Paszport Wspinaczki

1. Klasa wspinaczki: wysokogórska-techniczna
2. Rejon wspinaczki: Pamir, grzbiet Piotra I
3. Szczyt: pik Agasis, 5730 m, szkarpa północno-wschodniej ściany
4. Kategoria trudności: 5B
5. Charakterystyka trasy:
   • różnica wysokości: 2200 m
   • długość odcinków 5–6 kat. tr.: 1700 m
   • średnie nachylenie: 75°
6. Liczba zaklinowanych haków:
   • skalnych: 140
   • lodowych: 24
   • закладnych: 110
7. Czas marszu: 50 godz.
8. Namiotowań: 5 w namiocie
9. Nazwisko, imię, patronim lidera, uczestników, ich kwalifikacje:
   • Misnik Siergiej Juriewicz — KMS, lider
   • Brezin Walentin Konstantinowicz — KMS
   • Sulimowski Nikołaj Wasiljewicz — KMS
   • Kałoszin Siergiej Aleksiejewicz — MS
   • Krivno Siergiej Michajłowicz — 1-sza kat. sport.
10. Trener drużyny: Klokova Agnesa Iwanowna — MS
11. Data rozpoczęcia i zakończenia wspinaczki: 15–22 lipca 1986 r.
12. Organizacja: Ukrsowiet „Spartak”

Krótka Charakterystyka Geograficzna i Sportowa Rejonu

Ekspedycja drużyny Ukrsowiet DSO „Spartak” w 1986 r. pracowała w rejonie północnych odnóg grzbietu Piotra I, pomiędzy którymi położone są lodowce:

• Muzgasi,
• Majda,
• Barolmas.

Wzdłuż wschodnich i zachodnich odnóg lodowca Muzgasi ciągną się odnogi, w których wierzchołki osiągają wysokość 5000–5400 m. Wszystkie one nie mają wystarczająco stromych i długich ścian, skały są zniszczone; pod względem alpinistycznym trasy na nich można poprowadzić 2A–5A kat. tr.

U źródeł lodowca Muzgasi, w samym grzbiecie Piotra I, stoją trzy wysokie szczyty z dużym zlodowaceniem. Jeden z nich ma pionową ścianę dłuższą niż 1,5 km.

To pik Agasis, na który w 1980 r. dokonano pierwszego wejścia drużyną CS DSO „Awangard” pod kierownictwem S. Berszowa.

Trasa przez szkarpę północno-wschodniej ściany zajęła II miejsce na mistrzostwach ZSRR w klasie technicznej, przez drużynę została oceniona jako trasa 6B kat. sł.

W pobliżu piku Agasis, w odnodze, która kończy się pikiem N. Ostrowskiego:

• Ekspedycje w 1978 i 1979 r. wytyczyły dwie grzbietowe trasy 4B kat. sł.
• Nasze grupy dokonały dwóch pierwszych wejść:
  • na w. 5214 m (pik Karpaty) trasą grzbietową
  • na w. 5375 m (pik Kustowskiego) trasą grzbietową.

W dolinę lodowca Majdy schodzą dość strome ściany obu bocznych grzbietów, gdzie można wytyczyć skomplikowane trasy.

Po raz pierwszy region ten został zdobyty przez alpinistów ukraińskiej ekspedycji w 1978 r. i 1979 r., wtedy zostały zdobyte szczyty:

• Mała Ziemia,
• pik Siewiercowa,
• pik Ostrowskiego,
• pik Wojczenko,
• pik Odrodzenia.

Bazowy obóz naszej ekspedycji rozłożył się u małego jeziora Majdy na alpejskich łąkach i pastwiskach na wysokości 3000–3200 m, pod pikiem Ostrowskiego. Wiedzie tu droga z Lachszu i Dżirgatalu na fermy hodowców bydła. Są lądowiska dla helikopterów.

Droga do piku Agasis:

• Wiedzie przez trawiasty grzbiet piku Ostrowskiego,
• Dalej wzdłuż lewobrzeżnej moreny lodowca Muzgasi.
• Czas przejścia: 6–7 godz. do obozu obserwacyjnego,
• Obóz znajduje się w zielonym zakątku wysokiej moreny, gdzie możliwy jest lądowanie helikoptera.

Taktyka Przeprowadzenia Wspinaczki

Zespół Ukrsowietu DSO „Spartak” składa się z doświadczonych alpinistów-skalолазów, dlatego za podstawę przemieszczania się po trudnym skalnym terenie przyjęto wspinaczkę swobodną z użyciem minimalnej liczby haków i elementów zakładanych w celu stworzenia sztucznych punktów podparcia, przy tym nie naruszając bezpieczeństwa i używając do asekuracji elementów zakładanych i haków.

