Trawers p. Akritowa (3705 m) — p. Agibałowej (3705 m) z W.

Kaukaz, Suganski Chriebiet

Strebieżiew W.N.

20 lipca 2002 r.

Paszport

1. Klasa techniczna
2. Kaukaz, Digoria, Suganski Chriebiet
3. Trawers p. Akritowa (p. 3705 m, W) — p. Agibałowej (p. 3705 m, Z), z W.
4. Proponowana — 3B kat. sł. skalna
5. Różnica wysokości 900 m, długość 1150 m. Długość odcinków 3A–3B kat. sł. 200 m (Wsch. ściany p. Akritowa i p. Agibałowej, «grzebień-nóż»), 4A kat. sł. — 35 m (Wsch. ściany p. Akritowa i p. Agibałowej), średnie nachylenie głównej części marszruty (Wsch. ściany p. Akritowa i p. Agibałowej) — 70°.
6. Zakotwiczono na marszrucie — 18 szt., wykorzystano elementy skalne — 12 szt., zostawiono kotwic na marszrucie — (nie wyrwano 1 szt.), wcześniej wbitych kotwic nie było.
7. Godzin marszu drużyny: na podjściu 8 ч (od noclegów), na спуске 2,5 ч (po Z.gr.).
8. Noclegi — jeden w osypiskowym cyrku pod masywem p. Botkina (Botkińskie noclegi).
9. Kierownik: Strebieżiew W.N. — 1-й sp. разряд, Raczkowski S.W. — 2-й sp. разряд, Ponomarewa I.J. — 2-й sp. разряд, Kałoszyn O.A. — 2-й sp. разряд.
10. Wyjście na marszrutę — 19 lipca 2002 r. (podejście do noclegów). Wierzchołek — 20 lipca 2002 r. (wspinaczka). Powrót — 20 lipca 2002 r. (zejście na bazę).
11. Organizacja — baza alpinistyczna „Digoria”.

Opis marszruty: trawers p. Akritowa — p. Agibałowej z W., 3B kat. sł.

Masyw skalny, obejmujący dwa wierzchołki o wysokości 3705 m, z których proponuje się nazwanie wierzchołka od Wschodniej strony wierzchołkiem Akritowa, a wierzchołek z Zachodniej strony — wierzchołkiem Agibałowej, jest położony w Suganskim Chrebięcie Digorii pomiędzy wierzchołkiem Botkina na zachodzie a wierzchołkiem Urujmagowej na wschodzie (foto № 1).

I.P. Akrítow — jeden z pierwszych mistrzów sportu ZSRR w alpinizmie w Północnej Osetii, przez wiele lat:

• kierownik części szkoleniowej bazy alpinistycznej „Torpedo”;
• kierownik KSP rejonu Digorskiego;
• organizator publicznej grupy ratownictwa w Osetii.

W.W. Agibałowa — były kierownik oddziału do badania niebezpiecznych procesów geologicznych, autorka książek z opisem tras turystycznych w Digorii.

Rozpoznanie masywu wierzchołków Akritowa — Agibałowej było prowadzone przez różne grupy bazy alpinistycznej „Digoria” w okresie 1994–2001.

Od bazy alpinistycznej „Digoria” poruszać się w górę drogą obok Wielkiego Wodospadu, a następnie ścieżką biegnącą po trawiastych zboczach prawego brzegu rzeki Chares. Przez 2–2,5 godziny ścieżka opada i wyprowadza na duże pole („boisko piłkarskie”) z dużymi kamieniami — blokami wzdłuż jej lewej krawędzi. Zjechać na pole i przejść przez nie, poruszając się naprzód równolegle do stromych trawiastych zboczy po prawej stronie, podejść do rzeczułki (potok nie przekraczać), wypływającej z przecinającego te zbocza pierwszego w kolejności kanionu.

(Z tego miejsca dalej widać drugi w kolejności kanion, utworzony przez potok wypływający z lodowca Galdor, wzdłuż którego biegnie ścieżka na Galdorskie noclegi. Z Galdorskich noclegów również możliwe jest przejście opisywanej trasy, przy czym należy przez rozdzielający trawiasty grzbiet przejść z Galdorskich na Botkińskie noclegi).

Pozostawiając pierwszy kanion po lewej stronie, wzdłuż jego krawędzi, podnosić się prosto w górę po osypnych i trawiastych stopniach, wydeptanych przez bydło. Przebyć stromą część podjazdu, po czym odsłania się widok na masyw wierzchołków Akritowa — Agibałowej, który ma charakterystyczne zarysy (foto № 1, foto № 2).

