Federacja Alpinizmu i Wspinaczki Skałkowej Obwodu Archangielskiego

RAPORT

O pierwszym wejściu na szczyt Ajkuajwenčorr Ts. (1075 m) nową trasą "3D" 4A kat. trudn. przez zespół Obwodu Archangielskiego 23 marca 2018 r.

Kierownik: Dmitrij Aleksandrowicz Szpilewoj

Uczestnicy:

• Dmitrij Andriejewicz Rybalczenko
• Dmitrij Olegowicz Dołżenkov

Trener: Siergiej Konstantinowicz Penzow

Osoba odpowiedzialna za raport: D. A. Rybalczenko rybalchenko92@yandex.ru

Siewierodwińsk 2018

1. Paszport wejścia

1. Region: Półwysep Kolski. Masyw Chibin. Cyrk WMF. Numer w klasyfikacji: 8.6.2.
2. Nazwa szczytu: Ajkuajwenčorr Ts. 1075 m
3. Nazwa trasy: "3D"
4. Współrzędne szczytu: 67°36′32″ N 33°46′17″ E
5. Trasa: przez siódme żebro północnej ściany Proponowana kategoria trudności: 4A
6. Charakter trasy: skalna
7. Przewyższenie trasy: 606 m Długość trasy: 1163 m Przewyższenie ściany: 400 m Długość części ściennej: 453 m Długość odcinków: I kat. trudn.: 710 m, II kat. trudn.: 30 m, III kat. trudn.: 298 m, IV kat. trudn.: 75 m, V kat. trudn.: 50 m Średnie nachylenie części ściennej: 68° Liczba haków użytych na trasie: 24 Liczba friendów: 25 Liczba stopperów: 14 Liczba sztucznych punktów podparcia (SPP): 0 Haki wklejane: 0 Liczba haków pozostawionych na trasie: 0
8. Czas netto zespołu: 10 godz. 02 min Liczba dni: 1
9. Kierownik: Dmitrij Aleksandrowicz Szpilewoj KMS Uczestnicy:
   • Dmitrij Andriejewicz Rybalczenko KMS
   • Dmitrij Olegowicz Dołżenkov 2. sp. razr.
10. Trener: Siergiej Konstantinowicz Penzow MSMK
11. Wejście na trasę: 8:35 23 marca 2018 r. Wejście na szczyt: 18:37 23 marca 2018 r. Powrót do BL: 20:10 23 marca 2018 r.

2. Zdjęcie ogólne regionu

Zdjęcie pochodzi z artykułu: https://www.densurka.ru/article/hibini\_freeride\_ski-tour ↗

3. Przegląd regionu

Chibiny to największy masyw górski na Półwyspie Kolskim, położony 150 km na północ od koła polarnego. Alpinistyczna i narciarska "Mekka" całego północno-zachodniego regionu Rosji. Najwyższy punkt - góra Judyčwumčorr (1200 m). Dominujące wysokości wierzchołków płaskowyżowych wynoszą od 900 do 1100 m, strome stoki są pokryte lodowcami i polami śnieżnymi. Dolina Kunijok - Kukisjok - B.Biełaja dzieli masyw na Zachodnie (Małe) i Wschodnie (Duże) Chibiny. Wschodni brzeg tej doliny, składający się z płaskowyżów Ławocčorr, Risčorr, Kukiswumčorr, Jukspor, Raswumčorr, Ajkuajwenčorr jest głównym działem wodnym Chibin, od którego odchodzą pozostałe dział wodny, ograniczające główne doliny: Wuoniemijok, Tulok, Kaskasnjujok, Majwałtiok, Kalijok na wschodzie i M.Biełaja, Golcowka - na zachodzie. W górnych partiach dolin kończą się one jednym lub systemem cyrków, które wraz z licznymi karami są najbardziej charakterystycznymi formami rzeźby Chibin. Inną cechą Chibin są wąwozy - szczeliny z pionowymi ścianami, osiągające 60–70 m szerokości i kilkadziesiąt metrów głębokości. Zbocza są wyrównane, praktycznie pozbawione ostrych grzbietów i występów, co jest wynikiem procesów rzeźbotwórczych w okresie lodowcowym. Kompaktowy region górski z blisko położonymi miejscowościami. Chibiny są największym na świecie złożem rud apatytowo-nefelinowych. W południowej części masywu zbudowano ogromny kompleks przemysłowy wydobywający i przetwarzający rudę apatytową. U podnóża leżą miasta Apatity i Kirowsk. U podnóża góry Wudjawrčorr znajduje się Polarno-Alpejski Ogrod Botaniczny Instytutu (Ogród Botaniczny). Do Apatit można dojechać pociągiem z Moskwy, Petersburga i innych miast. W Apatitach jest również lotnisko. Inną opcją jest autostrada E105 w kierunku Murmańska.

