Schemat trasy pełnego trawersu

z południowego-zachodu na północny-wschód masywu pik Komsołła.

Masyw Piku im. Komsołła jest położony w Mało-Almaatińskim odrogu Zailijskiego Ała-Tau, na Tienszanie w górnym biegu rzeki Komsołomki, dopływu rzeki Lewego Tałgaru.

Absolutna wysokość masywu Komsołła wynosi 4376 metrów nad poziomem morza. Na pik Komsołła prowadzi sześć przebytych tras, dwie z nich o 4B kat. trudn.

Droga podejścia do masywu Komsołła prowadzi przez przełęcz Abaja po morenie i lodowcu Bogdanowicza pod noclegi u południowo-zachodniej ściany piku Komsołła 4B kat. trudn.

Ogólna charakterystyka

pełnego trawersu masywu Komsołła (z południowego-zachodu na północny-wschód). Trasa rozpoczyna się po południowo-zachodniej ścianie piku Komsołła, mającej wysokość 3770 m. Względna wysokość południowo-zachodniej ściany wynosi 606 m. Ogólne nachylenie 65–70°. Z prawej strony w kierunku marszu ścianę ogranicza bardzo strome, wąskie śnieżno-lodowe koryto, zaczynające się u samej góry. Z lewej strony znajduje się kilka osobno stojących filarów, poprzecinanych wąskimi korytami.

Górna część to bardzo strome, w niektórych miejscach pionowe odcinki o znacznej długości.

W centrum ściany znajduje się stromo opadający słabo zaznaczony filar. (przez piki: Smena (4080), Użbinka (3910), Zub (3880), Snieżnoje płato (3825))

Dalsza droga prowadzi po północno-wschodnim grzbiecie i stanowi połączenie odcinków o różnym charakterze, z obecnością lodu, śniegu i skomplikowanych skalnych formacji o znacznym przewyższeniu, sięgającym średnio 150–180 m.

Charakter całej trasy umożliwia efektywne wykorzystanie wszystkich rodzajów zaawansowanej techniki wspinaczkowej.

Skład grupy

lp.: Nazwisko Imię: Kategoria: Najlepsze wejścia

1. Garszyn W.S. 1 kat. sp. Metałłurg 5A, Pietrowskiego 5B + 1 / Centralny Tienszan /
2. Ajtbajew A.A. 1 kat. sp. Siemionow-Tiensański-Skriabin-4B
3. Laszenko W.W. 2 kat. Komsołł 4B, Majakowski 4A
4. Gierkien W.W. 2 kat. Komsołł 4B, Majakowski 4A
5. Kołokoĺnikow J.E. 2 kat. Komsołł 4B, Majakowski 4A
6. Djaczenko N.N. 2 kat. Komsołł 4B.

Opis wejścia

29 sierpnia 1964 r., o godz. 7:00 grupa wyszła z biwaku, położonego na morenie lodowca Bogdanowicza, i o 8:00 rozpoczęła marsz po trasie.

I odcinek trasy. Wąskie koryto, przebiega się w lewej części od strony marszu. Rzeźba terenu jest wygładzona, skały z naciekowym lodem. Długość koryta wynosi 60 m, nachylenie 55–60°. Dla asekuracji wbito dwa skalne haki.

W górnej części koryta, w naciekowy lód, wbity jest jeden lodowy hak. Dalej trasa wychodzi w płytki lej u podstawy ściany — "żelazka", gdzie znajduje się pierwszy punkt kontrolny. Patrz zdjęcie nr 1.

II odcinek

Po leju trasa kieruje się w górę ku 15-metrowej ściance, z obecnością poziomych szczelin i drobnych chwytów. Wbity jest jeden skalny hak asekuracyjny. Nachylenie ścianki wynosi 60–65°. Następnie trasa wychodzi w prawo od kierunku marszu na ściankę długości 35 m, o nachyleniu 75–80°. Wspinaczka z asekuracją na hakach, wbito dwa skalne haki. Trawers trójkątnego masywu w lewo, skały z bardzo drobnymi chwytami, nachylenie skał sięga 80°. Na odcinku wbito dwa skalne haki.

