42

OGÓLNE ZDJĘCIE SZCZYTU MUNKU-SARDYK.

Legenda:

• trasa 1B kat. trudn.
• trasa 2A kat. trudn.
• trasa 2B kat. trudn.

KRÓTKI OPIS REJONU WSPINACZEK.

Sajan Wschodni to duży system górski rozciągający się od górnego biegu Jeniseju do południowego krańca Bajkału. Znaczne są jego kontrasty:

• rozległe, prawie płaskie wyżyny działów wodnych przeplatają się z malowniczymi, pociętymi dolinami łańcuchami górskimi,
• niektóre ze znacznych skalistych szczytów pokryte są lodowcami.

Wspólną cechą rzeźby Sajanu Wschodniego jest schodkowe podniesienie ku południowemu wschodowi, gdzie znajdują się Golce Tunkińskie i Kitojskie oraz grzbiet Sajanu Wielkiego. W tym grzbiecie znajduje się najwyższy szczyt Sajanu Wschodniego — Munku-Sardyk (3491 m).

Grzbiet Sajanu Wielkiego ograniczony jest od wschodu obniżeniem Tunkińskim, a od południa — obniżeniem Chubsugułskim. Tutaj biorą swój początek rzeki Biełyj i Czornyj Irkut, które łączą się w jeden strumień — rzekę Irkut. Rejon Czornego Iркута jest niezwykle malowniczy. Wąskie wąwozy pokryte różnorodną roślinnością, bystre rzeki i strumienie nadają temu rejonowi szczególny koloryt i swoistość.

W okresie zimowo-wiosennym rzeki wypełniają liczne nalodzie i lodospady, co ułatwia przemieszczanie się po tych miejscach.

Cyrk szczytowy Munku-Sardyku ma pochodzenie lodowcowe, otoczony jest pionowymi ścianami bezimiennych szczytów. Średnia różnica wysokości odcinków ściennych wynosi 400–500 m. Bezpośrednio pod szczytem znajduje się niewielki lodowiec zasilany ze stoków szczytu. Granica lasu przebiega na wysokości 1600–1800 m. Wyżej rozciąga się strefa typowa dla polarnej tundry. Świat zwierzęcy jest różnorodny.

Trudności wejść w tym rejonie związane są z dużą odległością od osiedli (w porównaniu z pasmem Golcami Tunkińskimi). Przez szczyt Munku-Sardyk przebiega granica państwowa ZSRR, co wiąże się z koniecznością formalnego uzyskania przepustek do przebywania w strefie przygranicznej.

MAPA SZKICOWA REJONU WSPINACZEK.

OPIS DOJŚCIA DO TRAS.

Dojechać można w następujący sposób:

• Tundrą Tunkińską dojechać autobusami rejsowymi do osiedla Mondy.
• W Mondy znajduje się strażnica graniczna.
• Trasą Mondy — Orlik dojechać do miejsca połączenia się Białego i Czarnego Iркуta (25 km).

Wzdłuż Czarnego Iркуta, bezpośrednio po nalodziach, dojść do ujścia do niego rzeki Muguwiek. Pierwszy kilometr przebyć wąwozem Muguwiek. Są to lodospady i lodowe kaskady. Przy wyjściu z wąskiego wąwozu las się kończy i po przejściu jeszcze około pół kilometra na granicy lasu znajduje się miejsce na obóz bazowy. Zarośla:

• karagany,
• kaszkara,
• zachandali

z rzadkimi drzewami iglastymi.

Dojście od autostrady do obozu bazowego zajmuje 2,5–3 godz. Wzdłuż lewego brzegu rzeki Muguwiek podejście pod szczyt Munku-Sardyk zajmuje 3–3,5 godz. Wyjście do pierwszego jeziora od lewej po dużych osypiskach, do drugiego — wąwozem zawalonym dużymi głazami.

Po drugim jeziorze widać szczyt Munku-Sardyk „w całej okazałości”. Dojście od prawej w kierunku marszu przez dwie terasy lodowcowe.

PASEPORT WEJŚCIA.

1. Rejon wspinaczki, pasmo: Sajan Wschodni, pasmo Sajanu Wielkiego.
2. Szczyt, jego wysokość, trasa wejścia, charakter trasy: szczyt Munku-Sardyk, 3491 m Granią Północną, kombinowana.
3. Przewidywana kategoria trudności: 2A kat. trudn.
4. Charakterystyka trasy: różnica wysokości 1100 m, średnie nachylenie 25°.
5. Zastawiono haki: skalne 2, lodowe 1.
6. Liczba godzin marszowych: 4 godz.
7. Nazwisko i imię kierownika, uczestników, ich kwalifikacje: Jakowienko A.N. — KMS, uczestnik Bielajew S.A. — KMS, uczestnik
8. Data rozpoczęcia i zakończenia wejścia: 5 marca 1987 r.
9. Organizacja: całoroczne wydarzenie alpinistyczne przy Irkuckim Obwodowym Komitecie Sportowym.

SCHEMAT WEJŚCIA W SYMBOLACH.

• R3 (250 m, 25°)
• R2 (1100 m, 25–30°)
• R1 (1 m, 90°)
• R0 (400 m, 15–20°, 1)