4.1.19

Sprawozdanie

DRUŻYNY ZWIĄZKU TOWARZYSTW SPORTOWYCH I ORGANIZACJI UZBEKISTANU O WYSOKOGÓRSKIM WEJŚCIU NA PIK IZWIESTIA 6840 m, WYKONANYM W LETNIM SEZONIE SPORTOWYM 1964 ROKU. m. Taszkent – 1964 r.

Charakterystyka geograficzna i sportowa rejonu pika Izwiestia

Pik Izwiestia (6840 m) jest położony w samym sercu Pamiru obok najwyższego punktu ZSRR — pika Komunizmu — w paśmie Piotra I.

Od południa do piku przylega odgałęzienie pasma Piotra I o długości około 5 km, w którym znajdują się trzy sześciotysięczne wierzchołki:

• Ordżonikidze 6280 m
• Pionierska Prawda 6550 m
• bezimienny pik 6700 m

Wschodnie stoki odgałęzienia dają początek lodowcowi Izwiestia, który, łącząc się z lodowcem Komunizmu, wpada do lodowca Biwacznego; l. Biwaczny z kolei wpada do lodowca Fiedczenko w odległości 20 km od jego jęzora.

Zachodnie stoki odgałęzienia są prawie bezśnieżne, pionowe ściany nie są w stanie utrzymać pokrywy śnieżnej.

Pik Izwiestia został odkryty podczas Tadżycko-Pamirskiej ekspedycji w 1932 roku i po raz pierwszy naniesiony na mapę. Wysokość według danych tej ekspedycji — 6840 m, ale w ostatnim numerze Rocznika Radzieckiego Alpinizmu figuruje pod wysokością 6856 m. Znajdując się w rejonie trudno dostępnych wierzchołków Pamiru, pik Izwiestia nie przyciągał uwagi wspinaczy. Być może przeszkadzał w tym potężny sąsiad — pik Komunizmu (7495 m), a być może dostępność tylko jednego realnego szlaku przez trzy wyżej wymienione wierzchołki południowego odgałęzienia pasma Piotra I. Jednak w 1961 roku uczestnicy ekspedycji pod przewodnictwem J. Tamma, według informacji rocznika, dokonali wejścia na pik Pionierska Prawda przez pik Ordżonikidze. Notatki wspinaczy nie zostały przez nas znalezione, ale na wierzchołku piku Pionierska Prawda odkryto kopiec, pod którym w szczelinie skalnej po dokładnych poszukiwaniach znaleziono skrawek papieru o rozmiarze około 0,5 cm².

Na wierzchołku piku Ordżonikidze z powodu obfitości śniegu kopca nie znaleziono. Ale w 1962 r. nasza grupa w składzie czterech osób, dokonując wejścia na pik Ordżonikidze, zdjęła mniej więcej z wysokości 5800 m notatkę grupy z ekspedycji J. Tamma, w której informowano, że z powodu obfitości śniegu na wierzchołku nie znaleziono kopca. Ta notatka nie została zachowana.

Znajdując się w rejonie intensywnego wypiętrzenia Zachodniego Pamiru, pik Izwiestia, podobnie jak sąsiednie wierzchołki, wyróżnia się ostrymi „nożowatymi” grzbietami i pionowymi ścianami, co jest dobrze widoczne na załączonych do sprawozdania fotografiach.

Rejon wierzchołka z powodu swojej wysokości akumuluje znaczną zachmurzenie, obfituje w opady, na wysokościach powyżej 5000–5500 m stale wieją silne zimne wiatry z zachodu, osiągając szczególną intensywność w godzinach porannych. Przybliżona prędkość wiatru — 15 m/s, pojedyncze podmuchy dochodzą do 30–35 m/s. Odległość od osiedli i szlaków komunikacyjnych wymaga dokładnie przemyślanej ekspedycji, stałe przebywanie na wysokości — dobrej formy fizycznej i aklimatyzacji.

Rejon jest ciekawy szlakami na nowe wierzchołki, położone w górnym biegu lodowca Biwacznego. Czekają na swoich pionierów:

• Pik Liebknechta
• Pik Tельмана
• Pik OGPU
• Pik Komunistycznaja Akademija
• Pik Garmo
• Pik Riewwoensowietu Kalinina
• Inne bezimienne wierzchołki.

Trudność stanowią podejścia do tego interesującego pod względem sportowym, obfitującego w sześciotysięczniki, rejonu. Wielodniowe karawanowe szlaki, przeprawy przez rwące wody Sauk-saja i Seldary stają na drodze alpinistów.

