1. Paszport wejścia

1. Rejon: pasmo Saukdara (zachodni odrożeń pasma Zulumart, Pamięrz Północny). Dolina: Zulumart Północny. Numer sekcji według klasyfikacji z 1999 roku — 4.5

2. Nazwa szczytu: pik Beleuli. Nazwa trasy: północną ścianą wschodniego grzbietu.

3. Proponowana kategoria trudności — 4B, pierwsze wejście.

4. Charakter trasy: śnieżno-lodowa.

5. Różnica wysokości na trasie: 905 m (wg wysokościomierza)

   Długość trasy: 1680 m. Długość odcinków:

   • V kategoria trudności — 0 m.
   • VI kategoria trudności — 0 m.

   Średnie nachylenie:

   • głównego odcinka trasy — 33,6°
   • całej trasy — 33,6°

6. Liczba haków pozostawionych na trasie:

   ogółem — 0; w tym haków szlamбурowych — 0. Użyto haków na trasie: 12–25 Szlamburowych stałych — 0, w tym haków lodowych — 0. Szlamburowych zdejmowanych — 0, w tym haków lodowych — 0. Użyto ogółem sprzętu ITO — 0

7. Czas przejścia drużyny: 8 godz. 20 min, 2 dni

8. Kierownik: Lebiediew Andriej Aleksandrowicz, Mistrz Sportu Klasy Międzynarodowej w turystyce Uczestnicy:

   • Lwów Wiaczesław Juriewicz, 1. sp. kat. w turystyce
   • Nistratow Igor Igorewicz, 1. sp. kat. w turystyce
   • Rykałow Piotr Władimirowicz, Kandydat na Mistrza Sportu w turystyce

9. Trener: Lebiediew Andriej Aleksandrowicz

10. Wyruszyli na trasę: 16:20 2 sierpnia 2001 r.

Wyszli na szczyt: 18:15 3 sierpnia 2001 r.

Sprowadzili się do początku trasy: 14:00 4 sierpnia 2001 r.

2. Zdjęcie ogólne szczytu

F.1.

Zdjęcie wykonano 5 sierpnia 2001 r. Miejsce fotografowania — morena prawego brzegu doliny Zulumart Północny

3. Przegląd rejonu

Pik Beleuli (6065) położony jest w paśmie Saukdara (zachodni odrożeń pasma Zulumart) na zachód od jęzora lodowca Zulumart Północny. Jest to najwyższy punkt rozległego obszaru górskiego od lodowca Fedczenko na zachodzie do jeziora Karakul na wschodzie i od doliny Sauksaj na północy do doliny Tanymas na południu. Brak prób wejścia na ten szczyt tłumaczy się jego znacznym oddaleniem od dróg. Najprostsze podejście do jego podnóża prowadzi z doliny rzeki Bajgaszki przez przełęcz Nikitina (5287, 2A) do doliny Zulumartu Północnego. Do doliny Bajgaszki można dojechać z Oszu samochodem o podwyższonej prześwicie, skręcając na zachód z traktu pamirskiego wschodniego przed doliną Markansu. Nasza ekspedycja weszła do rejonu z zachodu wzdłuż doliny Sauksaj. Bazowy obóz ekspedycji rozbito w dolinie Zulumartu Północnego poniżej jęzora lodowca o tej samej nazwie na wysokości 4320 m. Tutaj, na szerokiej żwirowej równinie na prawym brzegu rzeki znajduje się silne źródło czystej wody. Woda sączy się spod moreny lodowca, który schodzi z przełęczy Nikitina.

4. Schemat rejonu

Na schemacie numerem 69 oznaczono przełęcz Nikitina (5287 m, 2A)

5. Podejście do szczytu z obozu bazowego

Od obozu bazowego (4320 m) przejść w bród przez Zulumart Północny i przeciąć żwirową równinę rzeki na południowy zachód w kierunku ujścia strumienia przed wałem morenowym doliny. Wzdłuż strumienia wspiąć się na lewą morenę bezimiennego lodowca lewego brzegu doliny Zulumart Północny (1 godz. od BЛ). Następnie wspiąć się po morenie do wyjścia na płaską część bezimiennego lodowca powyżej jego stromo opadającego jęzora (40 min). Po lodowcu za 1 godz. 30 min wspiąć się do podnóża północnego stoku piku Beleuli. Wysokość 5160 m. Po obiedzie zaleca się:

• wyruszyć na trasę
• zanocować pod serakiem na początku lodospadu na wysokości 5440 m.

