UKRAIŃSKA REPUBLIKANŚKA RADA STUDENCKIEGO TOWARZYSTWA SPORTOWEGO „BUREWIESTNIK”

PIERWSZOPRZEJŚCIE NA SZCZYT UILPATA-TAU WZDŁUŻ CENTRALNEGO ŻEBRA OD WCHODU 5B kat. trudn. (sprawozdanie) Kaukaz, Cej 26–28 lipca 1968 r.

I. Wstęp

1. Krótka charakterystyka rejonu wspinaczki

Szczyt Uilpata-tau (4646 m) jest położony w bezpośredniej bliskości Głównego Kaukaskiego Grzbietu i wznosi się nad wszystkimi szczytami w rejonie Cejskim Kaukazu.

Rejon Cejski jest położony na północnym wschodzie Głównego Kaukaskiego Grzbietu, obejmując szczyty Nokaou-sach-zajne na zachodzie i Mamiszon-Choch na wschodzie.

Główne szczyty rejonu — Fdaj-choch, Zoromag-tau, Ronketti, Mamiszon-Choch, Czanczachi-Choch, Uilpata-tau — są położone w dwóch „podkowach”, które dzielą lodowiec Cejski na dwa kotły: Południowy i Północny.

W kotle Północnym lodowca Cejskiego znajdują się szczyty:

• Mamiszon-Choch na zachodzie,
• Czanczachi-Choch od północy,
• Dubel-pik,
• kocioł jest zamknięty przez szczyt Uilpata-tau na wschodzie.

2. Charakterystyka sportowa szczytu Uilpata-tau

Szczyt Uilpata-tau jest najwyższym szczytem rejonu Cejskiego, co biorąc pod uwagę warunki klimatyczne tego rejonu, nakłada określone wymagania na przygotowanie fizyczne i techniczne alpinistów.

Na szczyt Uilpata-tau prowadzi wiele popularnych tras. Od północy prowadzi trasa 5A kat. trudn.

Od wschodu, w kierunku kotła Północnego lodowca Cejskiego, Uilpata-tau opada trzema wyraźnie zaznaczonymi żebrami, rozdzielonymi wąskimi, kamienioupadłymi żlebami. Po lewej stronie, na granicy ze szczytem Krasnoflotec, na prawo od lodospadu prowadzi trasa 2B kat. trudn., która jest drogą zejścia podczas wspinaczki na Uilpata-tau.

Prawe żebro, zdobyte przez grupę pod kierownictwem G.W. Polewogo, reprezentuje trasę o kategorii 5A. Naturalne zainteresowanie budzi Centralne żebro, jako najbardziej skomplikowane i najdłuższe, które stało się obiektem naszego wejścia.

II. Skład grupy szturmowej

VI. Opis wejścia

Z noclegu trasa prowadzi w kierunku połączenia dwóch półstożków śnieżnych w jedno lawiniaste koryto. Nachylenie lawiniastego koryta wynosi około 25–30°. Na początku trasy droga prowadzi przez środek tego koryta.

Trasa rozpoczyna się po lewej stronie na prawo po skośnej, stromej półce. Łączymy się u początku odcinka skalnego. Półka ma 100–120 m długości i składa się z płytowych ścian, miejscami przeplatanych mniej stromymi gładkimi odcinkami. Średnie nachylenie skośnej półki wynosi 60–70°.

Półka kończy się pionową ścianą 2–3 m, którą pokonuje się frontalnie. Ubezpieczenie hakowe. Cechą charakterystyczną tego odcinka trasy jest „dachówkowe” ułożenie skał, z zupełnie gładkimi skałami i bardzo wąskimi szczelinami. Dla zapewnienia bezpieczeństwa, a także dla sztucznych punktów zaczepienia należy stosować haki.

Na końcu półki, na wyraźnie zaznaczonym ramieniu, znajduje się I punkt kontrolny. Wspinaczka jest wszędzie trudna. Ubezpieczenie hakowe.

Po I punkcie kontrolnym trasa prowadzi po zniszczonej półce, na początku której jest śnieg (15 m), a następnie podchodzimy do ściany. Po półce przechodzi się około 80 m. Ściana na początku jest pokonywana pionowo w górę (6–8 m), następnie jest trawersowana w prawo w górę, aż do wyjścia na kontrfors prowadzący w kierunku grani (25–30 m). Ubezpieczenie hakowe. Wspinaczka jest skomplikowana. Należy stosować sztuczne punkty zaczepienia — drabinki.

Kontrfors przechodzi w pionową ścianę (10–15 m), którą omija się po stromych płytach z prawa na lewo na długości 20 m, a następnie po zniszczonych płytach o nachyleniu 60° aż do ściany u grani (40 m). Na grań wychodzimy po pionowym kącie 3–4 m. Wychodzimy na dużą płytę. Tu znajduje się II punkt kontrolny.

