Paszport wspinaczki

1. Klasa wspinaczki — wysokościowa
2. Rejon wspinaczki — Północno-Zachodni Pamir, pasmo Akademii Nauk
3. Szczyt, jego wysokość, trasa wspinaczkowa — p. Achmadi Donisza, 6666 m, zachodnia ściana
4. Proponowana kategoria trudności — 6
5. Charakterystyka trasy:
   • różnica wysokości — 1666 m
   • długość odcinków 5–6 kategorii trudności — 1295 m
   • średnie nachylenie — 60°
6. Zakotwiczono: skalnych — 96 szt., lodowych — 26 szt., śrubowych dla ITO — 3
7. Liczba godzin marszu:
   • wspinaczka po ścianie — 36 godz., ogółem — 49 godz.
8. Liczba noclegów i ich charakterystyka — pięć: trzy półleżące, dwa leżące
9. Nazwisko, imię, patronim lidera, uczestników i ich kwalifikacje:
   1. Chomutow Walerij Wasiljewicz — MS — lider
   2. Iwanow Walentin Andriejewicz — MSМК — zastępca lidera
   3. Masjukow Wiktor Pietrowicz — MS — uczestnik
   4. Mysłowski Eduard Wikientjewicz — MSМК — uczestnik
   5. Oniszczenko Wiaczesław Pietrowicz — ZMS — « — »
   6. Putrin Walerij Siemionowicz — MS — « — »
   7. Puczkow Władimir Nikołajewicz — MS — « — »
   8. Czornyj Nikołaj Dmitrijewicz — MS — « — »
10. Trener zespołu — Owczinnikow Anatolij Gieorgijewicz, Zasłużony Trener RFSRR, Zasłużony Mistrz Sportu
11. Data rozpoczęcia i zakończenia wspinaczki: 7 lipca 1980 r. ± 12 lipca 1980 r.

Zdjęcie 1.

Opis trasy

(Krótki komentarz do tabeli)

7 lipca 1980 r. O godz. 7:00 zespół wyruszył z bazy u podnóża lodowca na skrzyżowaniu lodowców Waltera i Moskwina.

Lewą moreną lodowca Moskwina (orograficznie) w ciągu 2 godz. dotarliśmy do górnej części lodowca Moskwina u podnóża zboczy szczytu Czetyrjoch. Po kolejnych 2 godz. marszu u podnóża zboczy szczytu Czetyrjoch rozbiliśmy obóz szturmowy obok namiotu z zapasami pozostawionymi podczas rekonesansu.

O godz. 12:00 pary Puczkow—Putrin, Masjukow—Czornyj rozpoczęły przetwarzanie początkowej części trasy. Do 18:00 obrabiali 200 m trasy.

Pogoda była dobra. Przygotowaliśmy kolację i położyliśmy się wcześnie spać, ponieważ następnego dnia czekała nas napięta praca.

8 lipca 1980 r. Pobudka o 6:00. Po śniadaniu spakowaliśmy namioty i o 8:00 wyruszyliśmy pod ścianę. W pół godziny pokonaliśmy lodowiec i dotarliśmy do początku trasy.

Trasa zaczyna się od śnieżnego, przechodzącego w śnieżno-lodowy stok. Mróz skuł śnieg i lód, dlatego:

• założyliśmy raki.

Czekan wbijał się na połowę, ale dobrze trzymał. Dotarliśmy do bergschruntu, od którego zaczynała się już obrabiana część trasy (R0–R1). Pierwsza lina 80 m została rozwieszona na śnieżno-lodowym stoku, droga prowadziła lewą częścią lodowego żlebu.

O 10:00 zaczął się intensywny spadek suchych lawin wzdłuż żlebu, dlatego musieliśmy iść jeszcze bardziej w lewo.

Wyszliśmy na skalny grzbiet, który wyprowadził nas pod podstawę skalnego masywu, opierającego się o pierwszy skalny trójkąt.

