PA SPORT

1. Klasa techniczna.

2. Kaukaz, przełom Bezengi.

3. W. Szchara Główna, środkiem Ściany Pn.–Wsch.

4. Proponowana kategoria trudności – 5B, pierwsze przejście.

5. Przewyższenie: 1145 m, długość: 1640 m.

Długość odcinków o 5–6 kat. trudności: 790 m. Średnie nachylenie zasadniczej części trasy: 57°, z tego odcinki o 6 kat. trud.: 62° (4360–4550 m n.p.m.).

6. Wbite haki:

skalne 36/2, закладки 49/3, lodowe: 60/6

7. Czas przejścia zespołu: 26 godz. i 3 dni.
8. Biwaki: 1. bez namiotu, rozdzielny (trzech leżąc na płycie skalnej, dwóch pojedynczo na wykutych w lodzie półkach); 2. w namiocie, wykuty w lodowo-śnieżnej grani na 5 osób).
9. Kierownik: Wołkow Leonid Borisowicz, MS.

Uczestnicy:

• Mitjuchin Fiodor Pietrowicz, MS
• Suszko Aleksander Pawłowicz, KMS
• Wensławowski Aleksander Nikołajewicz, KMS
• Mieziencew Andriej Maksimowicz, KMS

10. Trener: Tabołow Leonid Gawriłowicz, KMS.
11. Wyjście na trasę: 24 lipca 1987 r.

Wierzchołek — 26 lipca. Powrót — 26 lipca.

12. Organizacja: AUSB „Cej”.

Fot. 1. Główna Szchara, ściana Pn.–Wsch. Punkt fotograficzny 1. Obiektyw „Industar-50”. F = 50 mm. h = 4500 m n.p.m. l = 1,5 km. Data i godzina wykonania zdjęcia — 26 lipca 1987 r., godz. 16:00. Droga grupy — trasa Baudisza–Romanenko kat. trud. 5B. A.img-1.jpeg

Fot. 2. Profil ściany z prawej strony. Punkt fotograficzny 2. 27 lipca 1987 r., godz. 10:00. Obiektyw „Industar-50”, F = 50 mm. l ≈ 5 km; h = 3200 m n.p.m.

Fot. 3. Profil trasy z prawej strony. Z lewej. Punkt fotograficzny 3. 17 lipca 1987 r., godz. 13:00. Obiektyw „Industar-50”. F = 50 mm. l = 1,5 km. h = 4800 m n.p.m.

Cechy regionu Bezengi (duża wysokość bezwzględna, znaczne różnice temperatur, potężne zlodowacenie), jak i określone w trakcie wstępnych rekonesansów, obserwacji i konsultacji cechy wierzchołka Szchary i jej ściany Pn.–Wsch. (stromość i charakter skał; ekspozycja słoneczna, obecność lawin śnieżno-lodowych w części przedwierzchołkowej, prawdopodobny brak dogodnych miejsc na biwak w namiocie na ścianie) — zdecydowały o taktyce wejścia:

1. Jak najszybsze przejście dolnej części ściany.
2. Niezależna praca w zespołach (z wykorzystaniem pozostawionych haków).
3. Przejście skalnej części ściany z jednym biwakiem (ewentualnie rozdzielnym).
4. Zaplanowanie biwaku w osłoniętym miejscu za występem skalnym.
5. Preferowanie różnych form rzeźby śnieżno-lodowcowej do poruszania się i asekuracji.

Biorąc pod uwagę doświadczenia poprzednich wejść zespołu w rejonie Bezengi (Dych-Tau ścianą Pn.–Wsch., 1983 r.; Krumkol przez wierzchołek średni z trawersem do Głownej Dych-Tau, 1986 r.), na ścianie Pn.–Wsch. Szchary spodziewano się zarówno rozległych płatów lodu nalotowego, jak i skał pokrytych cienką warstwą lodu. Dlatego skonstruowano i wypróbowano (AUSB „Cej”, luty 1987 r.) specjalistyczne wyposażenie dla rzeźby śnieżno-lodowcowej:

• krótkie czekany o zwiększonej średnicy wewnętrznej i małym skoku gwintu do asekuracji na lodzie nalotowym;
• śruby lodowe większej długości i większej średnicy do asekuracji na sypkim lodzie;
• raki oryginalnej konstrukcji do poruszania się po twardym lodzie nalotowym;
• raki z „łopatami” do poruszania się i asekuracji na złożonym, porowatym lodzie i zbitym firnie;
• rozkładana łopatka do asekuracji na śniegu i urządzania biwaku.

