X KIV /8

Irkucka Obwodowa Federacja Alpinizmu

Travers wierzchołków Drużba — Arszań (Sajan Wschodni)

Krótki opis geograficzny rejonu

Wierzchołki Drużba i Arszań znajdują się w paśmie Tunkinskie Golcy, w Sajanie Wschodnim, w bocznym odgałęzieniu. Zachodnie stoki odgałęzienia stromo opadają do doliny rzeczki Kyngarga.

Tunkinskie Golcy — najwyższy grzbiet Sajanu Wschodniego, rozciągnięty w kierunku równoleżnikowym na 200 km. Najwyższy punkt grzbietu sięga 3266 m n.p.m. w górnym biegu doliny rzeczki Gang-Chairym.

W ogólności grzbiet ma ostre alpejskie formy z głębokimi dolinami i szerokimi kotłami polodowcowymi.

Na przestrzeni ponad 100 km od kurortu Arszań na wschodzie do przełęczy Szumak na zachodzie w grzbiecie znajduje się wiele wierzchołków, stanowiących duży interes dla alpinistów.

Granica lasu:

na południowych stokach — 1800 m;
na północnych — 1600–1700 m.

Pokrywa śnieżna zanika prawie całkowicie pod koniec lata. Zlodowacenie nie występuje.

Szczyt Arszań ma wysokość 2546 m n.p.m., w. Drużba około 2360 m. Najbliższa miejscowość — kurort Arszań w odległości 225 km od Irkucka. Od kurortu do bazy u zbiegu Prawej i Lewej Kyngargi — 4 godziny marszu w górę doliny.

Opis trasy

Odcinek R0–R1

Od obozu u zbiegu Prawej i Lewej Kyngargi (na reperze nr 1262 m) — 500 m w dół doliny. Nie dochodząc do ujścia prawego strumienia, który bierze początek u podnóża odgałęzienia, zaczynamy wspinaczkę po stromym zalesionym stoku z następującym wyjściem na grań (fot. nr 2). Po 2–2,5 godz. osiągamy granicę lasu. Dalej wzdłuż kontynuacji grani ku podstawie skał (35–40 min).

Odcinek R1–R2

Dotarłszy do I-szej skały, okrążamy ją z prawej strony, wychodząc na przełączkę (fot. nr 3). Obchodząc masyw skalny, zaczynamy wspinaczkę po skałach o nachyleniu 35–40°, poruszając się jednocześnie (fot. nr 4).

Dotarłszy do następnej przełączki, należy związać się. Od przełączki zaczynamy „wspinaczkę wprost po stromej 10-metrowej ścianie skały średniej trudności”, zaczepów jest wystarczająco. Po wejściu na 5–6 m, przemieszczamy się w lewo w górę po pochyłej półce z następującym wyjściem na grań (fot. nr 4).

Grań składa się z monolitowych skał, poszczególne ścianki są przechodzone z przemiennym ubezpieczeniem (fot. nr 5, 6). Przechodzimy odcinek zaśnieżonych płyt o nachyleniu 30°; przemieszczać się ku podnóżu żandarma należy po górnej części płyt, ponieważ od dołu stok stromo opada do wąskiego żlebu.

Nie wychodzić na samą grań — skały są przewieszone, nietrwałe (fot. nr 7). Wspinaczka na żandarma — prosto w górę do połowy, potem trawers w lewo z wyjściem na grań. Skały miejscami średniej trudności, zaczepy dobre, ubezpieczenie od początku płyt do wierzchołka żandarma — głównie przemienne (fot. nr 8).

Wierzchołek żandarma jest wyjściem na główną grań, końcem odcinka. Stąd rozpościera się widok na zygzakowatą grań, kończącą się I-szym zachodnim wierzchołkiem szczytu Drużby (fot. nr 9). Odcinek jest przebyty w ciągu 2 godz.

Odcinek R2–R3

Dalsze przemieszczanie się odbywa się wzdłuż grani (fot. nr 9), ruch głównie jednoczesny, miejscami przemienny (fot. nr 10). Należy zachować ostrożność: głęboki śnieg po prawej stronie części graniwymusza ruch po wychodniach skalnych obok przepaści (fot. nr 9).

Wspinaczka na wieżę w. Drużba po stromych blokach skalnych. Wierzchołek „Drużba” — wąska skalna grań ze stromym spadkiem skał w obie strony (fot. nr 10, 11). Kopiec jest ułożony na platformie — 2×2 m, na której kończy się grań. Grań przed platformą z ułożonym kopcem jest przerwana zapadliskiem o głębokości około 6 m ze stromymi ścianami (fot. nr 14). Przy ruchu po wierzchołkowej grani aż do wyjścia ku platformie z ułożonym kopcem zaleca się poruszanie się przy użyciu poręczówki. Z wierzchołka rozpościera się widok na zachodnią grań z żandarmem i na wierzchołek „Arszań” (fot. nr 15, 12).

Odcinek jest przebyty w ciągu 1,5–2 godz.

Odcinek R3–R4

Zaczyna się od zjazdu do zapadliska między w. Drużba i Arszań (fot. nr I, II). Grań jest wąska, o nachyleniu do 50°, dwie liny poręczowe, dalej ruch przemienny, ubezpieczenie o występy, w dolnej części skały są zniszczone, wymaga się ostrożności, nachylenie skał takie samo.

Do śnieżnej przełączki — 5 lin. Od przełączki w prawo w górę po śnieżnym stoku 30°, nie wychodząc na grań, ponieważ wyprowadza on pod pionowe skały (fot. nr 15).

