48

OPIS TRASY

wspinaczka na szczyt Orćweri (4220 m n.p.m.) północną ścianą, kat. 3B

Rejon wysokogórski Kazbeka zamyka od wschodu centralną część Wielkiego Kaukazu.

Najwybitniejsze szczyty rejonu: Dżimaraichoch, Majli-Choch, Pik Spartaka, Kazbek, rozciągające się w kierunku ze wschodu na zachód, tworzą Boczny Grzbiet Wielkiego Kaukazu, który jest usytuowany na północ od Głównego Grzbietu Wododziałowego i znacznie go przewyższa wysokością swoich szczytów.

Szczyt Orćweri jest położony bezpośrednio na południe od szczytu Kazbek (5048 m n.p.m.) w południowo-wschodnim ramieniu Pik Spartaka.

Masyw Orćweri (4220 m n.p.m.), podobnie jak wszystkie okoliczne masywy, zbudowany jest z kazbeckich skał wylewnych typu andezytów i prawdopodobnie stanowi pozostałość krateru trzeciorzędowego wulkanu, którego północną krawędź stanowi masyw stożka wierzchołkowego Kazbeka.

Pomiędzy masywami Kazbeka i Orćweri leży lodowiec Gergety (inaczej — lodowiec Orćweri), który zasila rzekę Cchcari, dopływ Tereka uchodzący w okolicach osiedla Kazbegi.

Lodowiec płynie wzdłuż podstawy północnej ściany Orćweri, z której spływają zasilające go mniejsze lodowce wiszące, z których jeden spływa z przełęczy Orćweri, położonej na północny zachód od Orćweri w grani łączącej ostatni z Pik Spartaka.

Stacja meteorologiczna Kazbegi (3670 m n.p.m.) jest dogodnym obozem bazowym do wspinaczki na szczyt Orćweri.

Zwykła trasa na szczyt Orćweri przez jednoimienną przełęcz jest prosta i ma kat. 1B.

Wspinaczka na szczyt Orćweri północną ścianą została po raz pierwszy dokonana przez grupę alpinistów z Osetii Północnej pod kierownictwem R. P. Proskuriakowa w marcu 1958 r.; po raz drugi — przez grupę D. Szewczuka w 1960 r.

Zejście następuje zwykłą trasą: na przełęcz Orćweri, z przełęczy na lodowiec Orćweri i na stację meteorologiczną.

Względna długość trasy od podnóża ściany do wierzchołka wynosi około 500 m. Wspinaczka ścianą ze zjazdem z powrotem na stację meteorologiczną zajmuje cały dzień. Przy tym pomiędzy grupą a zimowiczami możliwa jest zarówno wzrokowa, jak i świetlna łączność.

1. Dzień

Wspinaczkę na szczyt Orćweri rozpoczynamy od Kazbegi, w Gruzińskiej SRR, położonego 48 km w kierunku zachodnim od Ordżonikidze, w Północnoosetyjskiej ASRR.

Ścieżka prowadzi w kierunku zachodnim drogą do osiedla Gergety i dalej na grań po północnych zboczach grzbietu Kwenet-mta aż do świątyni Cmindasameba. Następnie ścieżka prowadzi do polany Saperce. Po zjeździe ze ścieżki wychodzimy spod drugiego lodospadu lodowca Gergety.

W zależności od stanu pokrywy śnieżnej i intensywności topnienia dalsza droga prowadzi spod lodospadu lub 300–400 m niżej wzdłuż lodowca. Przy przejściu pod lodospadem należy być szczególnie ostrożnym — możliwe są obrywy seraków. Lodowiec przechodzi się w kierunku lewobrzeżnej (orograficznie) moreny.

Przy określaniu dalszego kierunku ścieżki należy być szczególnie uważnym. Na granicy lodu i śniegu ułożony jest kopiec. Wzdłuż moreny ścieżka prowadzi w kierunku północno-północno-zachodnim do stacji meteorologicznej. Droga od Kazbegi do kazbeckiej stacji meteorologicznej (3676 m n.p.m.) zajmuje 8–12 godzin.

2. Dzień

Wyjście ze stacji meteorologicznej — nie później niż o 4:00. Traversując śnieżne i usypiskowe zbocza Kazbeka wzdłuż wzgórz lewobrzeżnej moreny lodowca Orćweri w kierunku skalnego trójkąta, osiągamy „Jagoras-Niszy” — duży kamień, w pobliżu którego należy wyjść na lodowiec.

Lodowiec pokryty jest śniegiem, przechodzić go trzeba niezwykle ostrożnie, pod śniegiem kryją się szczeliny. Lodowiec przecina się tak, aby podejść pod ścianę Orćweri w miejscu, gdzie z Orćweri, na zachód od wskazanej trasy, spływa lodowiec wiszący (patrz zdjęcie).

Do podnóża północnej ściany Orćweri docieramy po 2 godzinach marszu od stacji meteorologicznej.

R1.

Ogromna szczelina brzeżna jest zawalona śniegiem, nachylenie stoku wynosi pięćdziesiąt stopni, a długość 3 wyciągów. Ruch „na wprost”. Powyżej stok przechodzi w taras — uskok lodowca wiszącego, wzdłuż którego przechodzi się na lewo pod skalne żebro na ścianie Orćweri.

Tutaj z lodowca na skalne żebro ściany ostrożnie przechodzi się po śnieżnym moście ponad szczeliną przyścienną. Dokonuje się tego z użyciem dokładnego ubezpieczenia przez lód i ostrożnie czołga się pod występujące w tym miejscu skały.

