DODATEK №2 Opis trasy pierwszego wejścia na pik Wasiliewa D. (G. Jazoszkich, 1967 r.)

Pamir. Najwyższe partie lodowca Fedczenko. Opis pierwszego wejścia na pik D. E. Wasiliewa (6100 m). 4A kat. trudn. po kombinowanej trasie od południa. Pierwsze wejście zostało dokonane przez grupę ekspedycji Obwodowej Rady DS "Trud" z Czelabińska 19 sierpnia 1967 r.

Kierownik G. Jazoszkich.

Opis opracowali:

• G. Jazoszkich
• B. K. Potapkin
• K. P. Wiesiełow

Czeliabinska Obwodowa Federacja Alpinizmu. 1967 r.

Spis treści

1. Wstęp.
2. Ogólna charakterystyka trasy.
3. Opis techniczny.
4. Zalecenia dotyczące trasy.
5. Skład grupy.
6. Wniosek dotyczący nazwy szczytu.
7. Wniosek dotyczący oceny trasy.
8. Tabela podstawowych charakterystyk.
9. Rozwinięcie profilu trasy.
10. Mapa-schemat okolicy.
11. Zdjęcia.

Wstęp

Szczyt 6100 m według wysokościomierza jest położony w zachodnim odgałęzieniu głównego grzbietu gór południowej grupy Fedczenko. To odgałęzienie rozpoczyna się od piku Krylenko (6419 m) i rozdziela dwa niewielkie lodowce — Średni i Śnieżny, wpadające do lodowca Fedczenko. Na południe od piku Krylenko stoi pik Fikkera (6718 m). W odgałęzieniu znajdują się trzy wyraźnie zaznaczone bezimienne szczyty. Najbliższy pikowi Krylenko — jest najwyższym z nich — szczytem 6100 m.

Z przełęczy Abdugor II schodzimy na lodowiec Fedczenko i, trzymając się jego środkowej części, idziemy w górę w kierunku szczytu 26 Bakijskich Komisarzy. Przechodzimy sąsiedni z lodowcem Witkowskiego lodowiec Średni i, przecinając lodowiec Fedczenko, kierujemy się do drugiego, od lodowca Witkowskiego, lodowca "Śnieżny".

Drogę od przełęczy Abdugor II do lodowca "Śnieżny" przebyliśmy w 3 godziny.

Droga do początku trasy prowadzi po łagodnym, zamkniętym lodowcu "Śnieżny", nad którego kotłem wznosi się majestatyczny szczyt Fikkera. W górnym biegu lodowiec rozdziela się na 2 części zachodnim grzbietem piku Fikkera. W północnym odgałęzieniu lodowca rozbijamy bazowy obóz, przybliżona wysokość obozu — 5800 m. Z obozu widać prawie całą trasę wejścia.

Pik 6100 m łączy się z pikiem Krylenko długą przełęczką. Z niej na południe ku lodowcowi "Śnieżny" schodzą strome śnieżno-lodowe zbocza, a z najniższej jej części ku lodowcowi prowadzi łańcuch skalnych wysp.

Możliwy jest podjazd na przełęczkę i dalej na pik 6100 m następującymi odcinkami:

• skalne wyspy z dolnej części przełęczki
• przełęczka między pikiem 6100 m a pikiem Krylenko
• podjazd na sam pik 6100 m

Przybliżona kategoria trudności tej trasy to 3B.

Na południe od szczytu 6100 m ciągnie się krótki skalny grzbiet, stromo opadający ku lodowcowi "Śnieżny". Możliwy jest wyjście na grzbiet po jego zachodnim śnieżno-lodowym zboczu, a dalej grzbietem w górę do szczytu. Przybliżona kategoria trudności to 4A, przy dobrym stanie pokrywy śnieżnej.

Ale można wyjść w górną część grzbietu po jego południowo-wschodnim zboczu, gdzie łańcuch skalnych wysp i wysepek ciągnie się od lodowca prosto w górę. Zły stan pokrywy śnieżnej w tym przypadku nie ma specjalnego znaczenia. Przybliżona kategoria trudności to 4A. Trasa naszej grupy była zaplanowana właśnie tą ostatnią trasą.

Ogólna charakterystyka trasy

Trasa składa się z następujących głównych etapów:

1. Podejście do śnieżno-lodowego zbocza do pierwszej skalnej wyspy.
2. Podjazd po skałach 1-szej skalnej wyspy i dalej po zniszczonych skalnych wysepkach do drugiej skalnej wyspy.
3. Obejście z prawej strony 2-giej skalnej wyspy i przejście z niej na 3-cią skalną wyspę. Wyjście na grzbiet. Trzeba było przerąbać niewielki nawisu.
4. Odcinek grzbietu. Strome zbocza, niebezpieczne nawisy.
5. Śnieżno-lodowy podjazd z wyjściem na przełęczkę między szczytem (z lewej) a fałszywym szczytem (z prawej).
6. Wierzchołkowy podjazd. Lodowe zbocze pokryte 5–10 cm śniegiem.
7. Zejście ze szczytu do dolnej części przełęczki między pikiem 6100 m a pikiem Krylenko — 3–4 sportowe zjazdy.
8. Zejście z przełęczki na lodowiec "Śnieżny" — 4–5 sportowych zjazdów.

Opis techniczny trasy

Od biwaku szturmowego, przecinając lodowiec, podchodzimy do początku śnieżno-lodowego zbocza (odcinek 1).

Podjazd prosto w górę do pierwszej skalnej wyspy. Zbocza z lewej i prawej strony od skalnej wyspy po wschodzie słońca są ostrzeliwane kamieniami.

Przed skalną wyspą pokrywa śnieżna ma grubość tylko 5–10 cm. Ubezpieczenie przez liny lodowe.

Pierwsza skalna wyspa składa się z monolitycznych skał z dobrymi występami i uchwytami. Ubezpieczenie przez występy (odcinek 2). Wyspę obchodzimy z prawej strony po skałach, wyjście na górę jest niebezpieczne — dużo żywych kamieni.

Od pierwszej skalnej wyspy do drugiej (odcinek 3) ciągnie się łańcuch małych skalnych wysepek. Długość tego odcinka to 110–120 m. Spotykamy 2–3 czterometrowe ścianki. Wspinaczka jest swobodna.

Drugą skalną wyspę (odcinek 4) obchodzimy z prawej strony (tj. od wschodniej strony) po krawędzi śniegu i skał. Skały są monolityczne, granit. Niewiele szczelin. Pierwszy musi rąbać stopnie, wbijać liny lodowe. Z góry nad 2–3 skalnymi wyspami wisi nawisu. Wyjście w tym miejscu na grzbiet jest niebezpieczne. Traversujemy do trzeciej skalnej wyspy (odcinek 5) po śnieżno-lodowym zboczu o nachyleniu 50–60°, (50–60 m). Po lekkich skałach trzeciej skalnej wyspy wychodzimy na dogodną platformę, zamkniętą z góry dużym występem. Tu zbiera się cała grupa (odcinek 6). Przechodzimy ostatni (odcinek 7) śnieżno-lodowy podjazd. Przerąbując w tym miejscu niewielki nawisu, wychodzimy na grzbiet (godzina 16:20). Przebytymi kluczowymi odcinkami są R4–R7. Grzbiet (odcinek 8) jest śnieżno-lodowy. W lewo idą strome śnieżne zbocza (do 65°), a w prawo — wiszące nawisy. Na samym grzbiecie pokrywa śnieżna nie przekracza 5 cm, i chociaż przyrost wysokości jest nieznaczny, trzeba organizować ubezpieczenie linami. Podchodzimy do odcinka 10. Z tego miejsca skalny grzbiet stromo wznosi się w górę. Obchodzimy skalny odcinek grzbietu z prawej strony po firnowym polu o nachyleniu 40–50°. Wspinamy się wzdłuż krawędzi śniegu i skał. Ubezpieczenie przez lodórb. Wychodzimy na przełęczkę między głównym szczytem (z lewej) a fałszywym szczytem (z prawej). Z przełęczki ku szczytowi prowadzi śnieżno-lodowe zbocze. Pokrywa śnieżna do 5 cm. Nachylenie zbocza do 70°, ubezpieczenie linami (odcinek 11).

Ze szczytu piku 6100 m na północ wisi ogromny śnieżno-lodowy nawisu. Kopiec zbudowaliśmy u początku nawisów na skałach.

Droga zejścia ze szczytu:

• ścieżką podjazdu do fałszywej przełęczki;
• dalej grzbietem do dolnej części przełęczki między 6100 m a pikiem Krylenko.

Zalecenia dotyczące trasy

1. Na trasę trzeba wychodzić wcześnie rano.
2. Cała grupa powinna mieć raki.
3. Konieczne jest zabranie ze sobą namiotu, worków i puchowego sprzętu.
4. Niezbędne haki: — lodowe — 5 szt., skalne — 8 szt.
5. Obejście drugiej skalnej wyspy z wyjściem na grzbiet z lewej strony (od zachodniej strony).
6. Zejście ze szczytu może być zrealizowane zarówno ścieżką podjazdu, jak i ze zjazdem na przełęczkę między pikiem 6100 m a pikiem Krylenko i dalej z przełęczki w dół na lodowiec "Śnieżny".
7. Nocleg można urządzić tylko na grzbiecie.

Skład grupy

1. Jazoszkich G. S. — 1-sza kategoria sportowa — kierownik
2. Potapkin B. K. — 2-ga kategoria sportowa — uczestnik
3. Wiesiełow K. P. — 2-ga kategoria sportowa — uczestnik
4. Jazoszkich W. S. — 2-ga kategoria sportowa — uczestnik.

Wydający — Kuzniecow A. F. — Mistrz Sportu — starszy instruktor.

Wniosek dotyczący oceny Zastosowania

Mając doświadczenie w przejściach szczytów na Kaukazie, w Tienszanie i na Pamirze, proponujemy, aby przebyte przez nas przejście ocenić jako trasę 4A kat. trudn.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy

Trasa 4A kat. trudn., kombinowana od południa.

Przybliżona długość trasy 1200 m, w tym odcinków trudnych:

• skalnych — 120 m
• lodowych — 200 m
• śnieżnych — 80 m

Średnie nachylenie trasy — 45°, w tym odcinków trudnych:

• skalnych — 70°
• lodowych — 60°
• śnieżnych — 55°.

Czas wyjścia z biwaku szturmowego o godz. 9:00 19 sierpnia 1967 r.

Czas osiągnięcia szczytu o godz. 19:00. Czas powrotu do biwaku szturmowego — 15:00 20 sierpnia 1967 r.

Łącznie godzin marszu — 16.

Wniosek dotyczący nazwy szczytu

W notatce, pozostawionej w kopcu na szczycie, napisaliśmy, że zgodnie z prawem pierwszych zdobywców proponujemy nazwanie szczytu imieniem wybitnego człowieka — Dmitrija Jefimowicza Wasiliewa.

D. E. Wasiliew — utalentowany organizator, oddający wszystkie swoje siły, całe swoje życie ukochanej pracy i ludziom, niepohamowany romantyk i miłośnik życia, człowiek wielkiej erudycji i kultury, wymagający i zdyscyplinowany, człowiek wielkiego rozmachu i hojnej duszy. Osobowość bogata, wszechstronna i oryginalna — tak go wspominają wszyscy, którym dane było z nim pracować i go poznać.