Uzbecy alpinisci, wielokrotnie wcześniej przebywający w tym rejonie, w sezonie 1964 r. postanowili przewieźć wszystkie ładunki śmigłowcami, wysadzając uczestników ekspedycji u jęzora l. Fiedczenko, a zaopatrzenie i produkty w specjalnie przygotowanych do tego celu pojemnikach zostały zrzucone ze śmigłowca w obozie na wysokości 3900 m, położonym w odległości 36 km od miejsca wysadzenia ludzi.

Skład drużyny

Pierwotnie w momencie składania wniosku na pierwszeństwo skład drużyny, wytypowanej do udziału w wejściu, nieco różnił się od późniejszego. Wynika to z faktu, że początkowo planowana suma na wydatki ekspedycji różniła się od zatwierdzonej przed wyjazdem w góry prawie dwukrotnie. Ograniczenie środków spowodowało skrócenie składu ekspedycji: zamiast 20 osób (15 osób do klasyfikacji i 5 obserwatorów) po ścisłym doborze zostało pozostawionych tylko 13 osób.

Skład pozostałych:

• Dwoje — grupa obserwacyjna
• Jeden — lekarz
• 10 miejsc — skład szturmowy

Wszystkie dane dotyczące składu grup: szturmowej, obserwacyjnej, która była również grupą łączności, są przedstawione w poniższych tabelach.

Podczas szturmu p. Izwiestia grupa obserwacyjna znajdowała się w Bazowym obozie ekspedycji (3900 m), prowadząc obserwację wizualną nad grupą szturmową.

Łączność grupy obserwacyjnej ze Związkiem Towarzystw Sportowych była utrzymywana za pośrednictwem radiostacji stacji meteorologicznej na lodowcu Fiedczenko i Daraut-Kurgan.

Skład grupy szturmowej na początku ekspedycji wyglądał następująco:

1. Elczibekow W.A. — kapitan drużyny
2. Woronin W.T. — zastępca kapitana
3. Kalinin G.W. — uczestnik
4. Labin A.P. — uczestnik
5. Lapkin A.W. — uczestnik
6. Owczarow G.N. — uczestnik
7. Piankow A.G. — uczestnik
8. Charłanow G.L. — uczestnik
9. Czekanow G.A. — uczestnik
10. Jachin Ch. — uczestnik

Po wycofaniu i aklimatyzacyjnym wyjściu całym składem na wierzchołek piku Ordżonikidze i pierwszego, nieudanego z powodu niepogody, wyjścia szturmowego, ze względu na zagrożenie spóźnienia się na miejsce pracy 2 sierpnia z grupą przechodzących turystów z miasta Tomsk odszedł Charłanow G. na dwa dni przed wyjściem na wejście.

5 sierpnia źle poczuł się Owczarow G. i za radą lekarza pozostał w Bazowym obozie (3900 m) na czele grupy obserwacyjnej.

W ten sposób w wejściu na pik Izwiestia z wyżej wymienionych przyczyn wzięło udział 8 osób.

Wybór trasy wejścia

Podczas wejścia na p. Komunizmu w 1959 r. Elczibekow W.A., Owczarow G.N., Piankow A.G., obserwując otaczającą panoramę, zauważyli możliwość wejścia na pik Izwiestia od strony p. Komunizmu.

Możliwość ta potwierdziła się również w 1962 r. podczas próby wejścia na p. Achmedi Donisz. W wejściu w 1962 r. uczestniczyło osiem osób ze składu ekspedycji bieżącego roku.

Dzięki temu pik Izwiestia, najwyższy z niezdobytych w Związku Radzieckim wierzchołków, został wybrany przez drużynę jako możliwy obiekt do wejścia w 1964 roku.

Szczególną uwagę zwrócono na bezpieczeństwo trasy: wejście planowano przeprowadzić przez piki:

• Ordżonikidze (6280 m),
• Pionierska Prawda (6550 m)
• bezimienny pik 6700 m, nazwany przez drużynę na cześć jubileuszu Republiki Uzbeckiej pikiem im. 40-lecia Uzbeckiej SRR i Komunistycznej Partii Uzbekistanu.

Zwykła droga na p. Ordżonikidze prowadzi początkowo przez żleb z ogromnym zwisającym lodowcem w jego górnej części.

Stan lodospadu grupa uznała za zagrażający, dlatego też drogę podjazdu na pik Ordżonikidze poprowadzono:

• na lewo od żlebu
• po stromej osypie i bezpiecznych skałach
• z dalszym wyjściem na zwykłą trasę.

Pełne bezpieczeństwo obranej drogi potwierdziła lawina, która zeszła po opisanym żlebie w dniu powrotu grupy z zaopatrzeniem. Grupa obserwowała lawinę z lodowca, u podnóża piku Ordżonikidze.