W kierunku wierzchołków:

• trawersować trawiaste zbocza w ich środkowej części, zostawiając cały czas kanion po lewej stronie;
• obejść po lewej stronie u dołu duże skalne wyjścia w formie „wrót”;
• po zielonych zboczach i osypach podejść do osypiskowego cyrku pod masywem wierzchołków Akritowa — Agibałowej.

Tutaj na granicy trawy i osypów znajdują się Botkińskie noclegi (foto № 3). Od bazy alpinistycznej „Digoria” 5–6 godzin.

Od biwaku, urządzonego na Botkińskich noclegach, podnosić się po szerokim, częściowo śnieżnym i osypnym kulumarze pomiędzy wierzchołkiem Akritowa a wierzchołkiem Urujmagowej, wejść na przełęcz (od biwaku 2,5–3 godziny).

Górna część kulumaru:

• jest stroma;
• z występami zniszczonych skał (kamienie!);
• trzymać się lewej strony.

Z przełęczy skręcić w lewo i, poruszając się po zniszczonym grzebieniu, pokonując czołowo ścianki czterech kolejnych żandarmów, podejść pod ścianę wieży wierzchołka Akritowa (foto № 4).

Odcinek Suganskiego Chrebięta pomiędzy wierzchołkami Botkina i Urujmagowej Foto № 1 Masyw wierzchołków Agibałowej i Akritowa Foto № 2 Botkińskie noclegi Foto № 3

Kluczowa Wschodnia ściana wierzchołka jest przechodzona od skalnego „zęba” w jej dolnej części, pod osłoną którego wygodnie zorganizować stanowisko asekuracji, po gładkiej ściance 8 m średniej trudności w kierunku w lewo — do góry ku szerokiej szczelinie, biegnącej w górę po ścianie. Następnie wzdłuż szczeliny 20 m wspinaczką powyżej średniej trudności podjazd do wąskiego, wyraźnie zaznaczonego komina. Wejść do komina, nachylenie ściany tutaj zbliża się do pionu, wspinaczka trudna 7 m, następnie przez przewieszoną część 1 m, wyjść z komina w prawo w kierunku wewnętrznego kąta ze szczeliną 8 m, prowadzącej w górę ku zagięciu pionowej części ściany.

Po wewnętrznym kąciku powyżej średniej trudności podnieść się na półkę, za którą zaczyna się zagięcie ściany, tu wygodne miejsce dla zorganizowania stanowiska asekuracji.

Stąd poruszać się w górę przez trzy kolejno położone, trudne do przejścia żandarmy, w kierunku wieży szczytowej wierzchołka:

• pierwszy gładki „rudy” żandarm jest obchodzony po lewej stronie po pochyłej zrzucającej półce 7 m (uwaga, asekuracja ze stanowiska!);
• następnie podjazd w prawo — do góry po ściance 6 m średniej trudności z wyjściem na drugi żandarm;
• trzeci żandarm pokonać czołowo i po stromej pionowej ściance wieży szczytowej 5 m, podnieść się na wierzchołek Akritowa.

Z wierzchołka zjazd na linie 45 m w kierunku przełączki przed Wschodnią wieżą wierzchołka Agibałowej. Po monolitycznym grzebieniu z szerokim placem, następnie po zjeździe w przepaść 5 m i podniesieniu się na wąski grzbiet, podejść pod podstawę ściany Wschodniej wieży (foto № 5).

Po pochyłych wąskich półkach (asekuracja kotwiczna) trawersować ścianę w lewo–do góry, pokonując:

• gładką ściankę 15 m średniej trudności;
• wewnętrzny kąt 10 m,

i wyjść na wąską poziomą półkę w centrum ściany.

Z półki prosto w górę po centrum ściany przejść:

• ściankę 15 m średniej trudności;
• wewnętrzny kąt 6 m;
• niejasny grzebień ściany z zewnętrznym kątem 10 m.

Pokonawszy gładką stromą ściankę 7 m powyżej średniej złożoności, wyjść na półkę przed wieżą szczytową.

Po pionowym, powyżej średniej złożoności wewnętrznym kącie 8 m podnieść się na wierzchołek Wschodniej wieży wierzchołka Agibałowej.