Poruszaliśmy się w rakach, ponieważ półki na skałach były zaśnieżone, a szczeliny były zablokowane lodem. Było zimno, ponieważ ściana była oświetlona dopiero po 12:00. Skały stawały się bardziej strome, ale nadal były mocno zaśnieżone. Skały miały budowę dachówkowatą, były mocno zniszczone (R3–R4). Lina 80 m już nie była potrzebna, zrzuciliśmy ją w dół, aby na odwrocie ją zabrać. Przodem szła para Oniszczenko—Chomutow.

Dość często spotykaliśmy pionowe ścianki o wysokości 3–4 m, które były trudne do pokonania z plecakiem. Postanowiliśmy maksymalnie odciążyć pierwszego — zrobiliśmy jeden plecak lżejszym.

W trzech miejscach na ścianach o wysokości 10–15 m zorganizowaliśmy wyciąganie plecaków (zdjęcie 3). Na krótkich odcinkach to nie zajmuje dużo czasu.

W rejonie krzyżowego śnieżnika, który zasilał ogromną soplę, musieliśmy przejść w lewo na skały, które podpierały lewą krawędź skalnego trójkąta (R4–R5). Tę trasę przestudiowaliśmy w lornetce z obozu szturmowego. Odcinek R4–R5 to strome skały z lodem i śniegiem. W poszukiwaniu pęknięć na haki musieliśmy:

• rozgarniać śnieg.

Zmieniliśmy pierwszą parę — do przodu wyszli Puczkow—Putrin. Cały dzień szliśmy z organizacją poręczowania, jeszcze nie było odcinków, gdzie można by poruszać się autonomicznie. Wyszliśmy na skały lewej krawędzi pierwszego trójkąta (R5–R6) o 16:00. Już odczuwaliśmy wysokość, wysokościomierz wskazywał 5400 m.

Nie było miejsc na noclegi, jak się spodziewaliśmy, więc musieliśmy iść tylko w górę. Po wyjściu na śnieg (R6–R7) zmieniliśmy pierwszą parę. Przodem poszli Mysłowski—Ivanow. Stok był w złym stanie — cienka warstwa rozmiękłego śniegu na lodzie. Ubezpieczenie za pomocą lodowych haków.

Przed wyjściem na grań stok stał się bardziej stromy — Mysłowski przeszedł go bez plecaka na przednich zębach rak. Przy wyjściu na grań przebił śnieżny występ.

Już w ciemności ostatni członek zespołu dotarł na grań, gdzie pierwsi przygotowywali stanowiska dla dwóch namiotów. Ostatnim „przyjechał” plecak Mysłowskiego.

O 22:00 w ciemności rozbiliśmy dwa namioty na stanowiskach wyrubanych w lodzie. Nocleg w półleżącej pozycji po takim dniu wydał się rajem (zdjęcie 4).

9 lipca 1980 r.

O 9:00 pierwsza para Masjukow—Czornyj rozpoczęła ruch po śnieżno-lodowej grani z występami. Ubezpieczenie za pomocą czekanów.

Podchodziliśmy pod skalną ścianę na grani (R8–R9). Skały były strome, zbudowane z łupków. Haki wchodziły dobrze długie — do 200 mm. Było zimno, i przejście przez ścianę było powolne.

Po przejściu śnieżno-lodowej grani, która uchodziła u podstawy 2-go skalnego trójkąta (R9–R10), podjęliśmy decyzję o zebraniu się i przekąsce (zdjęcie 5). Dała się odczuć zmęczenie z poprzedniego dnia.

Drugi skalny trójkąt przeszliśmy po skałach lewej krawędzi. Po prawej stronie były pionowe monolityczne ściany, które schodziły w dół do głębokiego żlebu. Przejście tego odcinka:

• trawers pod podstawą (zdjęcie 6);
• wyjście na skały lewej krawędzi (zdjęcie 7).

Charakter skał — łupkowe bloki, zaśnieżone i dość zniszczone.

