Paszport wejścia

1. Klasa wejścia: skalna
2. Rejon wejścia: 2,96 góry Dagestanu
3. Szczyt: jego wysokość, trasa wejścia i jej charakter:
   • Szalbuzdag Wschodni (4060 m), 2. turnia od południa
4. Proponowana kategoria trudności: 2B
5. Charakterystyka trasy:
   • różnica wysokości — 400 m, średnie nachylenie — 45°, długość odcinków:
   • I kat. trud. — 340 m, II kat. trud. — 95 m, III kat. trud. — 70 m, IV kat. trud. — 10 m.
6. Zakładki:
   • skalne — 4/0, lodowe — 0/0, śrubowe — 0/0, закладne elementy — 6/0
7. Czas wejścia: 5 godz
8. Liczba noclegów: bez noclegu
9. Nazwisko, imię, patronim lidera i uczestników, ich kwalifikacje:
   • Dorro K.Z., Szanawazow Sz.Z. — 1. sp. rozrjad
10. Trener drużyny:
    • Kozorezow J.F. — 1. sp. rozrjad
11. Data wejścia: 28 grudnia 1985 r.
12. Organizacja: Klub Górski Dagestańskiego Uniwersytetu Państwowego

Widok ogólny szczytu z naniesionymi, wcześniej przebytymi trasami. —> Trasa pierwszego przejścia i odcinki R0–R3. Oraz oznaczenia wysokości.

Krótkie wyjaśnienie do schematu

Dolna część trasy przebiega przez najbardziej prawy, szeroki żleb w dolnym skalnym pasie masywu Szalbuzdag. Na końcu żlebu na skałach typu „baranich łbów” leży osypisko — kamienie! Dlatego zalecamy uchodzenie w prawo-w górę ku prawej stronie żlebu (200 m). Dalej:

• w górę po zniszczonym skalnym stoku (50 m),
• wyjść na względnie łagodny śnieżny stok (taras) pod górnym skalnym pasem wierzchołka.

Po tarasie, prawie nie nabierając wysokości, iść w lewo po głębokim sypkim śniegu (śnieg o dowolnej porze roku).

Omijając duże skalne bloki o wysokości do 20 m, wyjść pod podstawę 40-metrowego żlebu. Po żlebie, w dolnej części śnieżnym, a w górnej — osypiskowym, podejść pod skośny charakterystyczny komin, utworzony przez odłuszczony od skały blok.

Po kominie (30 m) w lewo-w górę. Komin jest zawalony w dolnej części śniegiem, przejście komplikują dwie 3-metrowe ścianki i skały typu „baranich łbów”.

Dalej po półce w lewo (10 m) ku pieczarze (u wejścia — kontrolny kopiec).

Po 3-metrowej ściance wyjść na dużą osypiskową półkę („baranich łbów”, kamienie!).

Dalej po półce w lewo-w górę (30 m) podejść pod ścianę z dwoma kominami. Po którymkolwiek kominie, przechodzącym we wnętrze kąta, na przełączkę między pierwszą i drugą turnią Wschodniego Szalbuzdaga (25 m).

Następnie w prawo po ostrym grzebieniu z wielkoblokowych skał (15 m) i prostych skałach (5 m) pod gładką 10-metrową płytę (kluczowe miejsce).

Po płycie na wierzchołek 2. turni Wschodniego Szalbuzdaga (kopiec).

Od początku trasy 4–5 godz. Zejście na przełączkę po drodze podjazdu, a dalej po płytach w ubezpieczeniu jednocześnie (200 m) w obejściu pierwszej turni Wschodniego Szalbuzdaga i jeden zjazd sportowy na przełączkę między Szalbuzdag Główny i Wschodni (1,5–2 godz). Przy dużej ilości śniegu lub złej pogodzie zalecamy:

• zejście po drodze podjazdu (2 godz).

Foto 1: Odcinki 3–4–5–6.

Foto 2: Wyjście na przełączkę. Górna część odcinka R7–R8 i odcinki R8–R9–R10. Zdjęcie zrobione z wierzchołka, z góry na dół. Widać płytę — kluczowy odcinek.

Foto 3: Odcinki R8–R9–R10–R11. Przerywaną linią oznaczono drogę zejścia na przełączkę między Szalbuzdagem Wschodnim i Centralnym.

Uwaga: Zdjęcia z 28 grudnia 1985 r., „Smena-symbol”, obiektyw T-43. Schemat trasy: Szalbuzdag Wschodni 2B od południa.

Opis podchodu do trasy

Od osiedla Kurusz Achtynskiego rajonu Dagestańskiej ASRR (2500 m, południowo-wschodni stok Szalbuzdaga), iść w dół po drodze około 500 m w stronę wsi Usuchczaj. Przy pierwszym strumieniu, w rejonie glinianego ostańca, skręcić na lewo i iść po pastwiskowej ścieżce (SPТ) w prawo-w górę, około 1 godz do charakterystycznej przełączki na wale. Dalej po zabagnionej nizienie, porosłej trawą, podejść do miejsca bazy w rejonie „Wielkich kamieni”. Od wsi Kurusz — 1,5 godz.

Od bazy:

• Iść po charakterystycznych glinianych grzebieniach w kierunku Szalbuzdaga.
• Następnie po osypiskowych i śnieżnych stokach średniego nachylenia podejść pod początek trasy: prawy szeroki żleb w dolnym skalnym pasie Szalbuzdaga.

Od bazy — 3–3,5 godz.

Mapka rejonu wejścia

• Baza
• Ścieżka pastwiskowa (SPТ)
• Główny Kaukaski grzbiet — GKХ