III odcinek

Wierzchołek trójkątnego masywu wyprowadza do wewnętrznego kąta, na przejściu wbity jest jeden skalny hak. Przechodzimy wewnętrzny kąt i trawersujemy w lewo trudne skały, o nachyleniu 85–90°. Następnie trafiamy do wąskiego komina szerokości 1,5–2 m z obecnością naciekowego lodu, długości 30 m. Komin wyprowadza na gładkie płyty z minimalną ilością chwytów. Płyty są przechodzone w prawo od kierunku marszu, nachylenie sięga 80°. Wbito 6 skalnych haków dla utworzenia dodatkowych punktów oparcia. Długość odcinka wynosi 40–45 m, na załamaniu znajduje się drugi punkt kontrolny. Z platformy, po drugim punkcie kontrolnym, wychodzimy w prawo po skałach z dobrymi chwytami. Asekuracja na przemian jest organizowana przez uskoki. Nachylenie skał wynosi 45–50°.

Następnie podchodzimy do małej pochyłej półki, szerokości 10–12 cm i po niej w lewo wychodzimy jeszcze na 20 m. Podczas przechodzenia półki wbito dwa skalne haki asekuracyjne. Półka kończy się wystającym "palcem". Patrz zdjęcie nr 2.

IV-V odcinek

Dalej trasa prowadzi po ścianie z trudnymi i bardzo trudnymi skałami, osiągając nachylenie 80–85°. Zorganizowano sztuczne punkty oparcia. Wbito 5 skalnych haków. Długość ściany wynosi 70 m. Ściana kończy się kwadratową platformą 40 na 40 cm. Ściana jest kluczowym odcinkiem przy podnoszeniu się na wierzchołek. Skały są mocno wygładzone, brak jest dogodnych miejsc dla asekuracji. Patrz zdjęcie nr 3.

V odcinek

W górnej części ściana stopniowo łagodnieje, przechodząc w 60° zniszczony grzbiet. Tutaj dla asekuracji można wykorzystać występy, jest wystarczająca ilość chwytów, ale przejście tego odcinka wymaga maksymalnej ostrożności, ponieważ wyrzucone kamienie ostrzeliwują odcinki ściany, przez które prowadzi trasa. W górnej części grzbiet gwałtownie się łagodnieje i kończy płytkim lejem 5–7 m, gdzie znajduje się trzeci punkt kontrolny.

VI odcinek

Od leja zaczyna się wąski skalny grzebień — "grzbietek", który jest pokonywany górą, z asekuracją na przemian przez występy. Długość grzbietu wynosi 40 m po obu stronach grzbietka — pionowe ściany. Patrz zdjęcie nr 4.

VII odcinek

Po "grzbietku" podchodzimy pod mocno poszarpany grzbiet z gładkimi pionowymi ścianami żandarmów. Uchylając się w lewo w górę po skałach średniej trudności, o nachyleniu 50–60°, podchodzimy do gładkich płyt długości 15 m z minimalną liczbą chwytów. Na płytach wbity jest jeden skalny hak asekuracyjny.

VIII odcinek

Gładkie płyty kończą się wąskim kominem długości 45 m, z pionowymi ścianami i z zatyczką w górnej części. Komin jest przechodzony bez rąk. Używano haków jako dodatkowych punktów oparcia. Wbito cztery skalne haki. Patrz zdjęcie nr 5 i nr 6.

IX odcinek

Komin kończy się absolutnie gładką, przewieszoną ścianką. Skały wygładzone, bez chwytów. Ścianka jest przechodzona z podсажиwaniem. Patrz zdjęcie nr 7.

X odcinek

Po ściance wychodzimy na średnie i łatwe skały, które są przechodzone z jednoczesną asekuracją. Po 300–350 m osiągamy wierzchołek. Przejście południowo-zachodniej ściany zajmuje od 10 do 12 godzin pracy przy dobrej pogodzie. Czas jest liczony bez uwzględnienia podejścia pod nocleg. Po zakończeniu trasy ściennej organizowana jest pierwsza nocleg na wierzchołku — są dwie dobre platformy. Patrz zdjęcie nr 8, nr 9, nr 10.