W Chibiny łączą się cechy regionalnego i lokalnego klimatu górskiego. Zewnętrzne stoki gór doświadczają znaczącego łagodzącego wpływu klimatu otaczających równin, a mikroklimat centralnej części masywu jest znacznie surowszy. Średnia roczna temperatura powietrza w rejonie Kirowsk-Apatity wynosi minus 0,1 °C przy średniorocznych opadach 481 mm.

Ilość opadów rośnie wraz z wysokością:

• na stacji meteo Chibiny - 650 mm rocznie;
• na płaskowyżu Jukspor - 1340 mm;
• na płaskowyżu Raswumčorr - 1600 mm.

Na płaskowyżu średnia roczna prędkość wiatru przekracza 5 m/s. Dominują porywiste wiatry; chwilowe prędkości podmuchów:

• na płaskowyżu Jukspor - do 60 m/s;
• na płaskowyżu Raswumčorr - do 80 m/s.

Czas dnia polarnego trwa od 31 maja do 13 lipca, nocy polarnej - od 10 grudnia do 3 stycznia.

Trwała pokrywa śnieżna tworzy się na początku października, trwa 240–280 dni; 80% zapasów śniegu w Chibiny gromadzi się w lutym. Pogoda w Chibiny jest niestabilna i prawie natychmiast po słońcu może nadejść śnieżyca (nawet latem!), mokry śnieg, wiatr, mgła. Widoczność podczas burzy śnieżnej jest minimalna, wiatr może zrzucić człowieka z krawędzi płaskowyżu. Chibiny są dość lawiniaste zimą. Od sierpnia do połowy kwietnia można obserwować zorzę polarną.

Korzystne okresy dla wspinaczki:

• sezon zimowy - marzec i początek kwietnia;
• sezon letni - sierpień i początek września.

W Chibiny sklasyfikowano ponad 37 tras od 1B do 5A. Wiele tras zostało już pokonanych, ale jeszcze nie sklasyfikowanych, a także wiele możliwości dla pierwszych wejść. Sklasyfikowane trasy skupiają się głównie w trzech cyrkach:

• Ganieszyna
• Otkola
• Pojasow

Prowadzą one na wierzchołki Wudjawrčorr i Tachtarwumčorr. Dotrzeć do tych cyrków można pieszo w ciągu 1–1,5 godziny od sanatorium "Tirwas" lub Ogrodu Botanicznego położonego obok. Do sanatorium można dojechać samochodem z:

• Kirowska (30 min)
• Apatit (1 godz.)
• os. 25 km (10 min)

Pieszo można dojść również bezpośrednio z os. 25 km, jeśli w najniższej części osiedla przejść wzdłuż ścieżki w kierunku góry Wudjawrčorr, to doprowadzi ona do Ogrodu Botanicznego. Mieszkanie można łatwo wynająć w Apatitach, Kirowsku, os. 25 km i Ogrodzie Botanicznym.

