MIĘDZYNARODOWY OBOZ ALPINIADY „PAMIR-79”

Trawers piku Dzierżyńskiego (6713) — piku Lenina (7134) 8–14 lipca 1979 r., 5B kategorii trudności, grupy trenerów obozu „Pamir-79”.

Uczestnicy:

1. Stiepanow I.Je. — MS — kierownik
2. Markiełow W.W. — MS — uczestnik
3. Lurje J.R. — MS — uczestnik
4. Kałmykow S.G. — MS — uczestnik

Trener — Zasłużony Trener Rosyjskiej FSRR Owszańnikow A.G. Jedna z najwyższych gór łańcucha Zaałajskiego — pik 6713 — otrzymała nazwę piku Dzierżyńskiego w 1928 r. podczas radziecko-niemieckiej ekspedycji pod kierownictwem N.P. Gorbunowa. Zaszczyt pierwszego wejścia na ten szczyt należy do grupy w składzie Jewgienij Bieleckij i Iwan Fiodorow. W 1936 r. podjęli oni próbę zdobycia piku Dzierżyńskiego przez wierzchołek Razdielnaja (z lodowca Lenina) i z górnej części lodowca Dzierżyńskiego wspięli się na wierzchołek po jego wschodnim stoku.

W 1960 r. — w 90. rocznicę urodzin W.I. Lenina — dwie drużyny klasy mistrzowskiej w ramach mistrzostw ZSRR pokonały w trawersie pik Dzierżyńskiego. W okresie 1–12 sierpnia 1960 r. zespół CS „Spartaka” pod kierownictwem W.A. Abałakowa dokonał trawersu:

• Razdielnaja
• piku Dzierżyńskiego
• piku Lenina
• piku 6852
• piku XIX zjazdu partii

(P — miejsce w mistrzostwach ZSRR).

W okresie 9–19 sierpnia 1960 r. gruzińscy alpiniści pod kierownictwem L. Achwlediani dokonali trawersu „piku Październikowego — piku Lenina — piku Dzierżyńskiego” (I miejsce w mistrzostwach ZSRR). Zeszli z piku Dzierżyńskiego na lodowiec Koman po północnym grzbiecie. W literaturze sportowej brak jest jakichkolwiek innych wzmianek o wejściach na pik Dzierżyńskiego.

Dopiero w 1979 r. dwie grupy trenerów obozu „Pamir-79” pod kierownictwem W. Nieworotina i I. Stiepanowa wyruszyły na wejście — trawers piku Dzierżyńskiego — piku Lenina z lodowca Koman, z celem:

• wypełnienia luki w klasyfikacji tras górskich tego regionu;
• dalszego rekomendowania jej zagranicznym alpinistom.

Uwaga: W klasyfikacyjnej tabeli tras na szczyty górskie ZSRR błędnie wskazano wejście grupy Biełeckiego po grzbiecie północnym.

Pik Lenina w łańcuchu Zaałajskim (widok od północy)

Dolina i lodowiec Koman położone są na zachód od doliny Aczyk-Tasz. Najwyraźniej, do jęzora lodowca można dojechać samochodem. Nasze dwie grupy (ze względu na wspinaczkę w odległym rejonie pracowałyśmy jako grupa interaktywna) wyleciały z bazy „Aczyk-Tasz” 8 lipca 1979 r. o 17:30 i po 10 minutach zostały wysadzone na bocznym morenie u góry lodowca Koman na wysokości około 4200 m. Tego wieczoru szczegółowo obejrzeliśmy północny lodowo-śnieżny grzbiet piku Dzierżyńskiego, po którym wytyczyliśmy trasę:

• północny lodowo-śnieżny grzbiet piku Dzierżyńskiego.

9 lipca 1979 r. Wymarsz o 5:30 rano, wyjście na trasę o 7:00. Przechodzimy przez lodowiec i od razu wkładamy raki. Twardy firn ustępuje miejsca lodowi. Ruch równoczesny, lecz czasem trzeba poruszać się na zmianę, wykonując asekurację za pomocą czekana. Nachylenie stoku 25–35°. Stan stoku — dobry. Od 13:00 do 15:00 urządzamy odpoczynek na grani, bardzo gorąco, firn i lód zmieniły się w głęboki śnieg. Praca w głębokim śniegu trwała do 19:00, dopóki nie wyszliśmy na płaskowyż-przełęcz pomiędzy pikiem Dzierżyńskiego a pikiem Krasina (5996 m). Przybliżona wysokość — 5900 m, pokonano 1700 m przewyższenia w ciągu dziesięciu godzin marszu. Pogoda doskonała, szybko robi się chłodno i o 22:00 kładziemy się spać.

