Pierwopochodzenie

na wierzchołek Nachaszbita Główna północno-zachodnim grzbietem z lodowca Nachaszbita 4А kat. trudn. (przybliżone) m. Dniepropietrowsk

1. Charakterystyka regionu wspinaczki

Wierzchołek Nachaszbita Główna jest położony w grzbiecie Suganskim, ciągnącym się ze wschodu na zachód, na północ od Głównego Grzbietu Kaukaskiego pomiędzy dolinami rzek:

• Czeriek Bałkarski
• Chizny-Don

Studiując materiały grup, które wcześniej odwiedziły ten region (zasłużony mistrz sportu ZSRR A.S. Ziuźin, I.M. Leonowa, mistrzowie sportu ZSRR R.U. Abduramanow), doszliśmy do wniosku, że na wierzchołek Nachaszbita Główna północno-zachodnim grzbietem z lodowca Nachaszbita nikt nie wchodził.

Zimą 1964 r. podczas przygotowań planów alpinady postanowiliśmy dokonać tego wejścia.

2. Przygotowania do wejścia

Przygotowania do wejścia prowadzone były jeszcze przed wyjazdem w góry. Grupa dysponowała materiałami, zdjęciami i mapą regionu wspinaczki. W celu zapoznania się z regionem i rozpoznania trasy dokonano wejść na wierzchołki:

• pik Szewczenko,
• pik Dnieprowskoj Prawdy,
• itp.

Grupa była wyposażona we wszystko niezbędne wyposażenie oraz produkty żywnościowe na cztery dni.

3. Skład grupy

Wszyscy uczestnicy wspinaczki w ciągu 1964 r. przeprowadzali wspólne treningi i dokonali szeregu wejść w rejonach bazy "Bezenge" i grzbietu Suganskiego.

4. Przebieg marszrutu

13 lipca. Wyruszywszy z bazy, położonej na morenie l. Nachaszbita o 13:00, ruszamy wzdłuż grzbietu moreny ku początkowi lodowca. O 17:00 wybieramy dogodne miejsce na nocleg, rozstawiamy namioty. Dwójka Litowczenko — Bulić udaje się rozpoznać i przygotować drogę do początku żebra. Droga wiedzie przez lodospad pomiędzy Małą i Główną Nachaszbitą. Lodospad jest dość stromy, mocno porozrywany. Drogę co chwila przegradzają szerokie szczeliny (wyczerpująca asekuracja). Do żebra nie udaje się podejść — na drodze dwie szerokie szczeliny z mocno nadtopionymi mostami. Wczesnym rankiem można przejść. Dwójka powraca na nocleg.

14 lipca. Przygotowaną drogą wychodzimy o 4:00. Przy dobrym stanie lodospadu może być możliwość wyjścia ku początkowi żebra:

• ze śnieżnej pościeli pod lodospadem, przez co omija się odcinek trudnych skał na początku marszrutu.

Jednak ten wariant jest zagrożony spadającymi kamieniami. Po pokonaniu lodowej ścianki 0,5 liny, 2 lodowych haków, wychodzimy ku skale.

Ruch po stromych mocnych skałach w prawo — do góry wymaga asekuracji hakowej (6–5 haków na dwie liny). Na poszczególnych odcinkach idący pierwszy musi się uwolnić od plecaka lub mieć ulgowy plecak (4 liny).

Po pokonaniu skalnej ścianki (1 lina, 5 haków), plecaki wyciągamy, ustawiamy kopiec kontrolny i wychodzimy na zniszczony grzbiet (ostrożnie, luźne kamienie! Asekuracja trudna do zorganizowania), który przechodzi w stromy śnieżny grzbiet, długości około 300 m. Ruch "w trzy takty", asekuracja przez czekan. Dalej ruch idzie po śnieżno-skalnym stoku średniej stromości (ruch na przemian, asekuracja hakowa i kombinowana), wychodzącym na stromy lodowy stok (jedna lina, stopnie, haki).