Wejście zostało dokonane bez odchyleń od zaplanowanej trasy i planu taktycznego. Pierwszy biwak, pomimo niewystarczającego komfortu, został urządzony w bezpiecznym miejscu, osłoniętym przez wystające skały.

Wszyscy uczestnicy zespołu pracowali jako prowadzący w zespole. Nie było upadków ani kontuzji.

R0–R1 (20 m)

W górę stromym śnieżnym stokiem pod przewieszoną ścianę szczeliny brzeżnej. W górnej części — 3-metrowa warstwa suchego śniegu, wykluczająca użycie raków. Przejście z pomocą:

• ukośnego przekopania,
• następnie użycie drabinek przymocowanych do łopaty lawinowej i czekanu.

R1–R2 (180 m)

Wzniesienie się po śnieżnym stoku, następnie po lodowo-śnieżnym żlebie na lewo od wygładzonych skał dolnej części kontroforsa. Asekuracja:

• najpierw przez czekan z łopatą lawinową,
• następnie na hakach lodowych.

R2–R3 (170 m)

Wyjście po stromym lodzie nalotowym (60°) na grań kontroforsa i ruch wzdłuż niej aż do 1. wzniesienia ściany. Skały mocno zaśnieżone, pod śniegiem lód. Ruch w rakach, asekuracja przez haki lodowe.

R3–R4 (160 m)

Wzniesienie ściany na początku tworzyły lite skały z dobrymi uchwytami. Pierwsze dwie liny — wspinaczka bez raków, ruch po półkach, następnie po stromym wewnętrznym kącie z nalotowym lodem.

Dalej:

• skały wygładzone, z nalotowym lodem;
• ruch w rakach;
• użycie drabinek.

Po 2–3 linach ściana nieco łagodnieje, nalotowego lodu staje się więcej. Podejście pod drugie wzniesienie ściany.

R4–R5 (200 m)

Drugie wzniesienie ściany tworzą masywne bloki skalne, przeplatane szerokimi płatami lodu. Z góry zwisają żółte skały „bastionu”. Wspinaczka bardzo trudna, ruch w rakach, drabinki, raki.

Na całej długości trasy brak miejsc na biwak w namiocie, dlatego, nie dochodząc 40 m do skał „bastionu”, grupa wykuta w lodzie miejsca na rozdzielny biwak:

• półkę dla trzech osób;
• dwie półki do rozlokowania pojedynczo.

Podejście pod bastion (40 m) i dalej — obejście zwisających skał z prawej do lewej. Wspinaczka bardzo trudna, przeważa naprzemienne:

• gładkie lite płyty;
• pionowe wewnętrzne kąty;
• lodowe kominy.

Wyjście na bastion w górnej części — po sopli nalotowego lodu.

R5–R6 (80 m)

Dalej skały stają się łagodniejsze, ale mocno zaśnieżone. Organizacja asekuracji utrudniona zaśnieżeniem i brakiem lodu. Wyjście na śnieżno-lodowy kopułę wierzchołka pod pierwszy (trójkątny) zrzut lawinowy.

R6–R7 (200 m)

Po stromym śnieżnym stoku (asekuracja przez czekan z łopatką) wyjście ku 1. zrzutowi lawinowemu i, omijając go z prawej, prosto w górę wyjście pod drugi zrzut lawinowy i wzdłuż niego w prawo-w górę, przekroczenie stoku – żlebu, wyjście na zaśnieżoną grań — nawisie o nachyleniu 30–35°. Organizacja stanowiska pod biwak w namiocie. Zawieszenie dwóch lin wzdłuż nawisu aż do wyjścia na skalne wzniesienie.

R7–R8 (80 m)

Wzdłuż grani nawisu ruch po zawieszonych poręczach aż do skalnego wzniesienia, przekroczenie go i wyjście na śnieżno-lodowe pole górnej części kopuły Szchary.

R8–R9 (500–600 m)

Ruch równoczesny w stronę wierzchołka aż do niecki. W lewo wzdłuż szczeliny brzeżnej — wyjście na grań i po niej — na wierzchołek.

Fot. 10. Charakter skał na odcinku R4–R5.

Fot. 11. Podejście do wewnętrznego kąta (R4–R5).

Fot. 12. Wspinaczka w wewnętrznym kącie (R4–R5).

Fot. 13. Podejście do lodowej „sopli” (R4–R5).