Od II punktu kontrolnego znajduje się ściana o wysokości 40 m, którą pokonuje się trudną wspinaczką. Ściana jest przeplatana odcinkami ujemnymi. Pierwszy idzie bez plecaka. Należy stosować sztuczne punkty zaczepienia, drabinki, haki z karabinkami i pętlami dla rąk. Plecaki wszystkich uczestników są wyciągane aż do przełęczy na długości 20 m. Ubezpieczenie hakowe. Dla zapewnienia bezpieczeństwa wskazane jest stosowanie haków szlamбурzowych.

Dalej wychodzimy na grań po stromej półce o nachyleniu 70–75° i długości 10 m. Wspinaczka jest skomplikowana. Początek grani jest bardzo trudny. Przechodzi się nim wierzchem aż do ostrego występu skalnego, który jest pokonywany przez „odwieszenie” i przestąpienie w prawo, w stronę ujemnego kąta, gdzie jest dobra podpora dla nogi. Dalej jest 20 m aż do wzniesienia grani, gdzie jest dobra platforma dla noclegu. Tu znajduje się III punkt kontrolny (wisi na haku). Nocleg. Od początku trasy mamy 14–16 lin po 40 m.

Od noclegu (III punktu kontrolnego) trasa prowadzi po ścianie na lewo od grani na długości 30 m. Wspinaczka jest skomplikowana, na początku stosuje się sztuczne punkty zaczepienia (hak).

Dalej po grani wychodzimy na wysoki żandarm z pionowo opadającymi ścianami. Żandarm jest omijany po stromej, niewyraźnie zaznaczonej półce na prawo skośnie w dół. Całkowita długość półki, która opada, wynosi około 120 m. Z prawej strony ze ściany płynie strumień.

Podchodzimy do ścianki. Droga prowadzi na lewo od strumienia na długości 20 m. Wspinaczka jest trudna. Sztuczne punkty zaczepienia.

Dalej droga prowadzi do zniszczonych skał średniej trudności w kierunku żlebu, wypełnionego śniegiem, który opada z grani powyżej „żandarma” (180 m). Żleb jest bezpieczny.

U prawej części żlebu — ścianka, po której szerokim frontem płynie woda. Idzie się frontalnie. Wspinaczka jest skomplikowana. Ubezpieczenie hakowe. Dalej wychodzimy na półkę z dużą ilością luźnych kamieni. Aby uniknąć zrzucania kamieni, ruch odbywa się w kierunku grani (ukośnie) z naprzemiennym ubezpieczeniem przez występy.

Wychodząc na grań, kontynuujemy ruch aż do 3-metrowego wzniesienia, a następnie wzdłuż lewej strony śnieżnego żlebu (60 m), po czym wychodzimy na skały średniej trudności. Grań wyprowadza nas do początku przedwierzchołkowego śnieżnego grzebienia. Tu jest platforma dla noclegu.

Dalej trasa prowadzi wzdłuż śnieżnego żlebu na wierzchołek. Zejście odbywa się trasą 2B kat. trudn.

VIII. Wnioski

Trasę na szczyt Uilpata-tau 4646 m od wschodu wzdłuż Centralnego żebra można zaliczyć do tras kombinowanych. Trasa ta jest wyjątkowo logiczna i obiektywnie bezpieczna, obfituje w różnorodne formy rzeźby górskiej.

Charakterystyczną cechą tej trasy dla rejonu Cejskiego Kaukazu jest jej stosunkowo duża długość, a także to, że pierwsza połowa trasy (15 lin po 40 m) stanowi podstawową trudność techniczną.

Dla przejścia trasy konieczny jest różnorodny zestaw haków skalnych. Obowiązkowa jest obecność haków płatkowych, a także klinów duraluminiowych lub tytanowych.

Grupa dla zapewnienia bezpieczeństwa i stworzenia sztucznych punktów zaczepienia podczas przechodzenia trasy użyła:

• 78 — haków skalnych
• 4 — haków lodowych
• 12 — klinów

Dla przejścia trasy potrzeba było 26 godzin marszu.

Udało się przejść trasę szybko i pomyślnie dzięki dobrej pogodzie, która utrzymywała się przez cały czas wspinaczki.

Optymalna liczba uczestników w grupie to 4–6 osób, ponieważ niektóre odcinki trasy są optymalnie pokonywane bez plecaków z ich późniejszym wyciągiem.

Główne charakterystyki trasy:

• Pierwsze wejście na Uilpata-tau od wschodu wzdłuż centralnego żebra.
• Różnica wysokości — 1000 m, w tym najtrudniejszych odcinków — 400 m.
• Nachylenie trasy (średnie) — 50°, w tym najtrudniejszych odcinków — 70–80°.

Schemat odcinków R1–R3

Odcinek R3 (I punkt kontrolny)

Schemat odcinka R10