10

Paszport wejścia

10. Klasa pierwszego przejścia.
11. Region: Pamię Wschodni, pasmo Muzułkol.
12. Wierzchołek Czotagaj (6133 m) kontrforsami S-3 ściany, skalna droga.
13. Proponowana kategoria trudności — 5B, pierwsze wejście.
14. Różnica wysokości — 1300 m, długość — 1680 m.

Średnie nachylenie głównej części trasy — 62° (5050–6000 m). Długość odcinków 5–6 kategorii trudności — 710 m, ~45–50°.

6. Wbite haki:

7. Liczba godzin marszowych — 34,5.
8. 2 noclegi, oba w namiotach na półkach skalnych.
9. Kierownik: Głuszkow Aleksandr Siemionowicz — MS

Uczestnicy: Żak Wiktor Władimirowicz — MS, Iwanow Nikołaj Rufowicz — MS, Ajwazow Michaił Borisowicz — MS, Owsiannikow Dmitrij Aleksandrowicz — MS, Żukow Aleksandr Borisowicz — KMS. 10. Trener: Dżibranw Jurij Gieorgijewicz, MS ZSRR. 11. Wyjście na trasę — 10 lipca 1986 r.

Wierzchołek — 12 lipca. Powrót — 12 lipca 1986 r. 12. Organizacja: Klub Sportowy Armii OL Len WO.

Panorama rejonu (3)

OGÓLNE ZDJĘCIE WIERZCHOŁKA Zrobione 8 lipca 1986 r. OBIEKTYW "INDUSTAR-50". ODLEGŁOŚĆ ~2 km. WYSOKOŚĆ 4800. PUNKT OBSERWACYJNY NA SCHEMACIE REJONU №1.

PROFIL TRASY OD PRAWEJ

Zrobione 8 lipca 1986 r. OBIEKTYW "INDUSTAR-50". ODLEGŁOŚĆ ~2 km. WYSOKOŚĆ 4800. PUNKT OBSERWACYJNY №2.

MAPA REJONU GRZBIETU MUZKOŁ. M 1:100 000

• Dolny obóz bazowy
• Górny obóz bazowy
• Punkty obserwacyjne
• Trasa wejścia i zejścia

Krótki przegląd rejonu wejścia

Obiekt wejścia — w. Czotagaj (6133 m) — znajduje się w paśmie Muzułkol (Pamię Wschodni) i jest jednym z najwyższych punktów regionu. W целом rejon pasma Muzułkol jest praktycznie niezbadany przez alpinistów. Ekspedycja SКА Len WO była pierwszym przedsięwzięciem alpinistycznym w tym rejonie.

Cechami charakterystycznymi rejonu są:

• trudna dostępność,
• oddalenie od głównych tras komunikacyjnych,
• surowe warunki klimatyczne — klimat kontynentalny, niska wilgotność.

W alpinizmie region jest bardzo obiecujący i charakteryzuje się dużą liczbą wierzchołków o wysokości 5600–6200 m, do których można poprowadzić skalne i kombinowane trasy o stopniu trudności od 2B do 6B.

Praktycznie wszystkie trasy w rejonie zaczynają się na wysokości 4800–5100 m, co jest specyfiką regionu i stwarza pewne trudności podczas wejścia, ponieważ wszystkie trudności techniczne znajdują się na wysokościach 5000–6000 m. Wymaga to od uczestników wejść:

• wysokiego poziomu przygotowania fizycznego i technicznego;
• dobrej aklimatyzacji.

Dojazd do rejonu wejścia odbywa się w następujący sposób: z miasta Osz samochodem do miasta Murgab, dalej samochodem przez przełęcz Ak-Tasz (4200 m) do doliny Zachodni Pszart (w sumie około 40 km).

Dalej:

• Pieszo ścieżką do połączenia rzek Z. Pszart i Sauk-saj. Ścieżka jest trudna, na końcu prowadzi przez kanion o długości około 5 km, w którym trzeba wykonać od 9 do 15 przepraw przez rzekę Z. Pszart.
• Od połączenia w górę do lodowca Sauk-saj, gdzie rozbity został obóz szturmowy.

Dla informacji:

• przewiezienie ładunków ekspedycji od obozu pod przełęczą Ak-Tasz do połączenia rzek Z. Pszart i Sauk-saj zajęło 6 dni;
• droga od obozu bazowego do obozu szturmowego zajęła 7 godzin;
• możliwości miejscowej ludności w zakresie transportu jucznego są bardzo ograniczone.

Działania taktyczne zespołu

Działania taktyczne zespołu podczas wejścia były określone przez plan taktyczny, charakter rzeźby terenu i warunki pogodowe. Główną cechą rzeźby terenu jest to, że przy dość dużym zróżnicowaniu skał wszystkie one charakteryzują się bardzo silnym zniszczeniem na prawie całej długości trasy.