Przygotowanie do wejścia. Plan taktyczny

Opierając się na danych rozpoznawczych z 1959 i 1962 r. oraz na doświadczeniu w wejściach wysokogórskich, zdobytym przez uczestników w poprzednich latach, grupa przyjęła następujący plan wejścia na p. Izwiestia. Plan ten można podzielić na IV etapy.

I etap. Przewożenie uczestników ekspedycji i całego niezbędnego zaopatrzenia i sprzętu samochodem do osiedla Daraut – Kurgan (Ałajska dolina).

II etap

• Przewożenie kilku uczestników śmigłowcem na jęzor l. Fiedczenko
• Przemieszczenie się ich do Bazowego obozu 3900 m na l. Biwaczny
• Zrzut ładunku ze śmigłowca w Bazowym obozie
• Wyposażenie Bazowego obozu.

III etap

• Aklimatyzacyjne wyjście grupy szturmowej na wierzchołek piku Ordżonikidze z jednoczesnym przetransportowaniem zaopatrzenia na wierzchołek
• Wspinaczka w butach wysokogórskich (szekltonach) na wysokość około 6000 m
• Rozmieszczenie grupy w obozie 4600 m u podnóża piku Ordżonikidze, skąd po dwóch dniach odpoczynku planowano przeprowadzenie IV etapu — szturmu p. Izwiestia przez p. Ordżonikidze i Pionierską Prawdę z powrotem po drodze podjazdu.

Planowany plan taktyczny został wykonany jedynie nie z powodu niepogody — szturm został przeprowadzony z drugiego wyjścia. W pierwszym wyjściu grupa wróciła z wierzchołka piku Ordżonikidze. Szczegóły powrotu zostaną omówione dalej w sprawozdaniu.

Planem przewidywano utrzymanie łączności wizualnej między grupą szturmową a grupą obserwacyjną.

Sprzęt i wyżywienie. Kwestia sprzętu nie budziła obaw, gdyż grupa była zaopatrzona w niego w pełni do przeprowadzenia wejść wysokogórskich. Każdy uczestnik miał przy sobie:

• kombinezon puchowy,
• wełniane spodnie do wysokości powyżej 6000 m,
• puchowy śpiwór,
• wełniane bieliznę. Asortyment pozostałego sprzętu nie różnił się od standardowego.

Szczególne miejsce w przygotowaniach zajął problem wyżywienia, a raczej jego opakowania. Ponieważ planowano zrzut całego ładunku z pokładu śmigłowca, produkty były pakowane w puszki blaszane. Cały ładunek jeszcze w Taszkencie został posortowany według przeznaczenia i zapakowany w skrzynie drewniane z podwójną okładziną.

Wysiłku i energii na takich wysokościach wymaga przejście przez „grzebień” śnieżny, który trzeba odrąbywać lodorubem na przestrzeni kilkuset metrów. Przejście jest znacznie utrudnione przez znaczną długość.

Około 19:00, zmęczeni trudnym podjazdem, rozbijamy biwak poniżej, w odległości 200 m od wierzchołka, pod ogromną zwisającą skałą, gdzie znajdują się wygodne, osłonięte od wiatru, place na śniegu.

Szturm

7 sierpnia, 3 lipca radio nadało prognozę pogody: w najbliższych dniach oczekuje się poprawy pogody na Zachodnim i Garmijskim Pamirze. Trzy dni spędziliśmy na poszukiwaniu oznak zapowiadanej poprawy. Wreszcie dzisiaj niebo jest bezchmurne. Wyjście około 9:00. Pod wieczór wchodzimy na l. 4600 m. Jest nas 8 osób. W przeddzień źle poczuł się Giennadij Owczarow i pozostał w Bazowym obozie na czele oddziału obserwacyjnego.

8 sierpnia wychodzimy na trasę i bez większych trudności, pokonując południowe stoki p. Ordżonikidze, wychodzimy pod „nieskończony” stok, gdzie i rozstawiamy 2 namioty wysokogórskie. Pogoda przez cały dzień była bezchmurna.

9 sierpnia. Udajemy się z powodzeniem nową trasą przez 2 godz, wychodzimy na wierzchołek Ordżonikidze i rozpoczynamy schodzenie w kierunku piku Pionierska Prawda. Mazisty śnieg i wąski z przepaściami na obie strony grzbiet bardzo utrudnia schodzenie, które dodatkowo komplikuje się obecnością na grzbiecie pionowych ścian skalnych. Na jednej z nich pozostawiamy pomocniczą linę dla drogi powrotnej. Do akcji wkroczyła „ślusarka” — po raz pierwszy kotwy. Około 16:00, po pokonaniu śnieżnych podjazdów, rozbijamy biwak u początku „nożowych” grzbietów, wiodących do wierzchołka p. Pionierska Prawda. Jutro przed nami trudny dzień.

