kontrafortu pozostaje po prawej stronie. Nachylenie odcinka 55–60°. Chwytów jest mało, odcinek trudny. Wbity trzy haki. Z dokładną asekuracją wychodzimy na grzbiet.

40-metrowy odcinek graniowy o nachyleniu 40–45°, średniej trudności. Wbity jeden hak. 2. punkt kontrolny. Po 2. k.t. grań pozostaje po prawej stronie i po zniszczonych skałach, po 50 m – wyjście pod stromy komin. Asekuracja hakowa – 2 haki. U podstawy komina wbito dwa haki do asekuracji i autoasekuracji.

10-metrowy komin wyprowadza na grań. Komin ma mało chwytów. Nachylenie 75–80°. Odcinek trudny. W kamieniu wbity jeden hak. Po kominie asekuracja do przyjęcia towarzyszy przez występ.

Dalej, omijając po lekkich skałach lita ścianę grani z prawej strony, wychodzimy na bardzo duży płaski taras. Taras długości około 100 m jest dogodny do noclegu. Tutaj znajduje się trzeci punkt kontrolny.

Stąd widoczne są tylko w.w. Amangeldy i Abaja. Widoczny jest lity masyw z czarnych skał – szczyt Pionier.

Dalej trasa będzie prowadzić po ścianie grani.

Odcinek R3. Trasa skalna.

Na początku tarasu po lewej stronie (w kierunku marszu) widoczna jest przełączka, z której zaczyna się podejście po litą skalach. 40-metrowy odcinek jest pokonywany z asekuracją hakową. Wbity 4 haki. Ten odcinek kończy się obniżeniem. Zejście na przełączkę – 15 m. Hak, pętla.

Za przełączką – „żandarm” z litych skał. U podstawy „żandarma” wbity hak do asekuracji. „Żandarm” o wysokości 25–30 m jest pokonywany do połowy „w лоб” z następnym trawersem w prawo. Wbity dwa haki. Skały trudne. Ściany „żandarma” o nachyleniu 70–80°.

Trawers górnej części żandarma prowadzi do wąskiej i ostrej przełączki. Asekuracja hakowa. W 3 m wyżej po grani (po przełączce) jest miejsce, gdzie można przyjąć towarzyszy.

Po przełączce wzdłuż grani (40 m), po nieskomplikowanych skałach – wyjście pod ścianę „palca”. Ruch naprzemienny. Asekuracja przez występy.

„Palec” po półkach jest omijany z prawej strony, a następnie zejście (15 m) w obniżenie na dobry płaski taras. Nad obniżeniem do organizacji zjazdu jest dobry występ. W obniżeniu znajduje się czwarty punkt kontrolny.

Stąd widoczne są tylko szczyty Komsomoł i Amangeldy. Widoczna jest cała pozostała trasa w. Pionier.

Odcinek R4. Trasa skalna.

Cały odcinek prowadzi wzdłuż grani. Z obniżenia 15-metrowy podjazd po nieskomplikowanych skałach. Ruch równoczesny. Następnie niewielkie obniżenie prowadzi do ostrego skalnego grzebienia.

Przed grzebieniem można zorganizować asekurację przez występy.

Grzebień 5-metrowy, ostry, jest pokonywany wierzchem.

Po grzebieniu podwierzchołkowy podjazd 35 m. Skały średniej trudności z przejściem na ostatnich metrach w łatwe. Asekuracja przez występy, na odcinku wbity jeden hak.

Podjazd zakończony. Notatka na szczycie w kopczyku.

Zejście ze szczytu jest możliwe dwoma trasami.

Wzdłuż trasy 1B kat. trudn. na zachód w stronę przełęczy Pionier.
Przeprowadza się trawers grani do szczytu Uczitiel i zejście z w. Uczitiel na południe przez komin wzdłuż trasy 2A kat. trudn. Obie trasy są sklasyfikowane.

Wspinaczka na w. Pionier od północnej ściany ze zjazdem na przełęcz Pionier zajmuje 14–15 godzin, przy założeniu wyjścia i powrotu do ruin chaty na przełęczy Tałgarskiej.

Wspinaczka na w. Pionier od północnej ściany z następnym trawersem całego masywu i zjazdem na południe na lodowiec Manszuk Mametowej zajmuje 19–20 godzin (nocleg pod ścianą). Do przejścia trasy należy mieć następujące wyposażenie alpinistyczne z uwzględnieniem 4 osób: a) lina główna – 2 × 40 m b) lina pomocnicza – 6 m c) haki skalne – 15 sztuk d) karabinki – 10 sztuk e) młotki skalne – 2 sztuki.

Trasa jest graniowo-ścianowa, niezagrażająca. Porównując dokonaną wspinaczkę z niektórymi wcześniej pokonanymi trasami, uczestnicy grupy uważają, że:

podjazd na w. Pionier ze zjazdem wzdłuż drogi 1B kat. trudn. odpowiada 4A kat. trudn. Przy założeniu podjazdu na szczyt od północnej ściany z kontynuacją trawersu całego masywu podnosi jego trudność do 4B kat. trudn.

Wspinaczkę na w. Pionier od północnej ściany przeprowadzono 17 marca 1970 r. grupą alpinistów sport. towarzystwa „Enbiek”.

Skład grupy, która dokonała wspinaczki: