1. Klasa wspinaczki: wysokościowo-techniczna
2. Region wspinaczki, pasmo: Centralny Pamir, Pasmo Akademii Nauk
3. Szczyt, jego wysokość, trasa wspinaczki: pik Komakademii, 6439 m, przez środek południowo-wschodniej ściany.
4. Przewidywana kategoria trudności: 6B.
5. Charakterystyka trasy: — różnica wysokości — 1850 m, w tym różnica wysokości części ściennej — 1480 m — różnica wysokości części graniowej — 370 m — długość odcinków 5–6 kat. trudności — 1650 m — średnie nachylenie trasy — 75°, w tym „łapa” — 65°, „bastion” + „książka” — 75–80°
6. Wbite haki:

7. Liczba godzin marszu: 53 (pierwszego)
8. Liczba noclegów i ich charakterystyka: 4 „siedzących”, 9 „leżących”, w tym siedem „leżących” noclegów — oczekiwanie na poprawę pogody
9. Nazwisko, imię, patronim lidera, uczestników i ich kwalifikacje: Siedielnikow Wiktor Nikołajewicz, MSМК Kuramszyn Raszyt Midchatowicz, MS Akczurin Marat Chasanowicz, MS Chriebtow Nikołaj Pawłowicz, MS Baljukin Witalij Aleksiejewicz, КМС Dienisienko Anatolij Akimowicz, КМС Szapowałow Walerij Nikołajewicz, КМС
10. Trener drużyny: Zasłużony Trener ZSRR Iljinski Jerwand Tichonowicz.
11. Data rozpoczęcia i zakończenia wspinaczki: 1 sierpnia — osiągnięcie wierzchołka 15 sierpnia 1979 r. 15 sierpnia — powrót do bazy 18 sierpnia 1979 r.

— Trasa A. Pjiankowa, 1965 r. — Trasa A. Bitnego, 1972 r. — Trasa W. Siedielnikowa, 1979 r. — Ścieżki spadających kamieni

Zdjęcie 1. Widok na południowo-wschodnią ścianę pika Komakademii — Trasa A. Pjiankowa, 1965 r. — Trasa A. Bitnego, 1972 r. — Trasa W. Siedielnikowa, 1979 r. — Ścieżki spadających kamieni

Krótki komentarz do tabeli „Główne charakterystyki trasy wspinaczki”

1 sierpnia

Drużyna w pełnym składzie wyszła z meteorologicznej stacji o 5:00 rano i podeszła pod ścianę. Trasa została wyznaczona w prawej części „łapy”, która jest osłonięta od spadających kamieni przez wystające skały w jej górnej części. O 9:00 trójka Chriebtow–Baljukin–Szapowałow wyszła na przetarcie dolnej części ściany, którą warunkowo nazwano „łapa” (najniższa część centralnej ściany). Przed ścianą — lodowy stok o nachyleniu 30–40°, kończący się bergschrundem, który pokonano po moście. Od bergschrunda zaczyna się pionowa ściana o wysokości 35 m, którą przechodzi się przez wąski 20-metrowy komin, w dolnej części komina — około 5 m lodu. Trudne wspinanie. Komin kończy się ścianą o nachyleniu do 80°, wysokości 10–12 m. Dalej następuje seria kominów, rozciągających się do wewnętrznych kątów (zdjęcie 3), o łącznej długości około 40 m, pokonanych przez trudne wspinanie. Stąd 200 m różnorodnego wspinania od prostego do trudnego po grani, pokonanie dużej liczby pionowych ścianek, o wysokości do 5–7 m, wewnętrznych kątów o nachyleniu do 75–80°, pochyłych półek. Bardzo dużo „żywych kamieni”, skały są zniszczone. Grzbiet uпира się w prawie pionową monolitową ścianę z małą liczbą punktów zaczepienia (zdjęcie 4). W dolnej części ściany biegnie pionowa wąska szczelina. Wspinaczka zaczyna się po tej szczelinie, a następnie — w górę-w lewo. Bardzo trudne wspinanie. Góra ściany wyprowadza na pochyłą platformę. Przetarcie zostało zakończone. Przetarto 8 lin, pracując 8 godzin. Pogoda jest dobra, ciepło.

Zdjęcie 2. Widok ogólny trasy

Zdjęcie 3. Na odcinku R0–R1.

