Sprawozdanie

z traversu wierzchołków północno-zachodniego grzbietu chrebtu Petra I: Z. Oszanina (6305) — C. Oszanina (6390) — W. Oszanina (6310) — 30 lat Sow. Państwa (6447) — Moskwa (6785) z wejściem na p. Z. Oszanina z przełęczy Szini-Bini północnym grzebieniem (pierwsze wejście)

Drużyna MGS SDSO „Burewiestnik” Kapitan drużyny KMS W. Chomutow. Trener drużyny MS J. Borodkin.

Charakterystyka marszrutu

Wierzchołki wchodzące w skład traversu:

• p. Zachodni Oszanina — 6305 m
• p. Centralny Oszanina — 6390 m
• p. Wschodni Oszanina — 6310 m
• p. 30 lat Związku Radzieckiego — 6447 m
• p. Moskwa — 6785 m

Wszystkie pięć wierzchołków traversu położone są w północno-zachodnim odrogu łańcucha Petra I. Odnoga odchodzi od p. Moskwa i reprezentuje sobą dwukilometrowy barierę między górnymi partiami lodowców Fortambek i Sagrán. Grzebień łączący wierzchołki charakteryzuje się dużymi deniwelacjami do 800 m (patrz zdjęcie 9) i jest położony na wysokości ponad 6000 m (zdjęcie 1). Długość grzebienia wynosi 100 km.

Różnica wysokości podczas podejść

Różnica wysokości podczas zejść

Grzebień traversu jest głównie śnieżno-lodowy z licznymi nawiszami, skalnymi turniami o stromych ścianach. Wszystkie wierzchołki traversu kończą się skalnymi wieżami ze stromymi ścianami, pokrytymi śniegiem i lodem (zdjęcia 5, 8, 9). W stronę lodowca Fortambek grzebień urywa się dwukilometrowymi ścianami (zdjęcia 8, 9, 4), ku górnym partiom lodowca Sagrán z grzebienia odchodzą strome skalne i śnieżno-lodowe stoki, w dolnej części kończące się serakami. Jak dotąd na żaden z wierzchołków traversu od strony lodowca Fortambek nie została dokonana próba wejścia z powodu trudności i problematyczności poprowadzenia tam tras. Zabrośka na marszrutę od strony lodowca Fortambek nie wchodziła w grę. Nie zostały pokonane południowo-wschodni grzebień piku W. Oszanina i północne grzebienie pików Moskwa i 30 lat Związku Radzieckiego.

Travers przyciąga przede wszystkim swoją logiczną konstrukcją, obecnością zróżnicowanych co do charakteru i trudności odcinków, problematycznością ich przebycia, swoją rozciągłością, pięknem wchodzących w skład traversu wierzchołków. Podczas pokonywania stromych śnieżno-lodowych stoków, seraków, szczelin, wąskich grzbietów z ażurowymi nawiszami, zwieszającymi się po obu stronach, i licznymi turniami, stromych skalnych ścian, trzeba zastosować niemal cały różnorodny zestaw techniki alpinistycznej. Z marszruty, wśród rumowisk grzebienia, roztaczają się zapierające dech w piersiach widoki na okoliczne wierzchołki: Korżeniewskiej, Komunizmu, Leningrad, Moskwa, 30 lat Związku Radzieckiego.

Mapa-schemat rejonu wejścia

Wierzchołki łańcucha Petra Pierwszego

• Pik Komunizmu — 7495
• E. Abałakowa Bórodino — 6046
• Pik Moskwa — 6785
• 30 lat Sow. Państw. — 6447
• W. Oszanina — 6310
• C. Oszanina — 6390
• Z. Oszanina — 6305
• Pik Sułojewa — 5861
• P. Krupska — 6000
• L. Wyre
• Bazyjowy obóz na l. Waltera
• Lodowiec Szapák
• Lodowiec Chodyrsza
• Rzeka Muk-su
• Lodowiec Sagrán
• W sielenie Lachsz
• Pamierskie firnowe płaskowyż
• AWA polana Sułojewa
• Przeł. Szini-Bini

Zdjęcie 1. Krawędź Pamierskiego firnowego płaskowyżu — 6000 m. Droga na p. 30 lat Sow. Państw. E. Abałaszowa w 1947 r. Marszruta drużyny z Mińska 1975 r.

IV. Opis wejścia

17 lipca. 1-szy dzień traversu.

Górne partie lodowca Turamys — przeł. Szini-Bini.