Cyrk WMF był wcześniej zamknięty przez przemysł wydobywczy, ale obecnie prace tam ustały i cyrk stał się dostępny dla alpinistów. Cyrk jest blisko Kirowska i os. 25 km, w pobliżu znajduje się Chibinska Uczelnia Naukowa Wydziału Geograficznego Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego (baza MGU), na której można wynająć mieszkanie. W cyrku jest wiele możliwości dla pierwszych wejść praktycznie wszystkich kategorii trudności. Logiczny i wygodny podjazd (2 godz. od bazy MGU), a także potężny i zróżnicowany relief sprawiają, że ten zakątek Chibin jest bardzo perspektywiczny w alpinistycznym planie zarówno dla grup sportowych, jak i dla oddziałów szkoleniowych.

4. Zdjęcie ogólne z naniesioną nitką trasy

5. Profil części ściennej trasy

6. Zdjęcie techniczne trasy

7. Schemat w symbolach UIAA

8. Opis trasy po odcinkach

R0–R1. Po stromym śnieżno-firnowym stoku podchodzimy pod początek trasy - wyraźnie zaznaczony wewnętrzny kąt. Tutaj pierwsza stacja.

R1–R2. W górę po wewnętrznym kącie, następnie przez wygładzoną płytę z pęknięciami. Dalej trafiamy do następnego wewnętrznego kąta, na wyjściu stacja.

R2–R3. Od stacji nieco w prawo i w lewo w górę do małego wewnętrznego kąta. Następnie trudna, wygładzona ścianka. Najpierw w górę, potem trawersem w prawo w górę i w lewo w kierunku kolejnego wewnętrznego kąta. Wspinaczka trudna, rzeźba biedna. Tutaj stacja.

R3–R4. Następnie w górę w prawo po "baranim łbie" do pionowej ścianki.

R4–R5. Dalej w górę w prawo po stromym śnieżnym stoku ("barani łeb") podchodzimy do pionowej ścianki i wzdłuż niej trawersem w kierunku małego wewnętrznego kąta (komin). Przechodzimy skomplikowany pionowy wewnętrzny kąt i po pochyłym półce - do pionowej ścianki. Tutaj stacja.

R5–R6. Od stacji w prawo do wewnętrznego kąta. Wspinaczka trudna. Następnie prosto w górę w podstawę ogromnego wewnętrznego kąta. Tutaj stacja.

R6–R7. Od stacji po dużym wewnętrznym kącie, następnie w prawo w kierunku komina. Przechodzimy komin - wspinaczka trudna. Potem w górę do ścianki, tu stacja.

R7–R8. Kluczowy odcinek. W lewo - w duży wewnętrzny kąt, prosto w górę, następnie trawersem w prawo. Wspinaczka trudna, rzeźba biedna. Następnie wychodzimy na pochyłą półkę.

Obejście:

• W lewo - trudny, lekko przewieszony wewnętrzny kąt - tam nie idziemy.
• Obchodzimy go w prawo w górę po kominie, trafiamy do wygładzonego wewnętrznego kąta, stąd przez lewe żebro kąta w lewo w górę przechodzimy do sąsiedniego wewnętrznego kąta.
• Tutaj również trudna wspinaczka z biedną rzeźbą.
• Dalej w górę po serii wewnętrznych kątów pod pionową, lekko przewieszoną ściankę.
• Stacja.

R8–R9. Następnie w lewo do wewnętrznego kąta, potem w lewo w górę przez lewe żebro kąta przechodzimy na pochyłą półkę i przez pionową ściankę wychodzimy na łagodniejący relief. Poruszamy się w kierunku skał "Żagle". Tutaj stacja.

R9–R10. Dalej prosto w górę przez małą ściankę podchodzimy do dużej pionowej ściany. Tutaj trzeba zejść w lewo w dół na pochyłą półkę. Po półce wznosimy się w górę na wyraźny grzbiet. Stacja.

R10–R11. Od stacji grzbietem do dużego "żandarma", za nim odłamek - na nim stacja.

R11–R12. Następnie w górę do pionowej ścianki, która jest pokonywana w lewo w górę po wewnętrznym kącie. Potem - grzbietem na "dach". Stacja na lodowcach.