R2.

Na lewo odchodzi półka usypiskowa, po której trzeba przejść do śnieżnego stoku z pojedynczymi grupami kamieni i skał długości 50 m. W górę stoku idzie się prosto, następnie wychodzi w prawo na wierzchołek dolnego skalnego cypla. Ubezpieczenie odbywa się przez występy skalne. Wspinaczka niezbyt trudna. Od podnóża ściany nie więcej niż 1 godzina marszu.

Tutaj na wierzchołku I skalnego cypla na ścianie Orćweri znajduje się 1 punkt kontrolny na trasie. Należy założyć raki. Dalszy odcinek trasy prowadzi w górę prosto po śniegu i odłamkach skał średniej trudności (nachylenie ~50°) do podnóża dolnego skalnego zęba, charakterystycznie górującego nad ścianą Orćweri.

Tutaj zaczyna się stromy żleb, rozdzielający dwa żebra na północnej ścianie wierzchołka. Pod ścianą załomu koryta żlebu (zwalającego w prawo na dół wzdłuż ściany) znajduje się wyśmienity skalny występ do organizacji rzetelnego ubezpieczenia dla idących w górę żlebem.

R3.

Przejście korytopodobnego żlebu — najbardziej niebezpieczny i skomplikowany etap trasy na ścianie. Długość drogi nim do wierzchołka II skalnego cypla — 3 wyciągi, nachylenie w dolnej części — 45°, a w górnej stopniowo wzrasta do 60°.

Żleb ma skalne koryto, miejscami zalanym lodem nalotowym, miejscami przykrytym śniegiem z wystającymi spod lodu skalnymi grzebieniami andezytów.

Cechy przejścia:

• Organizacja asekuracji w żlebie jest mocno utrudniona z powodu braku szczelin i występów.
• Żleb przechodzi się na przednich zębach raków.
• Dolne 2/3 drogi w żlebie jest narażone na kamienny ostrzał.
• W górnej części stromość lewego (orograficznie) boku żlebu się zwiększa.
• Wybór punktów oparcia wymaga dużej ostrożności, w związku z tym, że skała jest mocno zwietrzała, spękana i integralność pojedynczych bloków jest naruszona.

Wyjście z żlebu — w prawo, na skalne ramię, którym urywa się prowadzące dalej na górę skalno-lodowe żebro. Na wierzchołku II cypla (ramienia) znajduje się II punkt kontrolny na trasie.

Ubezpieczenie górne dla idących w żlebie organizuje się za pomocą haka lądowego, wbitego w szczelinę skały na „ramieniu”.

Od I do II punktu kontrolnego — około 3 godzin pracy przy dużym zlodzeniu żlebu, z wbijaniem 4 haków.

R4.

Dalej należy poruszać się wzdłuż prawego (względem ruchu) bardziej łagodnego stoku żebra, na przednich zębach raków, do skalnego cypla na żebrze, gdzie organizuje się asekurację za pomocą występów.

Następnie dwukrotnie powtarzają się:

• odcinki lodowe żebra (stromość do 45°);
• pasma skał. Cały odcinek składa się z nie więcej niż 8 wyciągów.

W jednym miejscu wśród skał średniej trudności występuje trudny odcinek, gdzie lokalna ścianka o wysokości około 2 m ma ujemne nachylenie. Wzdłuż tej ścianki trzeba trawersować 2 metry w prawo i dalej w górę po prostych skałach, po czym ponownie wychodzi się na linię żebra. Asekuracja hakowa — wkręcone są dwa haki skalne.

W górnej części lodowe żebro przechodzi w lód „na wprost” o stromości 50–55° i długości 1,5 wyciągu, na którym w warunkach znacznego zlodzenia trzeba kuć stopnie; do asekuracji wbija się dwa haki lodowe.

Od wierzchołka II skalnego cypla do grani — około 2 godzin pracy.

R5.

Lodowy „łeb” wyprowadza na przedwierzchołkowy ostry lodowy grań z występami śnieżnymi po stronie południowej. Trzeba pracować w rakach poniżej jego linii po stromym północnym stoku. Asekuracja — za pomocą lodoruba. Następnie wzdłuż stoku i rozpadniętych skał grani wychodzi się na wierzchołek Orćweri. Długość przemieszczania się wzdłuż grani — 30–40 minut.

Z wierzchołka rozciąga się piękny widok na:

• Kazbek;
• Pik Spartaka;
• Dżimaraichoch;
• wszystkie wierzchołki otaczające dolinę Darialską w rejonie Kobi.

Zejście na przełęcz Orćweri wzdłuż zachodniej grani kat. 1B. Z przełęczy na lodowiec, dalej w dół lodowcem, trzymając się zboczy Orćweri, wracamy do „Jagoras-Niszy”, gdzie wychodzimy na lewobrzeżną morenę. Od wierzchołka do „Jagoras-Niszy” — nie więcej niż 2,5 godziny marszu.

Trasa wzdłuż północnej ściany Orćweri została pokonana w ostatnich latach przez kilka grup. Według opinii wspinaczy, trasę należy zakwalifikować do kategorii 3B.

Wyposażenie, zalecane dla grupy 4 osobowej

1. Liny — 2 sztuki × 40 m.
2. Haki skalne — 6 sztuk.
3. Haki lodowe — 5 sztuk.
4. Raki — 4 pary.
5. Karabinki — 6 sztuk.

Opis ułożył:

R. P. PROSKURIAKOW.

www.alp-federation.ru ↗