D. E. Wasiliew urodził się w 1902 r. w robotniczej osadzie u podnóża Uralu w rodzinie robotnika. W 1922 r. wstąpił do Komsomołu, a w 1927 r. został komunistą, i od tego czasu całe jego jasne życie było nierozerwalnie związane z partią, z jej sukcesami i trudnościami. Pracował tam, gdzie go skierowała partia. W strasznych latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej D. E. Wasiliewowi Partia i Rząd powierzyli organizację i kierownictwo jednym z najważniejszych odcinków przemysłu obronnego na Uralu.

Szczególnie w pełni ujawniły się zdolności organizatorskie Dmitrija Jefimowicza w ostatnich latach.

Rząd wysoko ocenił jego zasługi w umacnianiu potencjału obronnego naszej Ojczyzny, nagradzając go trzema Orderami Lenina. Otrzymał tytuł Laureata Nagrody Państwowej.

D. E. Wasiliew zmarł w 1961 r. Pochowany w mieście Moskwa.

Pik im. D. E. Wasiliewa jest położony w górnym biegu lodowca Fedczenko — największego na świecie lodowca dolinnego. W źródłach lodowca Fedczenko (od Przełęczy Jazgulamskiej do miejsca wpadania do niego lodowca Witkowskiego) jest ograniczony od wschodu systemem gór, mającym złożoną budowę. Ten system nosi nazwę "Góry południowej grupy Fedczenko". Boczne lodowce, schodzące ku lodowcowi Fedczenko z głównego grzbietu systemu, są rozdzielone górskimi odgałęzieniami. Lodowiec Śnieżny (Średni?) – jeden z takich bocznych lodowców. Dość płynnie przechodzi w lodowiec Fedczenko. W głąb kotła prowadzi stromy podjazd po łagodnym firnowym polu, tylko miejscami występują szczeliny, które łatwo obchodzić. Nad kotłem dominuje pik Fikkera (6718 m). Z południowego wschodu ku lodowcowi opada śnieżno-lodowa ściana bez jakichkolwiek wyraźnych szczytów, za to na północnym grzbiecie wiszą cztery wyraźnie zaznaczone szczyty. Węzłowy szczyt (6419 m) w 1960 r. został zdobyty przez grupę ekspedycji SK AN i nazwany pikiem Krylenko. Pik Krylenko długą przełęczką, na której są rozrzucone pojedyncze skały, łączy się z bezimiennym szczytem. Zbocza grzbietu są śnieżno-lodowe; ku szczytowi nie prowadzi strome skalne żebro. Przybliżona wysokość szczytu to 6200 m. Dwa szczyty, położone na tym odgałęzieniu, na zachód, mają mniejszą wysokość. 19 sierpnia 1967 r. grupa w składzie: Jazoszkich G. S. (kierownik), Wiesiełow K. P., Potapkin B. K., Jazoszkich W. S. weszła na wskazany szczyt. Zgodnie z prawem pierwszych zdobywców uczestnicy grupy zaproponowali nazwanie szczytu pikiem D. E. Wasiliewa.

Schemat szczytów górnego biegu lodowca Fedczenko

Widok:

• pik Rokossowskiego
• pik Korolewa
• pik Krylenko
• pik Fikkera
• pik Wasiliewa D. (nakłada się na pik Krylenko)

Zdjęcie zrobione z piku Kowszowych

Widok piku 6100 m (Wasiliewa D.) z grzbietu piku Fikkera

Trasa pierwszego wejścia pik 6100 m (pik Wasiliewa D.). Wschodnie zbocze Południowego grzbietu

Początek pierwszego wejścia pik 6100 m (pik Wasiliewa D.)

Pik 6100 m (Wasiliewa D.) — wyjście na grzbiet

G. Jazoszkich, K. Wiesiełow, B. Potapkin na wierzchołku piku 6100 m

Widok z piku 6100 (Wasiliewa D.), w oddali pik Komunizmu (7495 m)

Uczestnicy pierwszego wejścia na pik 6100 m (pik Wasiliewa D.):

• K. Wiesiełow
• G. Jazoszkich
• B. Potapkin
• W. Jazoszkich