6. Fotografia techniczna trasy

F.2.

7. Tabela odcinków trasy

8. Profil trasy

Skala 1:10000 (1 cm — 100 m)

9. Opis pokonania trasy

2 sierpnia po obiedzie przeszliśmy przez lodowiec, związaliśmy się i podeszliśmy do podnóża lodowego stoku. Wysokość podstawy wierzchołka — 5160 m. Za 1 godz. 20 min w linii wspięliśmy się (odcinek R1) do pierwszego seraku przed wejściem do lodospadu. Pod osłoną tego seraku stanęliśmy na biwak. Wysokość — 5440 m.

3 sierpnia. Następnego ranka weszliśmy do lodospadu. Niemal od razu rozpoczęła się praca przy poręczach. Po 250 m (lód, miejscami pokrywa śnieżna do 10 cm, nachylenie od 45° do 50°, odcinek R2) wyszliśmy na pole śnieżne (odcinek R3), nad którym górowała zamykająca wyjście na płaskowyż lodowa ściana (odcinek R4). Ściana zaczynała się stromym progiem (60–65°, 40 m), następnie następował poprzecinany bergszrundem stok (50°, 80 m). Wyżej stok łagodniał i przechodził w stok śnieżny. W prawej części bergszrund jest niski (1,5 m). Tam też udało nam się go pokonać.

Stok śnieżny (odcinek R5) okazał się bardzo stromy, więc do rozbicia obozu trzeba było wspiąć się do jego środkowej części i znaleźć szczelinę. Wysokość 5860 m. Po krótkim odpoczynku w namiotach wyszliśmy na szczyt. Wyjście na grzbiet wschodni w jego najniższej części komplikowały szczeliny. Trzeba było obejść szczeliny z prawej strony (w kierunku marszu), rozwieszając 80 m poręcz (lód, 45–50°, na końcu odcinka śnieg, odcinek R6). Prosty odcinek grzbietu (R7) przeszliśmy jednocześnie. Na wierzchołek weszliśmy o 18:15. Kopiec kamienny wystawiliśmy na wyjściu skał, który znajduje się 50 m na południowy zachód od najwyższego punktu. Starego kopca kamiennego nie znaleźliśmy. Na wierzchołku spędziliśmy około godziny, następnie zeszliśmy do obozu na wysokości 5860 m.

4 sierpnia. Rano rozpoczęliśmy schodzenie z użyciem najróżniejszych środków do mocowania linek:

• Na lodzie wierciliśmy otwory,
• Na sypkim śniegu wkładaliśmy płatki kapronowe («parasolki»),
• W jednym miejscu, gdzie był i nie lód, i nie śnieg, a coś pośredniego, wycięliśmy słupek z rowkiem pod sznurek.

Z płaskowyżu do pierwszego biwaku (5440 m) rzuciliśmy 8 linek. Po obiedzie u podnóża wierzchołka za 2 godz. zeszliśmy do rzeki Zulumart Północny. Tutaj czekał na nas najtrudniejszy w całym marszu bród. A po brodzie — gorąca herbata, a następnie uroczysta kolacja w obozie bazowym. Wysokość 4320 m.

10. Ilustracje fotograficzne

F.3. Na początku R2

F.4. Odcinek R4

F.5. Na odcinku R4

F.6. Na wierzchołku piku Beleuli (w oddali pik Komunizmu)

F.7. Wychodnia skalna nieco na północ od wierzchołka, na półce, na której grupa ułożyła kopiec kamienny (w tle pik Lenina)

F.8. Pik Beleuli, pożegnalne zdjęcie 4 sierpnia 2001 r.