W dolnej części trasy dominują wapienie i piaskowce, nadające skałom charakterystyczny czerwono-rdzawy kolor. Poruszanie się i organizacja asekuracji są utrudnione przez nietrwałość skał, pokrytych łuszczącą się skorupą, i małą liczbę szczelin.

W środkowej części trasy dominują skały zbudowane z granitowych bloków, luźno ze sobą związanych, jednak miejscami tworzących gzymsy. W górnej części główną trudnością jest strome "czarne" pasmo, zbudowane głównie z łupków, które również charakteryzują się nietrwałością i brakiem szczelin.

Wymienione cechy rzeźby terenu wymagają od prowadzącego:

• szczególnej ostrożności podczas poruszania się;
• starannych wyborów punktów asekuracyjnych;
• maksymalnej uwagi i ostrożności podczas przemieszczania się wszystkich członków zespołu.

W celu zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa ruch odbywał się wyłącznie po poręczach z podwójną liną dla wszystkich uczestników, a punkty mocowania poręczów były organizowane w miejscach chronionych przed możliwym spadnięciem kamieni. Tempo ruchu było regulowane w taki sposób, aby zespół nie rozciągał się na więcej niż dwie liny.

Zgodnie z planem taktycznym zespół wyszedł na trasę 10 lipca o godz. 9:00. Na odcinku R0–R1 pierwszym pracował Ajwazow, przy zmianie rzeźby terenu na skały nastąpiła zmiana, i odcinki R1–R17 jako pierwsza przeszła para Głuszkow – Żak. O godz. 20:00 główna część zespołu zaczęła organizować biwak, a para kontynuowała dalszą obróbkę trasy do godz. 21:00. O godz. 21:30 cały zespół zebrał się na biwaku.

11 lipca o godz. 7:30 zaczęła pracować para Iwanow – Owsiannikow. Praca została zakończona o godz. 21:00.

Oba noclegi zostały zorganizowane zgodnie z planem taktycznym.

Czas pracy na trasie był określony przez:

• stan uczestników,
• ich przygotowanie fizyczne i techniczne,
• warunki oświetlenia ściany (do godz. 22:00).

W nocy na 12 lipca rozpoczął się silny opad śniegu, i do rana skały pokryły się warstwą śniegu o grubości 10–15 cm, co znacznie utrudniło ruch, ponieważ trzeba było odśnieżać w poszukiwaniu szczelin i chwytów.

Tego dnia:

• Ruch rozpoczął się o godz. 9:00
• Wcześniej pracowała para Ajwazow – Żukow
• O godz. 11:00 wszyscy uczestnicy byli na wierzchołku
• Zejście do górnego obozu bazowego południowym grzbietem zajęło 3 godziny 30 minut.

Plan taktyczny został wykonany w całości. Przerwy w łączności radiowej nie wystąpiły.

Godziny marszowe — 12.

Godziny marszowe — 9 (odcinki R11–R21). Godziny marszowe — 13,5 (odcinki R21–R29).

Opis trasy po odcinkach

R0–R1: W górnej części żlebu stromy lód. Przejście na przednich zębach raków.

R2–R3: Gzyms zbudowany z "żywych" bloków. Podczas przechodzenia od prowadzącego wymaga się maksymalnej uwagi.

R4–R5: Zniszczona ściana, w górnej części zlodowaciała.

R8–R9: Zniszczona ściana z wapienia. Bardzo mało szczelin.

R13–R14: Zniszczona ściana z wapienia, pokryta łuszczącą się skorupą.

R15–R16: Obchód żandarma z lewej strony po płytach pokrytych naciekającym lodem.

R16–R17: Wyjście na grzbiet po ścianie z małą liczbą szczelin.

R18–R19: Bardzo zniszczona ściana z piaskowca.

R20–R21, R22–R23, R24–R25: Przechodzenie "żandarmów" frontalnie. Zniszczone ściany zbudowane z bloków.

R28–R29, R29–R30: Obchód "żandarma" z lewej strony po płytach z małą liczbą szczelin, następnie po ścianie z gzymsami. Przy wyjściu na grzbiet śnieżny gzyms.

R31–R32, R32–R33: Przezwyciężenie "żandarma" najpierw w prawo po zniszczonej ścianie, następnie po lewej ścianie z gzymsem.

R37–R38: Przechodzenie "żandarma" frontalnie po gładkiej ścianie z małą liczbą chwytów.

Uwaga: po opadach śniegu skały na odcinkach R31–R45 były pokryte warstwą śniegu o grubości 10–15 cm. Trzeba było odśnieżać w poszukiwaniu chwytów i szczelin.