Następnie — mocno zaśnieżony skalny grzbiet, na którym trudno zorganizować asekurację (skały kruche, śnieg leży na naciekowym lodzie), urywający się:

• w lewo — śnieżno-lodowymi stokami,
• w prawo — lodowymi ścianami.

Dalej wychodzimy na monolitne skały średniej trudności (ruch na przemian, asekuracja kombinowana), wychodzące ku żandarmowi, zamykającemu wyjście na śnieżny grzbiet. Próba pokonania go "wprost" skończyła się niepowodzeniem. Naprzód wychodzi mistrz USRR w skałkoważu Ju. Litowczenko (patrz zdjęcie). On idzie:

• w lewo — do góry po skośnej niewygodnej półce,
• przecina wąski lodowy żleb z mnóstwem luźnych kamieni,
• dalej w prawo — do góry po oblodzonej wewnętrznej krawędzi,

wychodzi na mocne rdzawą skałę (1 lina, 6 haków). Organizujemy poręcz dla podniesienia się pozostałej grupy. Jeszcze czterdzieści metrów drogi po trudnych skałach, i jesteśmy na szerokim śnieżnym grzbiecie. Tu dogodne miejsce na nocleg. Droga do biwaku zajmuje 13 godzin. Rozkładamy się na nocleg, dwójka wychodzi obrabiać drogę ku przedwierzchołkowi. Ona dochodzi do stromego śnieżnego żebra i powraca — śnieg zbyt rozmiękł.

15 lipca. Wyjście o 5:00. Droga do przedwierzchołka wiedzie po szerokim niezbyt stromym grzbietu, przechodzącym w strome śnieżne żebro (asekuracja przez czekan). Na przełęcz pomiędzy przedwierzchołkiem i wierzchołkiem prowadzą prawie pionowe skały (jedna lina, zjazd sportowy). Przełęcz — bardzo ostre nieprzyjemne śnieżne ostrze długości około 30 m. Organizujemy "poręcz". Wejście na wierzchołek po śnieżnej płycie, o stromości 50–55°, długości 60 m (ruch w "trzy takty", asekuracja przez czekan), i dalej po prostym grzbietu ku wierzchołkowi. Znaleźliśmy pozostałości dwóch starych kopców i ani jednego zapisu; do jednego z nich włożyliśmy zapis i rozpoczęliśmy zjazd. Do noclegu zjazd po drodze wejścia. Dalej w prawo w dół po śnieżno-lodowych stokach (asekuracja hakowa, kombinowana, raki) na śnieżne płaskowyż pomiędzy odnogami pika Szewczenko i Nachaszbitą Główną, który przecinamy w prawo i wychodzimy ku lodowcowi, spływającemu z odnogi pika Szewczenko. Lodospad porozrywany, pogoda zaczyna się psuć, nasuwa się mgła. Wychodzimy na przełączkę w odnogach pika Szewczenko, z której na dół prowadzi bezpieczny śnieżny żleb. Po 30 minutach zjazdu po śnieżnym żlebie przychodzimy do miejsca pierwszego noclegu na morenie lodowca Nachaszbita. Czas zjazdu z wierzchołka 7,5 godziny.

5. Ocena i zalecenia dla marszrutu

Przebyty marszrut logiczny, przedstawia znaczny sportowy interes. Długość marszrutu, jego różnorodność (skały, śnieg, lód) i trudność, pozwalają ocenić marszrut jako 4А kat. trudn. Dla przejścia marszrutu cała grupa musi mieć raki.

Różnorodność obejmuje:

• skały
• lód
• lód

Kierownik grupy Bulić W.F. Trener drużyny Mistrz Sportu ZSRR Zajdler A.M.

Zdjęcie 3. Obejście żandarma przed wyjściem na grzbiet.

Tabela 1. Podstawowe charakterystyki marszrutu.