Z wieży po półkach stromej ścianki i wewnętrznym kącie z dobrymi uchwytami zjechać w kierunku ostrego skalnego grzebienia — „noża” (foto № 6), prowadzącego do Zachodniej wieży wierzchołka Agibałowej.

Po 25-metrowym gładkim „psychologicznym” grzebieniu — „nożu”, po jego lewej stronie i po wierzchu — podejść do wysokiego żandarma „Palec”, który jest obchodzony po lewej stronie po ściankach i pochyłych półkach i wyjść ku Zachodniej wieży (foto № 7).

Przejście marszruty:

• gładka 12-metrowa ścianka wieży jest pokonywana czołowo i po wewnętrznym kącie;
• dalej — po zniszczonym grzebieniu wyjście na Zachodni wierzchołek wierzchołka Agibałowej (3705 m);
• od przełączki podjazdowego kulumaru — 6–7 godzin.

Zejście:

• po Zachodnim prostym, zniszczonym, ostrym grzebieniu, po jego prawej stronie — na przełączkę pomiędzy wierzchołkiem Botkina i Agibałowej;
• z przełączki — po osypnym i śnieżnym kulumarcie zjazd na Botkińskie noclegi.

Dla grupy 5–6 osób przejście marszruty zajmuje 10–11 godzin.

Tabela głównych charakterystyk odcinków marszruty wspinaczkowej

Wschodnia ściana wierzchołka Akritowa

Foto № 4 Początek Wsch. ściany wierzchołka Akritowa (odc. R3–R4), foto № 4a Przejście górnej części komina Wsch. ściany p. Akritowa (odc. R4–R5), foto № 4b Wsch. ściana Wschodniej wieży wierzchołka Agibałowej, foto № 5 «Nóż» pomiędzy Wsch. i Zach. wieżami wierzchołka Agibałowej (widok z północy), foto № 6 Przejście grzebienia — «noża» (odc. R13–R14) Foto № 6a Wsch. ściana Zach. wieży wierzchołka Agibałowej, foto № 7 Na Zach. wieży wierzchołka Agibałowej. Z tyłu — żandarm «Palec», foto № 7a

Ocena bezpieczeństwa marszruty

Marszruta jest poprowadzona po dostatecznie monolitycznych skałach, na których prawdopodobieństwo samorzutnego obrywania się kamieni jest minimalne. Marszruta wyróżnia się wysoką stromością, technicnością. Na ścianach znajdują się niewielkie miejsca dla zorganizowania pośrednich stanowisk asekuracji.

Na kluczowych odcinkach ścian p. Akritowa i p. Agibałowej (odcinki R3–R5, R10–R12) należy:

• wykluczyć pracę alpinistów jeden pod drugim, aby uniknąć zrzucania kamieni.

Zalecenia dotyczące przejścia marszruty:

• przechodzić w suchą pogodę;
• w grupach nie więcej niż 5–6 osób;
• marszruta może być rekomendowana dla przejścia przez grupy posiadające dobrą skalną przygotowanie.

Instruktor: Strebieżiew W.N. (48. № 494)

Powtórne przejście marszruty — trawers p. Akritowa — p. Agibałowej z W., Kaukaz, Suganski Chriebiet

Przeprowadzono powtórne przejście marszruty na ocenę zgodności z deklarowaną 3B kat. sł.

Skład drużyny:

• Strebieżiew W.N. — 1-й sp. разряд, inśtr. 2 kategorii;
• Simachin R.W. — 2-й sp. разряд;
• Dobrińska O.N. — 2-й sp. разряд;
• Wied O.W. — 3-й sp. разряд;
• Gribalko A.W. — 3-й sp. разряд;
• Dubowa J.S. — 3-й sp. разряд;
• Rachmilewicz D.R. — 3-й sp. разряд;
• Saranćuk A.I. — 3-й sp. разряд.

Wyjście na marszrutę z noclegów 21 lipca 2003 r., w tym samym dniu przejście marszruty trawersu i powrót. Godzin marszu drużyny od noclegów — 10 godzin, na zejściu po Z.gr. p. Agibałowej — 2,5 godziny. Nocleg jeden na Botkińskich noclegach. Całkowita długość marszruty, długość i stromość po odcinkach odpowiadają zadeklarowanej, marszruta przebiega logicznie, są niezbędne wytyczne, kat. sł. odpowiada zadeklarowanej.

Kierownik: Strebieżiew W.N. (48. № 1494)