Podchodząc do skał, zaczynamy wspinaczkę po zaśnieżonych płytach o nachyleniu 40–50°, ruch przemienny, dokładne ubezpieczenie o występy, w niektórych miejscach wymagana jest poręczówka (fot. nr 16 — początek wspinaczki na grań z przełączki). Grań szeroka, w początkowej części stopniowo się zwęża, stromo urywając się w obie strony: na północ — prawie pionowymi głębokimi zapadliskami, na południe — płytami. Poruszać się z maksymalną ostrożnością. Przez dwie liny po skałach — trudny odcinek; wąska grań. Monolitowe płyto-podobne skały o nachyleniu do 60°, długości do 40 m, zaczepki ograniczone, małe, w obie strony przepaści.

Ubezpieczenie hakowe — 2–3 haki, poręczówka, wspinaczka „sportowa” ze schodkowaniem. Dalej grań wyrównuje się, ruch z przemiennym ubezpieczeniem, miejscami jednoczesny.

Podchodzimy do dużego żandarma — drugie kluczowe miejsce, dolna część jest obchodzona poziomym trawersem w prawo z przemiennym ubezpieczeniem, potem w górę jednocześnie aż do stromego wierzchołkowego wzniesienia żandarma (fot. nr 17). Wierzchołkowe wzniesienie (fot. nr 18) o wysokości około 40 m, nachyleniu do 65° jest pokonywane z dokładnym hakowym ubezpieczeniem (4 haki). Pionowa poręczówka, wspinaczka sposobem sportowym ze schodkowaniem (fot. nr 19).

Przezwyciężenie tego odcinka wymaga dużego fizycznego napięcia i staranności (są możliwe obsunięcia się kamieni), stawia uczestnikom określone wymagania.

Wierzchołkowa grań żandarma bardzo wąska, ruch ostrożny, dwie liny poręczowe.

Po pokonaniu niewielkiego zjazdu, wkraczamy na ostatnie wierzchołkowe wzniesienie (fot. nr 12), przedstawiające nagromadzenie skalnych głazów (fot. nr 21).

Poszczególne ścianki są obchodzone z prawej strony lub pokonywane wprost z przemiennym ubezpieczeniem (fot. nr 22, 23).

Na pokonanie odcinka zużywa się około 3 godz.

Odcinek R4–R5

Zjazd ze szczytu Arszań po północnej grani (fot. nr 24). Grań jest mocno zniszczona, odcinki z nagromadzeniami głazów przechodzić ostrożnie, z przemiennym ubezpieczeniem.

Spotykają się pojedyncze grupy skał z trudnymi obejściami i zjazdami po poręczówce.

Dotarłszy do ostatniego zapadliska, zjeżdżamy do żlebu, potem przemieszczamy się po zaśnieżonej trwałej osypie i wychodzimy na grań. Na zjazd do tego miejsca zużywa się 1 godz. Dalej 1,5–2 godz. marszu do bazy.

Na całą trasę zużywa się 12–13 godz. Grupa uważa, że przebyta trasa w zimowych warunkach odpowiada 2B kat. trudn.

Skład grupy

Łuzianin J. (4A, 4A, 4A, 4B, 4B, 5A) — kierownik.
Kuzniecow J. (4A, 4A, 4B, 4B) — uczestnik.
Szirszow W. (4A, 4A, 4B, 5A) — uczestnik.
Petruszin J. (4A, 4A, 4B, 5A) — uczestnik.
Michajłow A. — uczestnik.
Michajłowa R. — uczestnik.
Kołmakowa G. — uczestnik.
Laszenko M. (4A, 4A, 4B, 4B) — uczestnik.

Rekomendacje

Wspinaczkę grupami liczniejszymi niż 8 osób nie rekomendujemy, ponieważ na grani związki rozciągają się, co utrudnia obserwację uczestników.
Wspinaczki po pionowych poręczówkach wymagają dużego wysiłku i wytrzymałości, należy starannie dobierać skład grupy.
Wyjście na trasę nie później niż o 7:00.
W razie konieczności możliwy jest zjazd na północ po żlebie z przełączki między w. Drużba i Arszanem, z następującym trawersem na S. grań.

Rekomendowany sprzęt (grupa 4 osoby)

Lina główna 40 m — 2 szt.
Haki skalne — 10 szt.
Młotki skalne — 2 szt.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy

Trasa wspinaczki — travers w. Drużba–Arszań (przypuszczalna 2B kat. trudn.) Różnica wysokości trasy — 1280 m Nachylenie trasy — 30–40°

Odcinek	Nachylenie odcinka	Długość odcinka, m	Charakter ukształtowania	Kat. trudn. odcinka	Sposób przejścia i ubezpieczenie	Warunki pogodowe	Zakotwiczonych haków (skalnych/lodowych/śrubowych)
R0–R1	0,3	2500	zaleszony stok	—	—	Bezchmurnie, cicho	— / — / —
R1–R2	30–40°	900	skały, zaśnieżone płyty	1B, 2A kat. trudn.	Wspinaczka, ubezpieczenie przemienne o występy	Zachmurzenie	— / — / —
R2–R3	30°	1200	grań, zaśnieżone skały, śnieg	1B, 2A kat. trudn.	Ruch jednoczesny i przemienny, poręczówka, ubezpieczenie o występy	Zachmurzenie, słaby wiatr	— / — / —
R3–R4	40–60°	1200	grań, skały, zaśnieżone płyty	2B kat. trudn.	Wspinaczka, poręczówka, ubezpieczenie przemienne o występy, haki	Wiatr, śnieg	7 / — / —
R4–R5	30°	6000	zniszczona grań, zaśnieżona osypie	1B kat. trudn.	Zjazd z przemiennym ubezpieczeniem	Wiatr, śnieg	— / — / —