Asekuracja pierwszego idącego odbywa się za pomocą dwóch nylonowych lin. Jedna lina zostaje do użycia jako poręcz, jeśli odcinek jest trudny, a druga jest używana do górnej asekuracji. Pozostali uczestnicy poruszają się na trudnych odcinkach, używając dwóch lin lub z górną asekuracją.

Na odcinkach ujemnych:

• Druga lina zapobiega obrotowi.

Na odcinkach o trudności poniżej 5 kat. tr. przemieszczanie się odbywa się w parach.

Waga plecaków na trasie nie przekracza 10–12 kg, dlatego zazwyczaj na wszystkich odcinkach przemieszczanie się odbywa się z plecakiem.

Na stromych i ujemnych odcinkach plecak jest przypinany do uprzęży poniżej pasa. Pierwszy idzie bez plecaka.

Trasa planowana jest do przejścia z 4 noclegami na podchodzeniu i 1–2 na schodzeniu. Noclegi — leżące w namiocie. Posiłki przygotowywane są dwa razy dziennie, zabrano dwa palniki:

• „Juvel”;
• turystyczny lekki.

Do przejścia po lodowych stokach na trasę zabrano:

• raki;
• młotki kombinowane;
• lodowce;
• tytanowe śruby lodowe.

Do wyżywienia zabrano indywidualne dzienne racje wysokokaloryczne.

Komunikacja z obserwatorami odbywa się za pomocą radiostacji „Witalka”. Z miejsca obserwacji trasę można dobrze obserwować w lornetce.

Opis Trasy

15 lipca 1986 r. z obozu obserwacyjnego pod ścianą ruszamy na trasę. Rzeźba terenu trasy jest dobrze zbadana przy różnym oświetleniu w lornetkę i bez niej, znamy niebezpieczne miejsca pod względem spadających kamieni i lawin lodowych.

• Odcinek R0–R1. Początek trasy — to stroma lodowa ścianka 60 m.
• Dalej skały typu „baranich łbów”. Wzniesienie wzdłuż szczeliny po ściance 60 m.
• Następnie po mokrych skałach do serii ścianek, które wyprowadzają po 150–200 m na niewielką (w rozmiarze namiotu) półkę. Tu przenocowaliśmy.

Odcinek R1–R2. System zapadlisk, półek, ścianek prowadzi przez 150 m do stromego ścianki z „żywymi” kamieniami (70 m) i dalej do podkowiastej półki usypiskowej, która kończy się (upiera się) w szerokim sypkim żlebie z przewieszkami (80 m), następnie 40 m nieco łagodniejszego żlebu, który uпира się w nawisu. Wyjście na półkę. Dalej systemy żlebów, ścianek i niewielkich nawisu logicznie wyprowadzają na dość duży śnieżno-lodowy teren, dobrze widoczny z dołu. Dogodne miejsce na nocleg.

Odcinek R2–R3. Po śnieżnym grzbiecie do początku śnieżno-lodowego stoku. Tu powinien być kontrolny tur pierwowspinaczy. Z powodu obfitego śniegu nie udało nam się znaleźć kontrolnego tura pierwowspinaczy. Śnieżno-lodowy stok jest pokonywany w rakach w kierunku szczeliny, rozdzielającej pierwszą skalną ścianę na dwie części.

Odcinek R3–R4. Dalsze przemieszczanie się po szczelinie. Skały są zniszczone. Po pierwszej ściance następuje druga, oddzielona od pierwszej szczeliną, zbitą lodem. Wzniesienie po ścianie z niewielkim przewieszeniem w górnej części. I znowu przerwa od następnej ścianki, mokrej i zlodzonej. Zjazd w dół i niewielki trawers w lewo z następnym wzniesieniem prosto w górę na półkę.

Odcinek R4–R5. Po stromym półce-grzbiecie wzniesienie do skalnego żebra.

Odcinek R5–R6. Skalne żebro, po którym wzniesienie prosto w górę, następnie trawers w lewo, za załom do początku pionowej szczeliny.

Odcinek R6–R7. Skalne żebro, po którym wzniesienie prosto w górę, następnie trawers w lewo, za załom do początku pionowej szczeliny.

Odcinek R7–R8. Pionowa szczelina ze skomplikowanym wspinaniem. Asekuracja hakowa i przez duże elementy zakładane.

Odcinek R8–R9. Kontynuacja szczeliny, ale skały bardziej zniszczone, i przed wyjściem na skalny grzebień z nawisu — zlodzone. Po pokonaniu dwóch niewielkich nawisu wychodzimy na lodowy nawisu.

