Paszport wejścia

1. Klasa pierwszego przejścia.
2. Region 2.10. Kaukaz, góry Dagestanu, grzbiet Babału.
3. Babału, 3997 m, północną granią, droga skalna.
4. 4B kategoria trudności, pierwsze przejście.
5. Charakterystyka drogi: różnica wysokości 500 m, średnie nachylenie 45°, długość 1300 m, długość odcinków: 1—800 m, 2—85 m, 4—45 m, 5—85 m, z tego wspinaczka z ITO: A1–7 m, A2–16 m.
6. Użyto: elementów skalnych: 37/13 haków skalnych: 16/2 występów: 6
7. Godzin marszu: 7
8. Biwak w Zachodnim Cyrku, w górnym biegu rzeki Arcałinech (3000 m).
9. Kierownik: Dorro Konstantyn Eduardowicz — KMS Uczestnicy:
   • Woronin Siergiej Walerjewicz — 1-sza kategoria
   • Maksimow Jewgienij Władimirowicz — 1-sza kategoria
10. Wyjście, szczyt, zejście — 1 lipca 1995 r.
11. Klub Górski „300”.

MACHACZKAŁA 1995

Mapa-schemat rejonu wejścia

Opis podejścia

Od wsi Burszi (2200 m) Lakskiego rejonu Republiki Dagestanu ruszyć na południe w górę rzeki Burszi, przy osiedlu przejść mostem na lewy brzeg i drogą polną do następnego mostu — na prawy brzeg. Dalej ścieżka wznosi się w górę zbocza omijając zaciski, można też iść wzdłuż rzeki. Następnie most w 1 km poniżej połączenia rzek Akulalu i Arcełinech (2390 m, 4 godz). Ruszać się lewym brzegiem rzeki Arcełinech: są zaciski, ale można przejść wzdłuż rzeki — to szybsze niż przeprawa lub zbieranie wysokości.

Po zaciskach dolina rozszerza się i aż do zbiegu z dużym prawym dopływem (2784 m) idzie łagodne podnoszenie się. Jednak potem, przed zwężeniem doliny, należy się wznieść wyżej i wyjść na lewobrzeżną morenę starego lodowca.

Otwiera się szeroki i łagodny cyrk, pokryty garbami moren. Obóz wygodniej rozbić na tarasie (3000 m) pod zboczem góry Caral’kow (3967 m). Naprzeciw, przez cyrk, stoi piramida góry Babału, a na lewo wyraźnie wyróżnia się przełęcz Przewał Babału Siewiernyj.

Od biwaku przejść przez cyrk i średnio-stromymi osypiskowymi zboczami iść pod przełęcz ku początkowi żlebu na wysokości 3500 m. Początek drogi — w 2 godz. od biwaku.

Opis drogi

Od początku drogi (3500 m) przez żleb (odc. R0–R1), twardy firn (raki!), iść na prawo od skalno-osypiskowego grzbietu, uważać na lawiny. Następnie zejść w lewo na grzbiet, miejscami kamieniołomy, skalne stopnie (odc. R1–R2), i wyjść na przełęcz Babału Siewiernyj (3649 m).

Z przełęczy osypiskowym grzbietem (odc. R2–R3):

• Do pierwszej ścianki — to R0;
• Przez dwie ścianki na półkę — R1 przy skalnych blokach;
• Po półce w lewo pod niewyraźnie zaznaczone kąty — tu R2.

Skały z trwałego piaskowca (odc. R8–R10): struktura wielkobloczowa, wszystkie uskoki ukośne, ostre. Przejść na lewo, do sąsiedniego kąta przez szczelinę — na ITO, wyjść na osypiskowe zbocze i w prawo na grań. Wykonanie stanowiska R4 problematyczne.

Do następnej ścianki:

• Początek po drabince, nieduży gzyms (fot. 3);
• Dalej idzie się normalnie (odc. R12–R13) do półeczki;
• Z niej wewnętrznym kątem (odc. R14–R15, fot. 4) na lewo od grani, w szczelinie idą zaklinowania i friendy;
• Wyjście z kąta trochę przewieszone;
• Odcinki na ITO przeplatają się z bardziej wyrażonymi formami rzeźby, gdzie idzie się wspinaczką.

Osypiskowa terasa nieprzyjemna, trudno robić stanowisko, pożądane są „marówki”. Od R6 ruszać się prosto granią (lewa ściana „trójkąta”), skały mocno zniszczone (łupek), na końcu drugiego lina stromizna wzrasta (odc. R15–R18), przez wewnętrzny kąt wyjść ku R8.

Dalej granią, przez dwie strome ścianki, podejść pod wertykalną wieżę, pod nią R11. Po kącie w 15 m na prawo od grani wyjść na wąską półkę, po niej w prawo za zewnętrzny kąt ku R12 — dobra półka.

Następnie:

• Do góry przez kąt i komin, utworzony przez odłupany blok (odc. R25–R27, fot. 5);
• Przez półkę do następnego pasa (odc. R27–R28) — wyjść ku R13;
• Dalej przez ostatni skalny pas na grań i po niej w prawo na wierzchołek (3997 m).

Wierzchołek jest odwiedzany przez lokalnych mieszkańców w celach rytualnych, dużo kopców kamiennych, stel. Trochę niżej na południe stoi ułożona z płyt chatka, czasem spod niej tryska źródło.

Zejście południowym grzbietem (1B kat. trudn.): miejscami skalne pasy, prawie wszystkie idzie się na lewo od grani, dalej wyjść na przeł. Babału Jużnyj (3622 m). Z miejsca, gdzie stoi kopiec kamienny, w prawo w żleb (lawino-niebezpieczny), po żlebie w prawo, potem w lewo, po firnowym zboczu zejść do cyrku rzeki Arcełinech po zarośniętej morenami lodowca i potem po morenowych pagórkach do biwaku B.L. (3000 m) (od wierzchołka — 2,5 godz).

Droga wejściowa:

• piękna;
• logiczna.

Przejście jej dosyć napięte z powodu:

• dużej stromizny skalnych stopni;
• miejscami problematycznego wykonania punktów asekuracyjnych na tarasach.

Dana drogę próbowała przejść grupa w składzie: Dorro K. E., Walijew A. R., Maksimow W. W., Szanawazow Sz. E. 2 stycznia 1991 r., ale była zmuszona wrócić z drogi (punkt 3 według UIAA) z powodu ciężkich warunków pogodowych.

Zdjęcie ogólnego widoku wierzchołka: Babału (3997 m). Droga północną granią — 4B kat. trudn., Dorrok–95. Zdjęcie z 30 czerwca 1995 r. z cyrku rzeki Arcałinech. Zmiana — 8 m.

Zdjęcie: Północna grań Babału z przeł. Babału Siewiernyj. 3649 m. Zdjęcie z 7 lipca 1995 r. Zmiana — 8 m.

Zdjęcie 3. Dorro K. E. pokonuje odcinek R14–R15. Zdjęcie z R5. 1 lipca 1995 r. Zmiana — 8 m.

Zdjęcie 2. Odcinki R12–R15. Drugi pas skał. Na odcinku R12–R13 pierwszy pracuje Dorrok. Zdjęcie z punktu R11. Zmiana — 8 m. 1 lipca 1995 r.

Zdjęcie 4. Dorro K. E. pokonuje komin. Odcinek R26–R27. Zdjęcie z R12. 1 lipca 1995 r. Zmiana — 8 m.