10 lipca 1979 r. O 9:00 wychodzimy na trasę. Śnieżny, firnowy stok przeplata się ze skalnymi występami. Wspinaczka jest bardzo wyczerpująca. Ok. 13:00 grupa Nieworotina pozostaje na wysokości 6300 m, a my, odpocząwszy, kontynuujemy wspinaczkę aż do 6500 m, gdzie zatrzymujemy się na biwak. Wykonujemy stanowisko w grani usypanej z okruchów skalnych, a następnie dwójka Stiepanow, Kałmykow od 16:00 do 19:00 prowadzi rozpoznanie trasy wejścia na pik Dzierżyńskiego. Skłon usypiskowy przechodzi w stromy, 40-stopniowy lodowy stok, około 100 m. Asekuracja za pomocą lodowych haków (4 szt.). Wdrapaliśmy się na szczyt i z daleka (na zachód) zobaczyliśmy wierzchołek piku Dzierżyńskiego. Czas już późny, rekonesans zakończony i wracamy do obozu na wysokości 6500 m. Czas marszu — 6 godzin.

11 lipca 1979 r. Pobudka o 7:30, wymarsz o 8:30, zimno, wietrznie. Podczas podchodzenia asekuracja przy użyciu lodowych haków (4 szt.). Na płaskowyżu wiatr osiąga 20 m/s. O 10:15 docieramy na wierzchołek. Zdjęto kartkę grupy gruzińskich alpinistów z 1960 r. Schodzimy do obozu na 6500 m, zabieramy plecaki i, trawersując stok w kierunku przełęczy pomiędzy pikiem Dzierżyńskiego a pikiem Razdielnaja, schodzimy na przełęcz. Trzy liny przechodzimy ze szczególną asekuracją za pomocą lodowych haków (6 szt.). O 16:30 zeszliśmy na przełęcz i na jej płaskiej części urządzamy biwak. Czas marszu — 7 godzin, lodowych haków — 10.

12 lipca 1979 r. Pobudka o 7:00, wymarsz o 9:00. Trudny, sypki śnieg. Przed wierzchołkiem Razdielnaja przełęcz jest przerwana i schodzimy do kotła (3 haki lodowe). Od 13:00 do 14:00 — odpoczynek. I dalej już po rozmiękniętym śniegu powoli podchodzimy na przełęcz pomiędzy Razdielnaja a pikiem Lenina. O 16:45 urządzamy biwak (6100 m).

Grupa Nieworotina, we współpracy z którą dokonywaliśmy trawersu Dzierżyński–Lenin, decyduje się zejść do bazy.

Nasza grupa nazajutrz planuje z biwakowym sprzętem ruszyć w kierunku wierzchołka Lenina.

Wieczorem W. Markiełow skarży się na ból głowy — po raz pierwszy przebywa na takich wysokościach — czwarta noc na wysokości 6000 m. Najwyraźniej, to dla niego zbyt wiele. Jeśli rano nie będzie mu lepiej, to razem z grupą Konjkowa, która nocuje obok nas, już po zejściu z piku Lenina, zejdzie w dół do bazy.

13 lipca 1979 r. Pobudka o 6:00, wymarsz o 7:30. Wiatr, zimno.

W. Markiełow pozostaje z grupą Konjkowa kopać jaskinię, a później będzie schodzić z nimi do bazy.

Bierzemy ze sobą:

• namiot,
• palnik,
• radio,
• porolon,
• puchową kołdrę.

Bardzo silny wiatr — 20–25 m/s. Trasa od Razdielnaja do piku Lenina jest mi dobrze znana, wchodziłem tu już 3 razy.

O 13:00 jesteśmy na 6900 m, koledzy idą dobrze.

O 15:00 docieramy na pik Lenina. To pierwsze wejście moich towarzyszy na ten majestatyczny szczyt.

O 15:30 zaczynamy zejście.

O 19:00 jesteśmy z powrotem w obozie (6100 m), na przełęczy pomiędzy Razdielnaja a pikiem Lenina. Wszystko w porządku, nikt nie odmroził się.

A więc na dotarcie na szczyt potrzebowaliśmy 7,5 godziny, zejście zajęło — 3,5 godziny.

14 lipca 1979 r. O 11:00 zaczynamy schodzić. Silny wiatr, zimno. Schodzimy klasyczną trasą przez Razdielnaja. O 15:00 w obozie na 4200 m. Suszymy się, parzymy herbatę, pogoda wspaniała. Zakończone trudne, wielodniowe wejście p. Dzierżyńskiego — p. Lenina. O 20:00 na „Cebulowej” polanie w gościnie u SAWO. O 21:00 w bazie.

Wnioski: Wejście (trawers piku Dzierżyńskiego — piku Lenina) bez wątpienia 5B kat. trudn.

• Wbite 20 lodowych haków.
• Dni marszu: 5.
• Godzin marszu: 37,5.
• Wszystkie noclegi na wysokości 6000 m: cztery na trawersie i jeden podczas schodzenia. Samopoczucie u wszystkich było dobre, zabrakło aklimatyzacji do wysokości tylko u W. Markielowa i on, niestety, praktycznie całego trawersu nie był w stanie kontynuować od ostatniego noclegu aż po pik Lenina. Łączność radiowa była stabilna. Brak uwag do uczestników.

Tabela podstawowych charakterystyk trasy wejścia

Wspinaczka na wierzchołek Lenina od Razdielnaja wielokrotnie opisana jest w literaturze sportowej. Czas marszu — 7,5 godziny.