Wejście na przełęcz zostało dokonane po stromych skałach na prawo od śnieżno-lodowych stoków (zdjęcie 3). Z lodowca Turamys dwie liny po śnieżnym stoku pod skalną ścianę. Pod ścianą trawers w prawo ku śnieżno-lodowemu żlebowi. Po żlebie dwie liny w górę. Haczykowe ubezpieczenie, zagrożenie kamieniami. Dalej lina w lewo, po osypiskowej półce ku mocno zniszczonej skalnej ścianie — 1,5 liny. Po przejściu ściany wyszliśmy na grzebień 5–6 lin po grzebieniu. Pod przełęczą z grzebienia zeszliśmy w prawo do śnieżnego żlebu, po którym przez 2 liny wyszliśmy na przełęcz Szini-Bini. Różnica wysokości z lodowca do przełęczy — 500 m. Średnie nachylenie 50°. Wysokość przełęczy 5100 m. Nockę spędziliśmy na przełęczy pod skalną turnią, pogoda była dobra.

18 lipca. 2-gi dzień.

Przełęcz Szini-Bini — w. Zachodnia Oszanina północnym grzebieniem. Ruszyliśmy o 9:00. Od noclegu po śnieżno-lodowych stokach poruszamy się ku serakom (zdjęcie 4). Seraki przechodzone są po lewej ich części aż do zachodniego grzebienia wierzchołka Z. Oszanina (zdjęcie 4). Seraki przechodzone są z naprzemiennym ubezpieczeniem. Na stromych odcinkach ubezpieczenie poprzez lodowe hakі. W drugiej połowie dnia pada śnieg i jest mgła. Na nocleg stanęliśmy o 19:00 na Zachodnim grzebieniu w odległości 4 lin poniżej wierzchołka Zachodnia Oszanina.

Zdjęcie 4. Północny grzebień wierzchołka Zach. Oszanina. Za dzień wzniesiono się na wysokość 1000 m. Nockę spędziliśmy na wysokości 6150 m. Dzień pracy trwał 10 godz.

19 lipca. 3-ci dzień.

Z. Oszanina — C. Oszanina

Skały o nachyleniu do 80°. Ubezpieczenie poprzez haki. Zimno, przenikliwy wiatr. Z zachodniego grzebienia wyszliśmy o 9:00. Po stromych śnieżno-lodowych (do 50°) i skalnych (do 70°) stokach po 4 linie wyszliśmy na wierzchołek Z. Oszanina. Z wierzchołka zeszliśmy po stromym śnieżnym stoku (6 lin) na przełęcz pomiędzy Z. Oszanina i Centralną (zdjęcie 3). Czarny i ryży żandarm na przełęczy ominęliśmy z prawej strony po stromych śnieżno-lodowych stokach. O 6 żandarmem wyszliśmy na główny grzebień, urywający się w stronę lodowca Fortambek pionowymi dwukilometrowymi ścianami. Na grzebieniu mnóstwo nawiszów, zwieszających się w stronę lodowca Fortambek. Poruszanie się po grzebieniu naprzemienne, z hakiowym ubezpieczeniem. Na nocleg stanęliśmy o 20:00 pod skalną wieżą C. Oszanina (zdjęcie 5). Nie ma tam miejsc nadających się na nocleg. Na grzebieniu wyrąbaliśmy nawisy i ułożyliśmy z bloków śnieżnych i skalnych dwie platformy pod namioty. Dwukilometrowe ściany w stronę l. Fortambek są przecięte rowami od spadających kamieni i lawin. Dolne szczeliny lodowca znajdują się akurat pod nami. Za dzień zeszliśmy po stromych śnieżno-lodowych stokach na 250 m z Z. Oszanina na grzebień pomiędzy Z. i C. Oszanina i przeszliśmy po grzebieniu 10 lin pod wierzchołkową wieżę C. Oszanina. Dzień pracy trwał 11 godz. Pogoda była dobra. Nockę spędziliśmy na wysokości 6100 m.

20 lipca. 4-ty dzień.

C. Centralna Oszanina

Wyszliśmy o 9:30. Od noclegu jedna lina pod szarą ścianę. Dalej jedna lina — trawers w prawo pod ścianą, i wejście w górę po ścianie 3 liny po 40 m po niewyraźnie zaznaczonym wewnętrznym narożniku.

Zdjęcie 5. Wejście na Centralną Oszanina. Skały o nachyleniu do 80°. Ubezpieczenie poprzez haki. Zimno, przenikliwy wiatr.

Po skałach po stromym śnieżno-lodowym stoku w prawo w górę aż do skalnego ramienia, odchodzącego na zachód od skalnych bastionów Centralnego wierzchołka. Z ramienia zeszliśmy po stromych stokach w dół, omijając bastiony, pod śnieżno-lodowe stoki pod bastionami. Bastiony ominęliśmy z prawej strony po stromych śnieżnych stokach, po których wyszliśmy na wierzchołek C. Oszanina. Na wierzchołku byliśmy o 18:00, pogoda była dobra. Z wierzchołka i całego grzebienia traversu roztaczają się zachwycające widoki na p. Korżeniewskiej, p. Komunizmu i wszystkie okoliczne wierzchołki. Z wierzchołka zeszliśmy (dwie liny) na grzebień i o 19:30 stanęliśmy na nocleg. Dzień pracy trwał 10 godz. Nockę spędziliśmy na wysokości 6300 m.