Ruch w parach:

• przodem szła para Oniszczenko—Chomutow (plecak u Oniszczenki był lżejszy);
• następnie przodem szła para Mysłowski—Iwanow;
• dalej — Puczkow—Putrin.

Cały dzień szliśmy z poręczowaniem, zaciski były cały czas w użyciu. O 18:00 dotarliśmy do śnieżno-lodowej grani i postanowiliśmy rozbić namioty, wysokość 6050 m. Stanowiska wyrąbaliśmy w lodzie.

Pogoda przez cały dzień była dobra, ale według wieczornej łączności przekazano prognozę na pogorszenie pogody w kolejnych dniach. Postanowiliśmy jutro wspiąć się wyżej niż planowany nocleg, jeśli to możliwe — na grań.

10 sierpnia 1980 r.

W nocy wiatr mocno szarpał namiotami. Pod koniec dnia zaczął padać śnieg i zasypywać namioty. Wstawaliśmy wcześnie. O 9:00 pojawiły się prześwity, przerwy w chmurach, i można było rozpocząć ruch.

Charakter trasy tego dnia — grań, przerywana skalnymi ścianami. Pokonanie ścian — tylko frontalnie. Na odcinku R12–R13 w dwóch miejscach musieliśmy użyć drabinek — monolitycznych występów o wysokości 3–4 m.

Dalej grań uchodziła w 3-ci skalny trójkąt, od podstawy którego:

• wąską półką trawers na 3 m w prawo;
• stamtąd zjazd na linie na 10 m do żlebu;
• dalej na przeciwległą stronę żlebu (R13–R14).

Rozpoczynający się śnieg znacznie utrudniał ruch. Trasa była widoczna tylko w krótkich przerwach. Wyżej szły zaśnieżone skały o nachyleniu 70–75°.

Dało się odczuć zmęczenie i wysokość — pierwsza para zmieniała się po każdej linie, jak to było możliwe.

Na nocleg zatrzymaliśmy się o 20:00 na wysokości 6330 m. Dalej widać było strome śnieżno-lodowe stoki, które postanowiliśmy pokonać rano. Znów prace śnieżno-lodowe przy budowie stanowisk. O 22:00 byliśmy już w namiotach.

11 sierpnia 1980 r.

Pierwsze dwie pary wyszły o 9:00. Drugie pary po uporządkowaniu namiotów poszły za nimi. Po 2 godz. pracy na śnieżno-lodowym stoku (R14–R16) dotarliśmy do styku grani Budanowa i głównej. Mgła, widoczność 50 m.

Po grani droga nie stanowiła technicznej trudności? Trzeba było omijać występy. Występy przeważnie zwisały w prawo w kierunku marszu. Na szczycie byliśmy o 12:00. Sfotografowaliśmy się (zdjęcie 8) i rozpoczęliśmy zjazd. Zjazd trwał cały dzień w warunkach słabej widoczności. Ciągle organizowaliśmy zjazd metodą klasyczną, ostatni schodził na rękach, ale również często zjeżdżał na podwójnej linie.

O 18:00 zatrzymaliśmy się na nocleg. Wysokość 5600 m. Stanowiska były praktycznie gotowe, pod daszkiem ogromnego głazu.

12 sierpnia 1980 r.

Ruszamy o 9:00. Pogoda się poprawia, ale na naszym poziomie jest zachmurzenie. Zjeżdżamy głównie metodą klasyczną. W przerwach w chmurach widać było trasę zjazdu. Na odcinkach skalnych ostatni zjeżdżał na podwójnej linie. W niektórych miejscach:

• lina przeciągała się z trudem;
• raz Oniszczenko musiał wspiąć się, aby uwolnić linę z rysy skalnej.

O 14:00 byliśmy na lodowcu na stanowisku obozu szturmowego. O 18:00 witali nas przyjaciele w bazie. Wspinaczka została zakończona.

Lider zespołu (Chomutow)

Zdjęcie 2. Tabela głównych charakterystyk trasy wspinaczkowej. Trasa wspinaczkowa — szczyt Achmadi Donisza po Zachodniej ścianie.