Odcinek R9–R10. Na początku po płycie pod nawiszem po prawej, następnie wejście w komin (mokry z lodem) i prosto w górę do mokrego nawisu, który jest obchodzony po płytach po lewej. Wyjście na niewielki grzebień ze śniegiem.

Odcinek R10–R11. Przemieszczanie się odbywa się po N. ścianie. Na początku strome śniegi do skał, następnie trawers w prawo i wzniesienie w górę. Cały odcinek kombinowany: skały, półki zalane lodem, pod górą skały zniszczone. Koniec odcinka — niewielki grzebień do pionowego żandarma.

Odcinek R11–R13. Gładka ścianka jest pokonywana przez pierwszego z podсажиwaniem z dołu. Są szczeliny dla małych elementów zakładanych. Po ściance niewielki zjazd w dół i po śnieżno-lodowym grzebieniu wzniesienie do początku 3 bastionu. Nieco niżej urządzamy nocleg.

Odcinek R13–R14. Na początku zniszczona ścianka, następnie trawers po półce w lewo do wewnętrznego kąta — najbardziej rozczłonkowanego odcinka bastionu. Możliwe jest przemieszczanie się i prosto w górę po szczelinie, ale na ITO.

Odcinek R14–R16. Wewnętrzny kąt z dużą ilością pionowych i poziomych szczelin. Skomplikowane przyjemne wspinanie — skały mocne. Pod górą, przed wyjściem na usypiskową półkę, kilka nawisu jest pokonywane swobodnym wspinaniem. Każdego dnia w drugiej połowie zaczyna padać śnieg i jest dość chłodno.

Odcinek R16–R17. Zniszczony wewnętrzny kąt z dużymi kamieniami — bardzo ostrożnie przechodzą wszyscy. Kończy się kąt urwiskiem w lewo i przemieszczaniem się w górę po gładkich przewieszonych skałach lub przejściem (skomplikowanym) w lewo, następnie już prosto w górę. Uchodzimy w lewo (wahadło) na 20 m.

Odcinek R17–R18. Kierunek przemieszczania się pod duży nawisu, który jak by nakrywa wewnętrzny kąt. Na początku skomplikowane wspinanie po ścianie, wyjście pod odłamek wewnątrz kąta i wzniesienie pod nawisu.

Odcinek R18–R19. Nawisu jest obchodzony po lewej i po przewieszonych skałach, zаbierając kilka w lewo po niewyraźnie zaznaczonym kącie, wychodzimy na załom górnego bastionu na jego wschodnią stronę.

Odcinek R19–R20. Mokre skały, skomplikowane do pokonania. Czuje się koniec bastionu — skały mokre od górnych śnieżno-lodowych stoków. Wychodzimy na skalny kontforsw nieco poniżej śnieżno-lodowego grzbietu i po śnieżnym stoku (Kalgaspory) wznosimy się na grzbiet.

Odcinek R20–R22. Śnieżno-lodowy stok jest pokonywany w parach z zmienną asekuracją i wychodzimy na niewielki płaskowyż, z którego wzniesienie prosto w górę po śnieżno-lodowym stoku na wierzchołek. Wierzchołek — to najwyższy skalny piku, na który wchodzimy tego samego dnia.

Z powodu braku widoczności (gęsta mgła) po radiowej rozmowie z obserwującymi, starszym trenerem i naczelnikiem zmiany podejmujemy decyzję o schodzeniu tą samą trasą. Schodzenie zajęło dwa dni.

Zakończenie

Trasa na wierzchołek piku Agasis przez szkarpę S-W ściany okazała się długą, skomplikowaną technicznie i fizycznie, ale bardzo interesującą trasą. Dużą rolę odegrała prawidłowo wybrana taktyka przeprowadzenia wspinaczki. Dla bezpiecznego przejścia trasy zalecamy przez kilka dni obserwować trasę, zwracając szczególną uwagę na:

• reżim obrywów z lodowego „trójkąta” po lewej od trasy;
• spadanie śnieżnych lawin z „dachu”.

Pierwowspinacze ocenili tę trasę jako trasę 6B kat. sł. My całkowicie przyłączamy się do tej oceny, dodając, że trasa takiej długości (około 2,5 km) spotykamy po raz pierwszy. Na trasie spotykają się wszystkie formy skalnego reliefu: śnieg, strome lody; były używane najróżniejsze sposoby pokonywania skomplikowanych odcinków. W złych warunkach pogodowych przejście trasy może być mocno utrudnione z powodu szybkiego zlodzenia mokrych skał.