21 lipca. 5-ty dzień

W. Wschodnia Oszanina

Wyszliśmy o 9:00. Poruszanie się idzie po stromych śnieżno-lodowych stokach, omijając z lewej strony skalny kontrefort wierzchołka W. Oszanina (zdjęcie 9, 6). Po ominięciu kontrefortu stromy podjazd pionowo w górę w kierunku W. Oszanina i nieco na prawo od niej po stromych śnieżno-lodowych stokach. Ubezpieczenie poprzez haki. Wyszliśmy na grzebień od południa od wierzchołka. Na wierzchołku byliśmy o 17:00. Na nocleg stanęliśmy o 19:00. Dzień pracy trwał 10 godz. Nockę spędziliśmy na wysokości 6250 m. Nocowaliśmy obok styku dwóch grzbietów. Jeden grzebień wiedzie ku wierzchołkowi 30 lat Związku Radzieckiego, drugi schodzi na l. Sagrán.

22 lipca. 6-ty dzień.

Zejście z W. Oszanina na przełęcz w grzebieniu pomiędzy W. Oszanina i p. 30 lat Związku Radzieckiego. Trawers od p. W. Oszanina do p. 30 lat Związku Radzieckiego reprezentuje sobą nagromadzenie nawiszów. Trudno w nich dostrzec drogę zejścia na przełęcz. Bezpośrednio obok wierzchołka wyrąbaliśmy nawisy i rozpoczęliśmy schodzenie po stromych śnieżno-lodowych stokach w kierunku przełęczy w grzebieniu pomiędzy W. Oszanina i p. 30 lat Związku Radzieckiego. Niezwykle trudny odcinek, sypki śnieg na lodzie. Zejście cały czas odbywa się pod grzebieniem, ponieważ cały składa się z nawiszów.

Zdjęcie 6. Trawers i wejście po śnieżno-lodowych stokach pomiędzy.

Z grzebienia odchodzi wiele stromych skalnych kontrefortów, pomiędzy którymi przechodzą strome śnieżno-lodowe żleby. Kontreforty przekraczamy po żlebach: gdzie sposobem sportowym, gdzie za pomocą zjazdów na lince schodzimy w dół. Co każde 30–35 m zostawiamy haki z pętlami. Po 450 m zeszliśmy do najniższego punktu grzebienia pomiędzy W. Oszanina i 30 lat Związku Radzieckiego. Na stromym śnieżno-lodowym stoku pod grzebieniem wyrąbaliśmy platformy pod namioty. Na nocleg stanęliśmy o 18:00. Dzień pracy trwał 9 godz. Wysokość noclegu 6000 m.

23 lipca. 7-my dzień

Północny grzebień wierzchołka 30 lat Związku Radzieckiego.

Wyszliśmy o 9:00. Od noclegu poruszanie się idzie pod grzebieniem (ponieważ na nim występują nawisy) po stromych śnieżno-lodowych stokach. Ubezpieczenie poprzez haki. Dalej wyszliśmy na grzebień, po którym pod skalne ścianki. Ściany (40–50 m), przechodzone są „wprost”. Ubezpieczenie poprzez haki. Po ścianach śnieżno-lodowy grzebień z nawiszami wyprowadza pod nawisy na północnym grzebieniu. Nawisy wyrąbaliśmy i wyszliśmy na śnieżne stoki przylegające do płn. grzebnia. Na nocleg stanęliśmy o 19:00 na północnym grzebieniu na wysokości 6250 m. W drugiej połowie dnia była zła pogoda, wiatr, zamieć. Dzień pracy trwał 10 godz.

24 lipca. 8-my dzień.

Wierzchołek 30 lat Związku Radzieckiego — zejście na przełęcz w grzebieniu pomiędzy wierzchołkami 30 lat Związku Radzieckiego i p. Moskwa.

Wyszliśmy o 10:00. Od noclegu po śnieżno-lodowych stokach nieco na prawo od płn. grzebnia poruszanie się idzie w kierunku wierzchołka. Wierzchołek 30 lat Związku Radzieckiego reprezentuje sobą wieżę z pionowymi ścianami z dużych skalnych bloków (zdjęcie 8). Zejście po stromych śnieżno-lodowych żlebach w stronę przełęczy pomiędzy wierzchołkami 30 lat Związku Radzieckiego i p. Moskwa. Poruszanie się „w trzech taktach”, ubezpieczenie poprzez czekany, haki, skalne występy. Wyznacznikiem kierunku poruszania się — przełęcz pomiędzy p. Moskwa i 30 lat Związku Radzieckiego, gdzie o 18:00 rozbiliśmy namioty. Dzień pracy — 8 godz.