XI odcinek

Zejście z wierzchołka po noclegu w stronę trasy grzbietowej — 3B, około 40–50 m. Następnie 5 m w dół i ostro w prawo po 2- i 3-metrowych ściankach. Trudna wspinaczka na długości 20 m z przejściem wewnętrznego kąta i wychodzimy na grzbiet 4B kat. trudn. Po ostrym śnieżnym grzbiecie podchodzimy do pierwszego śnieżnego wzniesienia. Wspinamy się po śniegu o nachyleniu 45–50°. Zjazd w dół spod skał, nieznacznie widocznych spod śniegu. Nachylenie sięga 50–60°. Pod cienką warstwą firnu-lodu. W górnej części wbija się 1 lodowy hak. Zjazd metodą "na wprost" pod ("wierzbłąd"). Długość wynosi 75–80 metrów. Patrz zdjęcie nr 11, nr 12.

XII odcinek

Dalej stromy podjazd na ("wierzbłąd"). Długość wynosi 80 m. "Wierzbłąd" to dwa strome śnieżne wzniesienia z długim zjazdem. Zjazd z ("wierzbłąda") w górnej części przez śnieżny naw po głębokim śnieżnym stoku. W środkowej części pokrywa śnieżna zmniejsza się i w dolnej części przez cienką warstwę śniegu prześwieca lód. Nachylenie stoku w górnej części sięga 70–75°, w środkowej części zaczyna się łagodzić i przechodzi w żleb. Jest pokonywane z asekuracją przez lodórb w trzech taktach. Na dole są rąbane stopnie. Z ("wierzbłąda") zdjęto 44 zawiadomienia. Patrz zdjęcie nr 13.

XIII odcinek

Dalej, pokonując zaśnieżone, mocno zniszczone skały, wychodzimy ku 40-metrowej ściance o nachyleniu 80°. W górnej części ścianka jest trawersowana w lewo od kierunku marszu na długości 6–8 m po średnich skałach. Tutaj znajduje się skalny uskok w postaci masywnego słupka. Na słupek jest zawieszana pętla i przerzucana jest lina 40 m, związana z pomocniczą. W dolnej części ścianka jest pokonywana wahadłowo na długości 4–6 m. Ścianka kończy się przewieszonym uskokiem. Przechodząc pod uskokiem po ostrym śnieżnym grzbiecie z asekuracją przez lodórb — wychodzimy na mocno zniszczone zaśnieżone skały długości 55–60 m i wychodzimy ku siodle przed "Użbinką": Przejście do "Użbinki" zajmuje 3–4 godziny. Patrz zdjęcie nr 14.

XIV odcinek

Dalej, wznosząc się po łatwych, nie stromej skałach, zasypanych drobnym gruzem, podchodzimy do "Użbinki". Zjeżdżając i trawersując w prawo od kierunku marszu, zaczynamy okrążać od południowej strony masyw "Użbinki".

Po skałach średniej trudności wychodzimy w prześwit między dwoma wieżami "Użbinki". Dalej po tarasach z małą ilością chwytów o nachyleniu 50–55° wznosimy się w górną część "Użbinki". Skały średniej trudności, przechodzące w trudne w górnej części odcinka, o nachyleniu do 70°. Wbito 2 skalne haki dla asekuracji, pozostałą odległość przebyto z asekuracją na przemian przez uskoki. Cały podjazd na "Użbinkę" zajmuje 1,5–2 godziny. Na "Użbince" jest punkt kontrolny. Dalej na północny-wschód zaczyna się. Patrz zdjęcie nr 15.

XV odcinek

Dalej na północny-wschód zaczyna się zjazd z "Użbinki". Zjazd po trudnych zaśnieżonych skałach. Na jedną linę schodzą z asekuracją na hakach. Obchodząc górną wieżę, wychodzimy ku ostrym grzbietom długości 12–15 m. Z grzbietu zaczyna się zjazd na zachód w stronę lodowca "Komsołolec". Trawersując w dół pionową ścianę z asekuracją na hakach, wychodzimy na północną ścianę "Użbinki". Odległość wynosi 45–50 m.

U osobno stojącego żandarma wysokości 1,5–2 m organizowany jest zjazd po północnej ścianie "Użbinki". Jest zawieszana na skalnym haku pętla. Jest przeciągana 45 m lina główna, związana z pomocniczą. W środkowej części jest wbijany hak, zawieszany karabińczyk, i odcinek 3–4 m jest pokonywany trawersem. Tutaj jest wbijany jeszcze jeden hak i zawieszany karabińczyk. Po tym kontynuowany jest zjazd do podnóża "Użbinki". Po przejściu odcinka ostatnim jest przeciągana lina.