10 sierpnia silny wiatr, wiejący prosto w twarz, zmiatający śnieg z grzbietu, nie pozwolił wyjść wcześnie, pomimo bezchmurnego poranka. Dopiero o 10:00 rozpoczęliśmy przemieszczanie się po trasie. Wąskie grzbiety typu nożowego pochłaniają dużo sił na podjazd do p. Izwiestia.

11 sierpnia. Poranek jest bezwietrzny i bezchmurny. Wychodzimy o 9:15 i po 1,5 godz. wchodzimy na najwyższy punkt wierzchołka Pionierska Prawda. Wierzchołek stanowi szeroki wydłużony grzbiet, na północno-zachodnim krańcu którego odkryto niewielki kopiec, po rozebraniu którego znaleźliśmy w szczelinie skały skrawek papieru wielkości jednokopiejkowej monety.

Z wierzchołka schodzimy po niezbyt stromych stokach śnieżnych na siodło. Siodło jest ukształtowane wyraźnie wyróżniającymi się żandarmami o wysokości 10–15 m, ich stoki są strome i trudne do przebycia; w jednym miejscu trzeba było nawet wyciągać plecaki po trudnej do przebycia skale żandarma. Jeszcze kilkadziesiąt metrów ostrych, nożowatych grzebyków, na które poszło około 3 godz, i my, szczęśliwie wchodząc na strome podjazdy pod skałami piku 6700 m, urządzamy się na biwaku. Pogoda dzisiaj nas nie rozpieszczała. Od 12:00 zaczął padać suchy śnieg, widoczność zmniejszyła się do 10 m. Ale brak wiatru i przebieg trasą grzbietową pozwoliły na skuteczne pokonanie tego odcinka drogi.

Więc jutro szturm! Wysokość około 6500 m. 12 sierpnia. Jest pogodnie. Silny wiatr.

O 6:50 wychodzi pierwsza связка Woronin – Czekanow. Ich zadaniem jest zawiesić na skałach, wiszących nad noclegiem, poręcz.

O 8:00 wychodzą pozostałe связки. Po przygotowanych poręczach zostają pokonane trudne, nietypowe na takiej wysokości skalne podjazdy i półki.

O 13:45 jedna za drugą связки wychodzą na wierzchołek piku 6700 m.

Zbudowaliśmy tradycyjny kopiec, pozostawiliśmy w nim proporzec naszego towarzystwa sportowego i w notatce, wskazując wszystkie niezbędne dane, nadajemy temu bezimiennemu wierzchołkowi nazwę „40 lat Uzbeckiej SRR i Komunistycznej Partii Uzbekistanu” na cześć świetnego jubileuszu naszej republiki.

O 16:00 pod silnym wiatrem, wiejącym od strony Północno-Pamirskiego firnowego płaskowyżu, wychodzimy na wierzchołek piku Izwiestia. Zrobiono kilka zdjęć, rozpoczynamy schodzenie w l. 6500 m.

Schodzimy, gdy słońce już zaszło za stoki piku Komunizmu.

13, 14, 15 sierpnia zajęło schodzenie tą samą drogą, co podjazd. Wąskie nożowe grzebienie podczas schodzenia stanowiły nie mniejszą trudność niż podczas podjazdu.

Późnym wieczorem 15 sierpnia grupa szczęśliwie dotarła do Bazowego obozu, gdzie została ciepło i radośnie przywitana przez obserwatorów.

Wnioski dotyczące trasy

Z opisu wejścia i załączonych do niego fotografii można z całą pewnością stwierdzić, że było ono trudne i skomplikowane.

Połączenie trudnych odcinków i dużej wysokości, a także to, że droga do wierzchołka piku Izwiestia prowadzi przez trzy wierzchołki, stawia tę trasę znacznie wyżej w porównaniu z trasami na sąsiednie wierzchołki: trasą po wschodnim żebrze p. Komunizmu i trasą po południowo-południowo-wschodnim żebrze p. Achmadi Donisza, przebytymi przez niektórych uczestników grupy odpowiednio w 1959 r. i w 1964 r.

Poniżej w tabeli przedstawiono dane porównawcze dotyczące przebywania tych trzech tras:

Uwaga: całkowity przewyższony na wierzchołek jest sumą odcinków, przebytych z podjazdem.

Na trasie grupa przebywała 8 dni marszu. Zbijto około 30 kotew, co nie jest mało dla wejścia wysokogórskiego.

Biorąc pod uwagę powyższe, grupa uważa wejście na pik Izwiestia przez p. Ordżonikidze, Pionierska Prawda i 40 lat UzSSR za trasę najwyższego stopnia trudności.

KAPITAN DRUŻYNY (Elczibekow W.)

Grupa szturmowa:

Grupa obserwacyjna:

www.alpfederation.ru ↗