25 lipca. 9-ty dzień.

Pik Moskwa północnym grzebieniem (zdjęcie 9, 10)

Z noclegu wyszliśmy o 9:00. Przez 30 min po śnieżno-lodowych stokach wyszliśmy na przełęcz w grzebieniu pomiędzy wierzchołkami p. Panoramiczny i Moskwa. Z przełęczy poruszanie się po śnieżnym stoku w kierunku zasypanych śniegiem skał, po prawej ich części wychodzimy na śnieżny stok, który trawersujemy w prawo poniżej oddzielnie stojącego „palca”. Śnieżny stok przechodzimy w kierunku skalnych ścianek. Skalne ścianki przechodzimy po stromym śnieżnym jęziorze pomiędzy nimi i wychodzimy na drugi śnieżno-lodowy stok, wyprowadzający ku skalnym ściankom na grzebieniu. Ścianki przechodzimy po kominie z zatyczką u góry, dno komina jest zasypane śniegiem. Wyżej komina po lewej stronie na skałach pozostawiliśmy kontrolowy kopiec kamieni. Od komina po śnieżnym stoku z domieszką skał.

Zdjęcie 8. Przedwierzchołkowa skalna wieża p. 30 lat Związku Radzieckiego.

• p. Komunizmu

Zdjęcie 10. Północny grzebień piku Moskwa.

Ten stok przechodzi w przedwierzchołkowy, wyprowadzający na Zachodni wierzchołek p. Moskwa. Zachodni wierzchołek jest położony w styku Zachodniego i Północnych grzebieni. Główny wierzchołek jest położony na lewo. Od Zachodniego do Głównego prowadzi ażurowy śnieżno-lodowy grzebień z nawiszami. Wejście na wierzchołek dokonujemy po skalnej ściance o nachyleniu 70°, 2 × 40 m. Główny wierzchołek reprezentuje sobą skalną wieżę i jest położony w styku zachodniego i wschodniego grzebieni. Zejście trasą wejścia. Na nocleg przyszliśmy o 20:00. Dzień pracy trwał 13 godz. O 21:00 sygnalizowaliśmy trzema rakietami z przełęczy zakończenie traversu.

26 lipca. 10-ty dzień.

Zejście po lodowcu Sagrán

O 9:00 wyszliśmy z noclegu pod przełęczą pomiędzy p. 30 lat Związku Radzieckiego i p. Moskwa. W ciągu dnia pokonaliśmy dwie kondygnacje seraków i zatrzymaliśmy się na nocleg na zakręcie lodowca Sagrán w prawo.

27–29 lipca.

Lodowiec Sagrán — g. Dżyrgaталь

Po lodowcu Sagrán, po dolinie rzeki Sagrán, przez przełęcz Bejl-Kondo wyszliśmy do doliny rzeki Żuk-su. Dalej pieszo dotarliśmy do sielenia Lach i stamtąd samochodem przybyliśmy do g. Dżyrgaталь.

V. Ocena marszrutu i działań grupy

Według swojej rozciągłości, wysokości, różnicy wysokości, charakteru rzeźby travers p. Oszanina — p. 30 lat Związku Radzieckiego — p. Moskwa może być zaliczony do najbardziej skomplikowanych marszrut.

Przejście tych trzech pięknych wierzchołków wyróżnia się od innych wariantów w tym rejonie logiczną konstrukcją i uargumentowaniem, kontynuowanie traversu w którąkolwiek ze stron doprowadzi do jego rozciągnięcia i zejścia na niższy poziom wysokości.

Celowość kontynuowania traversu aż do p. Abałakowa lub p. Leningrad można rozpatrywać w przypadku konieczności optymalnego powrotu na lodowiec Fortemfek poprzez Pamierski firnowy płaskowyż i żebro „Burewiestnika”.

Bazując na doświadczeniach poprzednich wejść: Borodkin — pik Komunizmu z l. Waltera, Głuchow — pik Komunizmu południową ścianą, Maksimow — travers p. Nieru — p. Zwycięstwa, drużyna proponuje ocenę kategorii trudności marszrutu na 6.

Przebiegnięty marszrutu pokazał dobrą fizyczną i taktyczną przygotowanie uczestników. Według ogólnej opinii działania grupy należy uznać za dobre.

Kapitan drużyny W. Chomutow Trener drużyny J. Borodkin