Na zjeździe wbito 5 skalnych haków dla asekuracji i 4 dla zawieszenia liny. Cały zjazd zajmuje 2–2,5 godziny. Długość ściany — 80 m.

XVI odcinek

Z wąskiej gardzieli zaczyna się podjazd na ("Jaskółcze gniazdo") po trudnych skałach. Nachylenie skał wynosi 65–70°. Trasa prowadzi w kierunku północno-wschodnim prosto "w лоб". Skały trudne z małą ilością chwytów. Podjazd zajmuje 1–1,5 godziny. Wbito 4 skalne haki. Odległość od gardzieli do wierzchołka ("Jaskółczego gniazda") wynosi 65–70 m. Na wierzchołku — punkt kontrolny. Zjazd odbywa się po średnich mocno poszarpanych skałach z przewyższeniami od 15 do 35 m w kierunku piku "Snieżnoje płato". Zjazd zajmuje 50 min – 1 godzinę.

XVII odcinek

Dalej, nie dochodząc do "płato", jest wyraźnie zaznaczony filar z płaską górną częścią zwiedzonej platformy. Tutaj urządzany jest drugi nocleg. Ułożono 2 platformy. Brak wody. Topiono śnieg.

XVIII odcinek

Następnego dnia wyjście o 9 rano. Po średnich i łatwych skałach wychodzimy na "płato". Odległość od noclegu do płato jest przebyta w ciągu 40 minut. Można stawiać biwak na płato, ale tam w nocy występują silne wiatry. Na "płato" — punkt kontrolny. Po "płato" zjazd do koryta po silnie zaśnieżonych skałach o nachyleniu od 30 do 50°. Do koryta cała droga zajmuje 2 godziny. Górna część koryta o nachyleniu 30–35°, śnieg gęsty, jest przechodzona jednocześnie. Dalej koryto idzie z rosnącym nachyleniem 35–45°. Tutaj pojawia się lód. Z prawej strony od kierunku marszu na skałach znajdują się dobre występy. Przez nie jest organizowany zjazd metodą "na wprost". W środkowej części koryto zawija na północ i osiąga nachylenie 45–60°. Skały absolutnie gładkie z małą ilością szczelin. Wbito 6 haków i założono 6 lin perylowych. Za zakrętem koryto łagodnieje do 30–35°. Jest kamienio- i lawinobrzny w drugiej połowie dnia. Na zjazd po korycie było zużyte 3 godziny.

Po przejściu koryta przemieszczamy się w dół przez wąwóz po lewej stronie od kierunku marszu do polany. Dalej podjazd na przełęcz Mały Tałgar i dalej na przełęcz Duży Tałgar w wąwozie M-Alma-Atińskim. Droga od ostatniego noclegu do obozu Tujuk-Su zajmuje 9–10 godzin. Cały trawers zajmuje 3,5 dnia latem i 5–6 dni zimą.

Trasa pełnego trawersu Komsołła odpowiada 5A kat. trudn. Po raz pierwszy trasę tę przebyła grupa w składzie instruktorów alpinistycznego obozu Tujuk-Su.

1. Garszyn W.S. — kierownik
2. Laszenko W.W. — uczestnik
3. Ajtbajew A.A. — "-"
4. Kołokoĺnikow J. — "-"
5. Gierkien W. — "-"
6. Djaczenko N. — "-"

Wspinaczka odbywała się w okresie od 29 sierpnia do 2 września 1964 r.

Wnioski grupy

przez pięć wierzchołków

Uczestnicy pełnego trawersu masywu Komsołła z południowego-zachodu na północny-wschód uważają, że ta kombinowana trasa w pełni odpowiada trasie 5A kat. trudn., wchodzą w to całkowicie dwie trasy 4B kat. trudn.

Ta trasa wymaga od uczestników trawersu dobrej formy fizycznej i technicznej oraz perfekcyjnego opanowania najwyższej techniki wspinaczkowej.

Kierownik grupy W.GARSZYN Uczestnik grupy Instruktor alpinizmu W.LASZENKO.