Opis tras

Wzdłuż południowo-wschodniego kontrforsów Centralnej Wieży szczytu Trjegłava (2511 m)

Skład grupy: kier. Łaptiew N.K., Biełousow W.M., Worobiowa N.P., Bojarkina Z.M. Data wejścia — 2–3 maja 1972 r.

Grupa wyruszyła na trasę o 6:00 z obozu bazowego w kierunku ogromnego kanionu, rozdzielającego Centralny i Południowy wierzchołek Trjegłava. Obozowisko bazowe dogodnie rozłożyło się na granicy lasu po południowej stronie kotła pod szczytem. Droga początkowo prowadzi z niewielkim podejściem, a następnie przechodzi w stromą drobną i średnią osypiskową połać.

Aby rozpocząć trasę należy:

• Wstąpić do kanionu
• Wdrapać się po nim wzdłuż ściany kontrforsu aż do ogromnego głazu wystającego spod śniegu (latem — spod osypiska)

Patrz zdjęcie I.

Wystający głaz, mający średnicę 8 metrów, znajduje się od najniższego punktu kontrforsu w odległości 40–50 m i nie jest zasypany śniegiem nawet w zimie. W tym miejscu wysokość według wysokościomierza wyniosła 1900 m.

Przejście od obozu bazowego (od granicy lasu) do wystającego głazu zajmuje około półtorej godziny.

Stąd trasa przechodzi na lewą ścianę kontrforsu. Na początku (odcinek R0–R1) trzeba:

• iść do góry po osypiskowych skałach do łagodnego tarasu,
• po którym trzeba przebyć nieco w prawo.

Stąd w górę na lewo przez większą część lewej strony kontrforsu biegnie szczelina. Patrz zdjęcie 2.

Szczelina ma głębokość w niektórych miejscach do 0,8–1 metra i dzięki swoim poszarpanym krawędziom daje możliwość dobrego posuwania się naprzód przy niezawodnej asekuracji. Patrz zdjęcie 3.

Od punktu R1 trasa prowadzi na pionową ścianę 12-metrową, a następnie nieco się wypłaszcza do nachylenia 50°. Skały tu są średniej trudności, zaczepy mocne. Cała dolna część trasy nie jest zagrożona spadającymi kamieniami, ponieważ kamienie lecą na boki od wytyczanej trasy. Patrz zdjęcie 4.

Dalej należy podążać po poszarpanej szczelinie biegnącej równolegle do grani kontrforsu w odległości 10–15 metrów.

Skały są pokonywane głównie przez wspinaczkę średniej trudności z przemienną hakową asekuracją. Przy występowaniu na skałach nawet niewielkiego oblodzenia w poszczególnych miejscach znacznie wzrasta trudność przejścia tego odcinka.

Z lewej strony od trasy (w jej dolnej części) biegnie wewnętrzny kąt o pionowej lewej ścianie. Patrz zdjęcie 2.

Przebywszy 80 metrów po lewej stronie kontrforsu wzdłuż szczeliny, trzeba podejść do górnej części pionowego wewnętrznego kąta, znajdującego się po lewej stronie trasy i mającego rdzawą barwę lewej ściany.

W tej części łatwiej przebyć w odległości 2 metrów od wewnętrznego kąta, niż po szczelinie, która w tym miejscu zmieniła się w rozpadlinę. Odcinek stał się stromy i trudny do przebycia. Asekuracja na tym odcinku trasy wyłącznie hakowa, a wspinaczka trudna.

Następnie trasa ponownie przechodzi w szczelinę (w prawo), mającą wygląd (z drugiej strony kanionu) jakby łańcucha wydłużonych skalnych niecek.

Patrz zdjęcie 3.

Dalej grupa poszła trasą w tym samym kierunku aż do widocznej z dołu dużej skały na samej grani (punkt R2). Stromość skał 45–50°. Skały monolitne z dobrymi uchwytami. Jest dużo miejsc do wbicia haków. Patrz zdjęcie 5.

Po wyjściu na grań trasa:

• przechodzi na płytę, nachyloną w prawo pod kątem około 30 stopni,
• i prowadzi od niej w górę na ścianę.

Patrz zdjęcie 3. Odcinek R2–R3.

Ściana w dolnej części ma jak gdyby szeroki wewnętrzny kąt, po którym trzeba się wspinać trzymając się prawej strony (Patrz zdjęcie 6), a następnie przechodzi w górnej części w pionowy monolit.

Pionowa ściana jest brana bezpośrednio, trzymając się w odległości 2–3 metrów od prawej krawędzi ściany. Wspinaczka na ścianę bardzo trudna, szczególnie górna część, która wymagała od idącego przodem doskonałej techniki skalnej. Grupa przebyła ten odcinek czystą wspinaczką, ponieważ skały były suche i była dobra pogoda. Po opadnięciu śniegu górna część ściany będzie wymagała zastosowania drabinek lub pomostków.

Pęknięć do wbicia haków niewiele, ale skały są monolitne i mocne. Od pochyłej platformy pod ścianą grupa poszła w górę po płycie i ścianie na 20–25 metrów i wyszła na występ skalny biegnący w lewo. Grzbiet prawie poziomy i na samym początku ma skalny występ w postaci głazu, za który bardzo dobrze można związać się przy asekuracji (poręczowanie) dla wejścia po ścianie pozostałych uczestników wejścia.

Na poziomym grzbiecie za głazem ułożony jest kontrolny kopiec №1. Przebyć obok kopca inną drogą znacznie trudniej. W razie konieczności na grzbiecie można urządzić nocleg z rozstawieniem namiotu, ale będzie trzeba:

• znacznie posprzątać;
• wyrównać miejsce.

