Północno-Zachodni Pamir

Najwyższe partie lodowca Fedczenko

Wierzchołek: pik Bespokojnych (5600 m) jego wschodnim grzbietem, 4A kat. sł., kombinowany

Opis

PIERWOSZYM WSPINACZKI, DOKONANEJ PRZEZ GRUPĘ ALPINISTÓW ALPIADA Obwodowej RADY DSO „Zenit”

Opis opracował Buczikow - W. Butkow

Czeliabinska Federacja Alpinizmu, 1940 r.

Wstęp

Pik Bespokojnych (5600 m) znajduje się w południowej części łańcucha Akademii Nauk ZSRR. Wierzchołek jest dobrze widoczny z bazy „4300” w rejonie przełęczy Abdugakor-II (patrz zdjęcie 1 i 2).

Pierwsze wejście na wierzchołek zostało dokonane przez alpinistów SКАN w 1960 r. północno-zachodnim grzbietem. Grupa uważa, że w zatwierdzonej przez prezydium Federacji Alpinizmu ZSRR (protokół nr 21213 z 2.04.1968 r.) „Klasyfikacyjnej tabeli wierzchołków ZSRR” dopuszczono niedokładność w nazwie wspomnianego marszrutu, a mianowicie:

• jest: 4. Bespokojnych pik 5600 3Б kombinowany, po S-Z grzbiecie z przełęczy Abdugakor-II (str. 49).
• należy czytać: 4. Bespokojnych pik 5600 3Б kombinowany po Z grzbiecie z l. Abdugakor.

W 1967 r. grupa alpinistów z Obwodowej Rady DSO „Trud” w składzie Ciepłych i Sannikowa podjęła próbę pierwszego wejścia na p. Bespokojnych południowo-wschodnim grzbietem. Grupa wróciła, nie pokonawszy skomplikowanego śnieżno-lodowego grzbietu z nawisa.

Po konsultacji z uczestnikami ekspedycji Obwodowej Rady DSO „Trud” jako marszrutu opisywanego pierwszego wejścia wybrano właśnie południowo-wschodni grzbiet, który został pokonany w dniach 9–12 grudnia 1968 r. przez dwie współpracujące grupy.

Na wierzchołku została znaleziona notatka grupy SКАN (kierownik - Smirnow) z 26 lipca 1960 r. Na samym południowo-wschodnim grzbiecie nie znaleziono śladów pobytu grup.

Ogólna charakterystyka marszrutu

Pokonany marszrut składa się z następujących głównych etapów:

• Wspinaczka z bazy „4300” pod skalną plamę („łapę”) na stoku p. Bespokojnych. (R1–R3).
• Wspinaczka przez lodospad i śnieżny stok do wyjścia na południowo-wschodni grzbiet. (R4–R6).
• Wspinaczka skalnym wzniesieniem grzbietu do „żandarma” na grzbiecie. (R7).
• Pokonanie „żandarma” i dalsza wspinaczka grzbietem do wierzchołka. (R8, R9).
• Zejście drogą wejścia.

Skład grupy

I grupa

1. Butkow W.L. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.
2. Wachmin А. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.
3. Zinchenko А. — 1-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, kierownik.
4. Oparin J.A. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.
5. Periechodjuk W. — KMS, obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.
6. Ponkina T. — 1-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.

II grupa

1. Galczenko W. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Trud”, uczestnik.
2. Koniew W. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, kierownik.
3. Silczenko S.L. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.
4. Lichinin А. — 2-й sp. разр., obwód czelabiński, DSO „Zenit”, uczestnik.

Wszyscy wymienieni alpiniści wchodzili w skład alpinady Obwodowej Rady DSO „Zenit”, pracującej w najwyższych partiach l. Fedczenko od 28 lipca do 25 sierpnia 1968 r.

Grupy zostały wypuszczone na marszrutu przez Pierwszego wypuszczającego alpinady mistrza sportu ZSRR Lewina M.S. (zaświadczenie o zaliczeniu marszrutu załączone).

Opis techniczny marszrutu

Od bazy „4300”, położonej na lewym (orograficznie) brzegu moreny bocznej l. Abdugakor-II, wyjście na lodowiec w kierunku skalnej wyspy „Chicana” w miejscu załamania lodowca. Jest to najbardziej niebezpieczny odcinek lodowca — stromy, poprzecinany szczelinami stok lodowy (200–250 m). Dalej stok staje się łagodniejszy i porusza się po łagodnym śnieżno-lodowym stoku z niezbyt stromymi wzniesieniami w kierunku północnego dopływu lodowca Abdugakorskogo (wytyczna — duża skalna plama na lewo pod jego lodospadem). Po pokonaniu stromego śnieżnego wzniesienia wychodzimy na lodowiec, gdzie organizujemy nocleg (patrz zdjęcie nr 2). Od bazy „4300” do noclegu — 5–6 godz.

Od noclegu, po przejściu przez mocno poprzecinany szczelinami lodowiec, podchodzimy do lodowego stoku na lewo od skalnej plamy.