Zdjęcie profilu trasy. (Zdjęcie z grzbietu p. 5929, fot. A. Moskowski)

2 sierpnia

O 7:00 drużyna wychodzi na trasę. Do 12:00 pokonuje odcinek przetarty dzień wcześniej. Od pochyłej platformy po skalnym grzbiecie, który przecina rzeka-wodospad, a skały miejscami pokryte są nalotem lodu, pokonując 3–4-metrowe ścianki, podchodzimy do lodowego stoku. Ponad tym stokiem zaczyna się „bastion” o nachyleniu około 80° i długości około 400–500 m. Ponieważ nie ma odpowiednich miejsc na nocleg na „bastionie”, część wspinaczy zostaje, aby zorganizować „siedzący” nocleg pod daszkiem skalnej ścianki, a dwójka Siedielnikow–Szapowałow idzie dalej przetarzać trasę. Pogoda sprzyja wspinaczom — ciepło, słonecznie. Lodowy stok o nachyleniu około 50° jest pokonywany w „kotach” z asekuracją. Dolna część „bastionu” składa się z systemu ścian i wewnętrznych kątów, o długości 150–200 m. Bardzo trudne wspinanie. Skały miejscami zniszczone, widać całe „żywe” bloki. Przetarto 6 lin. Na noclegu pozostawiamy kontrolny turn.

3 sierpnia 1979 r.

O 6:00 drużyny wychodzą na pokonanie odcinków przetartych dzień wcześniej. Na „bastionie” w 3 miejscach, w celu zaoszczędzenia sił, dokonuje się podciągania plecaków. Dolna część „bastionu” kończy się pochyłą wąską półką, dzielącą „bastion” na 2 części. W tym miejscu postanowiliśmy zorganizować nocleg i przetarcie pozostałej części „bastionu”. Drużyna Akczurin–Kuramszyn idzie na przetarcie, pozostali budują platformy na nocleg. Od półki w górę idą pionowe skały z występami (zdjęcie 6). Postęp następuje przez szczelinę o długości do 40 m, następnie dwie pionowe ścianki po 25–30 m, które упира ют się w karниз, po którym zaczyna się pochyła płyta o nachyleniu do 70°, długości 18–20 m. Płyta упира się w ścianę o nachyleniu do 80°, wysokości 25 m. Wyżej — następna płyta o nachyleniu 60–70°, długości ponad 40 m, która wyprowadza do pionowej ścianki z występami o wysokości 35 m. Dalej — wyjście na pochyłą półkę, gdzie można się zebrać. Po przetarciu 7 lin drużyna schodzi na przygotowany nocleg. Pogoda cały dzień była dobra, pod wieczór pojawiło się zachmurzenie. Na noclegu pozostawiamy kontrolny turn.

4 sierpnia

W nocy zaczął padać śnieg ziarnisty. Od rana — gęsta mgła. Postanawiamy przeczekać złą pogodę. O 10:00 trochę się przejaśniło, śnieg ustał. Drużyna wychodzi na przetarcie górnej części „bastionu”. Po pochyłej półce, gdzie zebraliśmy się po przejściu „bastionu”, przechodzimy samodzielnymi zespołami po stoku o nachyleniu 50–55° na odległość około 120 m i podchodzimy do pionowego szerokiego skalnego masywu. Masyw reprezentuje sobą jakby otwartą książkę, którą logiczniej jest pokonać po prawej części, trzymając się bliżej „grzbietu książki”. Na półce pod lewą częścią widać ślady spadających kamieni. To drugi i chyba główny kluczowy odcinek całej trasy. Pod samą „książką” organizujemy nocleg. Zbierając kamienie z pobliskich zniszczonych skał, budujemy platformy odpowiednie do rozstawienia 2 namiotów.

5 sierpnia

W nocy ponownie zaczął padać śnieg ziarnisty, wzmógł się wiatr, mgła. Poranek — bez zmian. Siedrzymy, czekamy na przejaśnienie. W południe trochę się rozdarło mgłę, i dwójka Baljukin–Dienisienko wyszła na przetarcie „Książki”. Od noclegu zaczyna się ściana o wysokości 40 m, nachyleniu do 80° z dwoma występami. Dalej, po pochyłej półce, pionowa ściana, którą przechodzi się w górę-w lewo po wąskiej półce. Niewielki załom ściany i znowu ogólna pionowa linia do 40 m. Skały stały się bardziej monolityczne, zmniejszyła się liczba punktów zaczepienia i pęknięć. Bardzo trudne wspinanie, które komplikuje się przez świeżo spadły śnieg ziarnisty. Postanawiamy zejść w dół. Przejściowo 3 liny „Książki”. Pogoda ostatecznie się popsuła: — zaczął padać śnieg; — silny wiatr; — gęsta mgła; — ochłodziło się. Temperatura — –6°C.

W nocy pogoda jeszcze bardziej się pogorszyła, zaczęła się zamieć, wiatr nasilił się do huraganowego. Co 1–2 godziny trzeba rozgrzebywać namioty, zasypywane przez strumienie śniegu.

U drużyny był tranzystorowy odbiornik, po którym w audycji z Duszanbe przekazano, że od strony Indii nadciąga północny monsun, który uderzył w obszary Centralnego Pamiru i wywołał silny cyklon. Okresowość takich zjawisk — 1 raz na 6–10 lat.

7–8 sierpnia

Pogoda bez zmian. Pozostajemy na poprzednim miejscu.

9 sierpnia

Pojawiły się krótkotrwałe przerwy w zachmurzeniu. Drużyna Akczurin–Kuramszyn poszła w górę. W bardzo trudnych warunkach przeszli jeszcze 2 liny „Książki”. Ściana o nachyleniu do 80°, składająca się jak gdyby z oddzielnych ogromnych bloków o wysokości do 20–25 m, stojących jeden na drugim.

10 sierpnia

Pogoda prawie bez zmian, tylko przerwy stały się częstsze i śnieg rzadszy. Drużyna Dienisienko–Baljukin schodzi z nadzieją na kontynuowanie przetarcia. Ściany „Książki” trwają. Bardzo trudne wspinanie. Charakter skał i struktura, jak dnia poprzedniego — bloki na bloku, у której grzbiet ma nachylenie do 80°, a wysokość ich do 20 m. Punkty zaczepienia trzeba szukać w śniegu, a raczej w iglastych śnieżno-lodowych skupiskach, które przylepiły się do skał w czasie złej pogody. Przeszli około 120 m i wyszli na szeroką monolityczną pochyłą platformę, gdzie można zorganizować biwak.

11 sierpnia

Rano, po raz pierwszy od ostatnich 7 dni, zaświeciło słońce. Znaczna poprawa pogody. Śnieg przestał padać jeszcze wieczorem. Pojawiły się przerwy w zachmurzeniu. Pozostawiamy na noclegu kontrolny turn i wychodzimy w górę po przetartych 8 linach. Postęp jest powolny, ponieważ na skałach nadal jest dużo śnieżnych „koronek”, a także daje o sobie znać długa odsiadka na dość dużej już wysokości i skrócony рацион żywnościowy. W dwóch miejscach podciągaliśmy plecaki. Przez cały dzień przechodzimy tylko przetartą część „Książki” i zatrzymujemy się na nocleg.

12 sierpnia

O 8:00 na dalsze przetarcie „Książki” wychodzi drużyna Chriebtow–Siedielnikow–Szapowałow. Około 100 m charakter budowy skał, ich nachylenie jest takie samo jak w dolnej części „Książki”. Średnie nachylenie do 80°. Następnie nachylenie zmniejsza się do 70–75°, skały stały się bardziej zniszczone. Pionowe ścianki stały się wysokości do 8–10 m, między nimi krótkie pochyłe półki z „żywymi kamieniami”. Ostatnia skalna ściana, o nachyleniu do 70%, kończy się łagodną pochyłą platformą. Ponad platformą widać śnieżno-lodowy grzbiet, na którym możliwy jest nocleg. Przetarto 6 lin. W ciągu dnia stoki zamyka mgła, czasem pada śnieg.

13 sierpnia 1979 r.

Od rana mgła, widoczność 15–20 m. Drużyna zaczyna wspinaczkę po zawieszonych linach. Po przejściu „Książki” zaczynamy wspinaczkę po śnieżno-lodowym grzbiecie i razem z połączeniem go z „nożem”, пройденным grupą A. Pjiankowa, robimy platformę na nocleg.

14 sierpnia

Od noclegu zaczynamy wspinaczkę po południowo-wschodnim grzbiecie, пройденному uzbeckimi alpinistami w 1965 roku. Trasa biegnie najpierw po lewym grzbiecie, następnie po ostrym skalnym „nożu”, dalej po skałach wieżyczką na śnieżno-lodowy kopiec. Tutaj, u lewego zsypu, niedaleko kopca południowego wierzchołka, znaleźliśmy odpowiednią platformę pod namioty.

15 sierpnia

Pierwsza w górę idzie drużyna Baljukin–Dienisienko. Przeszedłszy ostatnie setki metrów po śnieżno-lodowym kopcu, „dwójka” o 10:00 osiągnęła południowy wierzchołek pika. Dalej: — schodzimy na przełęcz między wierzchołkami; — o 16:00 wchodzimy na główny (północny) wierzchołek pika Kom. Akademii. Zejście z wierzchołka odbywa się po południowo-zachodnim grzbiecie na przełęcz Otrada i dalej po zachodniej gałęzi lodowca RGO do bazy.

Trener drużyny: E. Iljiński Kapitan drużyny: W. Siedielnikow

Zdjęcie profilu trasy. (Zdjęcie z grzbietu p. 5929, fot. A. Moskowski)

Zdjęcie 8. Na odcinku R8–R9.

Strona: www.alpfederation.ru ↗ Zdjęcie 10. Przetarcie „książki”. Odcinek R10–R11. Strona: www.alpfederation.ru ↗