Poziomy grzbiet po 50 metrach przechodzi znów w stromy, z potężnymi ścianami. Stąd trzeba przechodzić na lewą stronę całego kontrforsu i iść w górę dopiero po przejściu w poziomie 30–40 metrów po lekkich półkach.

Lewa strona kontrforsu po przejściu kontrolnego kopca składa się z potężnych monolitnych płyt, biegnących w górę aż do samego grzbietu. Poprzecinanie pęknięciami — średnie. Nachylenie wszystkich płyt średnio wynosi 45°. Pęknięć do wbicia haków dużo, ale wymagany jest szeroki ich zakres co do grubości. Płyty są pokonywane wspinaczką średniej trudności i utrudnia ją tylko niewielki lód naciekowy i leżący śnieg. Stosowano asekurację hakową i przez występy. Ogólny kierunek odcinka trasy R4–R5 — w lewo do góry, trzymając się lewej strony grani kontrforsu w odległości około 30 metrów.

Przed wyjściem na grań można zboczyć bardziej w lewo dla skrócenia drogi. Wspinaczka we wszystkich kierunkach tych płyt jest w przybliżeniu taka sama, i grupa przebyła cały stok z zawieszonymi pionowymi poręczami aż do wyjścia na grań.

Poziomy grzbiet ostry i zaśnieżony. Przechodzi się po samym grzebieniu z asekuracją jednoczesną, a miejscami i z przemienną.

100 metrów dalej po wyjściu na grań, on się rozszerza i trasa przechodzi na prawy stok całego masywu szczytu, a lewy stok grani uchodzi w ściany. Patrz zdjęcie I.

W końcu już rozszerzonego grzbietu jest odcinek niezbyt stromego stoku, gdzie grupa urządziła pierwszy nocleg. Pod namiot wyrównuje się platformę. Miejsce nie jest zagrożone spadającymi kamieniami, a śniegu dla lawin nie ma tu gdzie się gromadzić. Jedyna niedogodność — ciągły wiatr. Bardziej dogodnej platformy pod namiot bliżej tego miejsca nie ma.

Od początku trasy grupa zużyła na przebycie — 11 godzin. Po noclegu grupa wyruszyła na trasę po śnieżnym wałku biegnącym po prawej stronie masywu szczytu, w prawo i do góry. Z lewej i powyżej śnieżnego wałka biegną liczne skalne występy w postaci skalnych ścianek i żandarmów, a z prawej stok opada ścianą w stromy skalno-lodowy żleb. Patrz zdjęcie 1, 7.

Stromość śnieżno-firnowego wałka 40–45°, i posuwanie się naprzód jest możliwe tylko z asekuracją przez haki i cakan. Możliwe jest ześlizgiwanie się śnieżnego wałka lub firnowej pokrywy po ich obciążeniu. Haki wbija się w występy oblodzonych skał, pod którymi wiedzie trasa. Patrz zdjęcie 8.

Ogólny kierunek po śnieżno-firnowym wałku jest utrzymywany w kierunku lewej strony ogromnego żandarma, znajdującego się między Północnym i Centralnym wierzchołkiem. Patrz zdjęcie I.

Nie dochodząc do żandarma 100 metrów, na drodze spotyka się stromy żleb, skręcając od którego w lewo i do góry, grupa wyszła na główną grań łączącą wierzchołki.

Na głównej grani trasa grupy wyszła na drogę trasy 2B kat. śl. i była przebyta aż do wierzchołka nieco na prawo od grani, a potem w górę po skałach. Wspinaczka łatwa. W górnej części — odcinki średniej trudności.

Grupa stosowała:

• na początku asekurację jednoczesną,
• w górnej części (przed wyjściem na wierzchołek) — asekurację przemienną przez występy.

Patrz zdjęcie 9.

Trasa zjazdu wiedzie również trasą zjazdu 2B kat. śl. Od wierzchołka — w stronę Południowego wierzchołka, trzymając się prawej strony stromego grzbietu.

Stosowano asekurację:

• przemienną,
• grupową przez występy.

Od przełęczy między Centralnym i Południowym wierzchołkiem trasa zjazdu schodzi w dół po kanionie, i iść trzeba najpierw z asekuracją przemienną przez cakan (3 liny), a potem jednocześnie aż do obozu bazowego. Patrz zdjęcie №10.

Na trasę drugiego dnia zużyto 8 godzin. W sumie wbito haków roboczych — 44 sztuki. W razie konieczności grupa może urządzić zjazd z połowy trasy (od punktów R4, R5, R6) w lewo w dół po stoku z płyt o nachyleniu 45° aż do stromego śnieżnika, wychodzącego do kanionu między Centralnym i Południowym wierzchołkiem. Trasa wymuszonego zjazdu wyniesie 300–350 metrów.

Zalecenia dla alpinistów

1. Skład grupy nie więcej niż 4–6 osób.
2. Mieć szeroki zestaw haków skalnych.
3. Mieć drabinki (zwłaszcza przy opadnięciu świeżego śniegu lub przy wejściu w zimie).
4. Przy wejściu od września do końca maja mieć w grupie przynajmniej dwa cakany.
5. Mieć w grupie dobrego wspinacza skalnego.

Co do trudności, rozciągłości i warunków wejścia grupa ocenia przebytą trasę po Południowo-Wschodnim kontrforsie jako trasę 4B kat. śl.

Tabela podstawowych charakterystyk przebytej trasy po odcinkach