Wariant wyjścia na południowo-wschodni grzbiet: po pokonaniu lodospadu na prawo od „skalnej plamy”, wyjście na płaskowyż lodowca i po nim pod wschodnie stoki p. Bespokojnych. Trawersując je pod bergschrundem ku południowi, wyjście do miejsca pokonania przez grupę bergschrunda i dalej po zbiegającej się drodze. Ten wariant wymaga rozpoznania drogi przez lodospad, podobnego do którego grupa w najwyższych partiach lodowca Fedczenko nie spotkała. Jest on znacznie bardziej przerażający niż zachodni lodospad przełęczy Uszba.

Po niewyraźnie zaznaczonym żlebie stromego lodowego stoku (stromość ~ 60°), ubezpieczając się przez lodygi (6–7 lodyg), wyjście na śnieżny stok.

Dalej po śnieżnym stoku (ubigiezpieczenie przez czekan) podchodzimy pod bergschrund, mający różnicę wysokości 1,5–2 m. Po pokonaniu bergschrunda przy pomocy sztucznych punktów oparcia, trawersujemy stok w lewo pod początek skalnej ściany. Ruch na zmianę, ubezpieczenie przez czekan.

Skalna ściana reprezentuje sobą zwietrzałe skały, mocno zniszczone, średnia stromość odcinków których 60°, a miejscami — do 70°.

Przy ruchu po nich wymagana jest szczególna ostrożność. Ruch na zmianę, ubezpieczenie przez występy i haki.

Droga przez ścianę zajmuje 4–5 godz., ogólna wysokość ściany 350 m. Ściana kończy się „żandarmem” wysokości 10–12 m.

Po pokonaniu „żandarma” frontalnie, zjazd na linie na niewielki lodowy taras. Tutaj można:

• urządzić nocleg;
• wyrąbać platformę w lodzie dla namiotu.

Dalszy marszrut grzbietowy. Pierwsza część grzbietu skalna, stromość odcinków 45–50°, ubezpieczenie przez występy. Droga od „żandarma” do wierzchołka 1,5–2 godz. Wierzchołkowa platforma śnieżna, ze skalnymi występami. Stopy zbudowane na skałach.

Niezbędne wyposażenie:

1. Liny główne — 40 m.
2. Haki skalne — 7 szt.
3. Haki lodowe — 10 szt.

Zalecenia co do marszrutu:

1. Skład grupy nie więcej niż 4 osoby.
2. Obowiązkowo planować nocleg na marszrucie.
3. Niezbędna ilość haków skalnych 8–10 szt., lodowych — 4–5 szt.

Zakończenie

Grupa uważa pokonany marszrutu za porównywalny z następującymi sklasyfikowanymi marszrutami:

• Teke-Tor zachodnim grzbietem;
• Czokana Wielichanowa pik północno-wschodnim grzbietem.

Marszrutu technicznie bardziej znacznie nasycony, niż sklasyfikowany 3Б kat. sł. droga na pik Bespokojnych północno-zachodnim grzbietem.

Grupa ocenia marszrutu jako odpowiadający 4А kat. sł. trudności i wnioskuje do Federacji Alpinizmu ZSRR o włączenie go do „Wszesowieckiej klasyfikacji wierzchołków”.

Opracował opis Trener i drugi wypuszczający alpinady W. Tamplon

Dodatek

Zaświadczenie o zaliczeniu marszrutu

Niniejszym potwierdzam, że na podstawie wyników analizy pierwszego wejścia na wierzchołek p. Bespokojnych południowym grzbietem przeze mnie zostało zaliczone:

• Koniewowi W. — kierownictwo;
• udział: Butkowowi W., Wachminowi A., Oparinowi J., Periechodjukowi W., Ponkinej T., Galczenko W., Lichininowi A., Silczenko S., Zinchenko A.

(Zgodnie z decyzją biura sekcji Obwodowej Rady DSO „Zenit” kierownictwo Zinchenko A. nie zostało zaliczone).

Kierownik i Pierwszy wypuszczający alpinady Obwodowej Rady DSO „Zenit” 1968 r., MS ZSRR, starszy instruktor alpinizmu (zaświadczenie nr 0245) — Lewin M.S.

Opis sprawdziłem. Uważam, że: wspomniany na str. 6 sklasyfikowany marszrutu 3В kat. sł. danymi grupami nie został znaleziony, dlatego można mówić tylko o prawdopodobieństwie jego oceny; pokonany zaś grzbiet — inny, a nie południowo-wschodni marszrutu, według opinii tych samych uczestników, przeprowadzających wiele analiz, nie trudniejszy niż 3Б kat. sł.

Zastępca przewodniczącego Czeliabińskiej obwodowej federacji alpinizmu — Lewin M.S. 11 lutego 1970 r.

CENTRALNY PAMIR. Grzbiety najwyższych partii lodowca Fedczenko. Przerywaną linią pokazano marszrutu wspinaczki na pik Bespokojnych.

Tabela głównych charakterystyk

Marszrutu pierwszego wejścia: p. Bespokojnych (5600 m) południowym grzbietem.

Zdjęcie nr 2.

Zdjęcie nr 3.