R12–R13. W lewo grzbietem na wierzchołek. Ostrożnie! Z lewej strony nawiewa potężne karni.

Zejście na początku grzbietem wzdłuż ścieżki wejściowej, następnie dalej w dół grzbietem wzdłuż stalowych słupów do przełęczy WMF. Z przełęczy w prawo - zejście w linii spadku wody (możliwe lawiny!) i wyjście na ślady podejścia.

9. Działania taktyczne grupy

Wyszliśmy z bazy MGU 23 marca 2018 r. o 6:30, pod trasę podeszliśmy o 8:35. Trefezka po kolano. Na przedwierzchołkowy grzbiet wyszliśmy o 17:54, na wierzchołku byliśmy o 18:37. Schodziliśmy przez przełęcz WMF i byliśmy na bazie o 20:10. Pogoda rano była korzystna, ale od R3 zaczęła się psuć:

• zaczął padać śnieg,
• wzmógł się wiatr.

Zespół miał sprzęt: 6 haków, komplet stopperów, komplet friendów, odciągacze i pętle z karabinkami, narzędzia lodowe - co, jak się okazało, było zbyt skromnym zestawem dla bezpiecznego przejścia tej trasy. Zdecydowanie zalecamy następnym wspinaczom dodanie:

• haków,
• friendów,
• kompletu do sztucznych punktów podparcia.

Odcinek R7–R8, gdzie lekko przewieszony wewnętrzny kąt ominęliśmy z prawej strony, prawdopodobnie warto przejść "w лоб". Wspinaczka trudniejsza, ale linia nieco krótsza. Dla silnych grup sportowych.

Łączność za pomocą radia "Baofeng" na części ściennej trasy z bazą MGU była niemożliwa, ponieważ przeszkadzał grzbiet góry Ajkuajwenčorr Wschodniej. Ale na całej trasie znakomicie łapał "Megafon".

Zejście z przełęczy WMF może być lawiniaste! Trzeba brać pod uwagę:

• Warunki pogodowe
• Stopień zagrożenia lawinowego (można sprawdzić u kirowskiego МЧС)

Trasa logiczna. Problemy z orientacją mogą pojawić się na przedwierzchołkowym grzbiecie i na zejściu do przełęczy WMF przy widoczności na płaskowyżu poniżej 100 m.

Mimo stosunkowo wysokiej szybkości przejścia, trasa okazała się bardzo trudna i wymagająca. Ogólne nachylenie ściany jest dość wysokie - 68°. Na tej trasie bardzo ciężko szukać i przygotowywać miejsca pod niezawodne punkty ubezpieczenia, ponieważ wszystkie szczeliny są albo w mchu, albo w lodzie naciekowym, albo pokryte warstwą szronu i śniegu. Nasz zespół nie używał sztucznych punktów podparcia i przejście tak trudnej trasy swobodną wspinaczką było możliwe tylko dzięki wysokim umiejętnościom indywidualnym i doświadczeniu jej członków. Uczestnicy pierwszego wejścia, porównując tę trasę z innymi trasami w tym regionie:

• 4A "Uczciwa dziewczyna", 4B "Młotek", 3B "Żandarmy", 3B po 4 k.f. na g. Wudjawrčorr;
• 4B "Golfstrim" (czas przejścia 10 godz. w dwójce), 3B "Hodowcy reniferów" na g. Tachtarwumčorr jednomyślnie zgadzają się, że trasa jednoznacznie odpowiada 4A kat. trudn.

10. Fotodokumentacja

Widok z R1

Odcinek R2–R3

Widok z R3

Widok z R4

Odcinek R4–R5

Odcinek R5–R6

Odcinek R6–R7

Widok z R7

Odcinek R7–R8

Odcinek R7–R8

Widok z R8

Odcinek R8–R9

Na R9

Odcinek R9–R10

Półka na odcinku R9–R10, na którą trzeba się przyciągnąć wahadłowo

Widok z R10

Widok z R11

Na wierzchołku