Paszport wejścia

1. Klasa wejścia: lodowo-śnieżna.
2. Rejon wejścia: Kaukaz Centralny, Bezengi.
3. Pik Szoty Rustaweli, 4960 m, północną ścianą.
4. Przewidywana kategoria trudności: 5B.
5. Charakterystyka marszrutu: Różnica wysokości całego marszrutu 1340 m, różnica wysokości części ściennej 1180 m, średnie nachylenie części ściennej 48°, długość marszrutu 2400 m, długość części ściennej 1660 m, długość odcinków 5–6 kat. trudn. 1355 m.
6. Zakotwione haki: Lodowe dla asekuracji 257, ITO 6, skalne dla asekuracji 12.
7. Liczba godzin marszu: 24.
8. Dwie noclegi (z czego jeden podczas schodzenia), oba wygodne.
9. Skład zespołu: Łalietin A.W., KMS — kapitan zespołu Razumow Ju.M., MS — trener zespołu Szustrow N.B., KMS — zastępca kapitana zespołu Żukow S.J., KMS Szustrow A.B., KMS Guriewicz W.B., KMS Niepłochow A.D., KMS Stroganow Ju.W., KMS.
10. Trener zespołu: Razumow Ju.M., MS.
11. Data wyjścia na marszrut 15 lipca 1983 r., data powrotu z marszrutu 17 lipca 1983 r.

Zdjęcie 1. Ogólne zdjęcie wierzchołka. 1 — marszrutu zespołu 2 — marszrutu Błańkowskiego, 1980 r., 5B kat. trudn. 3 — marszrutu 4B kat. trudn. na Wsch. Dżangi-tau

Zdjęcie z moreny lodowca Sella (3300 m) 18 lipca 1983 r., 11:00, obiektyw И-50, odległość 4 km, punkt №1.

Zdjęcie 2. Profil ściany od prawej. Zdjęcie zrobione z marszrutu grzebieniem N.W. na W. Dżangi-tau, 17 lipca 1983 r., 10:00, odległość 2 km, wysokość 4600 m, obiektyw И-50, punkt №2.

Zdjęcie 3. Profil ściany od lewej. Zdjęcie zrobione ze zboczy Zach. Szchary, z marszrutu J. Razumowa. 14 lipca 1981 r. Oddalenie 1 km, wysokość 4000 m. Obiektyw И-50, punkt №4.

Marszrutu na pik Szoty Rustaweli północną ścianą został przejdziowy przez zespół LGS DSO „Spartak” w ramach Mistrzostw m. Leningradu (klasa wejść lodowo-śnieżnych) pełnym składem w 8 osób.

13 lipca 1983 r. — wyjście z a/l „Bezengi”, podejście do schroniska Dżangi-kosz, przegląd marszrutu w lornetce.

14 lipca 1983 r. — o 08:00 wyjście z noclegu, 09:30 podejście pod marszrut w górnym cyrku lodowca Bezengi. W ciągu dnia obserwacja marszrutu, fotografowanie przy różnym oświetleniu, doprecyzowanie dróg i grafiku spadania lawin i obsuwania się lądolodów. Dwójka Łalietin–Razumow przetarła ścieżkę po zamkniętym lodowcu do początku marszrutu i dokładnie obejrzała możliwą drogę pokonania dolnego lądolodu marszrutu.

Podczas wejścia zespołowi udało się zrealizować wariant planu taktycznego, przewidujący przejście ściany w ciągu jednego dnia.

15 lipca 1983 r. — wyjście z biwaku podstawowego o 01:00, początek pracy na marszrucie o 01:50, do 05:00 przeszli lądolód (odc. R0–R3) i do 06:00 byli u początku lodowej deski, około 12:00 dnia przeszli skalną wyspę, 17:00 — wyjście na główny grzebień, o 18:00 stanęli na nocleg.

16 lipca 1983 r. — wyjście z noclegu o 09:00, przejście grzebieniem w kierunku piku Szoty Rustaweli; 17:00 — wyjście na wierzchołek; 18:00 — nocleg na płaskowyżu między pikiem Szoty Rustaweli i wierzchołkiem W. Dżangi-tau.

17 lipca 1983 r. — wyjście o 08:00, zejście po grzebieniu N.E. wierzchołka W. Dżangi-tau.

18 lipca 1983 r. — powrót do a/l „Bezengi”.

Taktyczny schemat ruchu zespołu giętkо zmieniał się odpowiednio do zmiany rzeźby terenu. Dolna część lądolodu (odc. R0–R1) została pokonana przez niezależne dwójki, taki sam schemat zastosowano na odcinkach R2–R4 i na grzebieniu (odc. R8–R13).

Składy dwójek: Łalietin A. – Szustrow A., Niepłochow A. – Guriewicz W., Razumow Ju. – Żukow S., Szustrow N. – Stroganow Ju.. Na odcinkach R1–R2, R7–R8 i R12–R13 została zorganizowana współpraca dwójek. Najciekawszym w sensie taktycznym odcinkiem jest lodowa deska (odc. R4–R8). Tutaj w celu przyspieszenia ruchu grupy i jej bardziej zwartego usytuowania ruch odbywał się dwoma niezależnymi czwórkami, poruszającymi się równolegle. Połączone zostały pierwsze dwie dwójki i ostatnie dwie. Wewnątrz czwórek dwójki szły ze stałą współpracą, pierwsze w każdej z czwórek miały ulże pakunki. Zmiana prowadzących następowała co 5–6 lin, tak więc pierwszymi pracowali wszyscy uczestnicy zespołu. Szeroko wykorzystywane były nowoczesne próbki sprzętu lodowego: raki na sztywnej platformie, młotki lodowe i „ajc-fi-di”. Asekuracja odbywała się przez haki lodowe. Ten schemat taktyczny pozwolił zespołowi w 8 osób pokonać lodową deskę z różnicą wysokości około 700 m w ciągu 11 godzin marszu.

Oba noclegi na marszrucie zostały zorganizowane na grzebieniu. Pierwszy plac wyrąbano w lodzie, leżący, ustawione zostały dwa namioty. Brak wody. Drugi — w analogicznych warunkach, ale wykopany w śniegu. Noclegi wygodne.

W trakcie całego wejścia grupa utrzymywała stałą łączność radiową ze schroniskiem Dżangi-kosz zgodnie z grafikiem łączności radiowej, przewidzianym planem taktycznym. Użyte zostały r/s „Łastoczka”.

Nie było wypadków i kontuzji podczas wejścia.

Opis marszrutu według odcinków

Odcinki R0–R4. Lądolód, przedstawiający sobą system lądolodowych ścianek, rozdzielonych bardziej łagodnymi odcinkami, nie rzadko pokrytymi głębokim ciężkim śniegiem, zaniesionym lawinami. Ruch głównie jednoczesny niezależnymi dwójkami, asekuracja przez haki lodowe. Od dolnego punktu lądolodu — ruch w lewo wzdłuż jego ścianki do dużego dolnego bergszrunda, przecinającego ścianę i lądolód. Po bergszrundzie — w prawo—w górę do centralnej części lądolodu i dalej po niej. Największą trudność sprawia duży lądolodowy uskok (odc. R1–R2). Od centralnego grzebyczka lądolodu, wyprowadzającego pod uskok, ruch:

• Prosto w górę przez nieduży bergszrund, którego górna ścianka przewiesza się (2,5 m).
• Dalej po stromym lodowym ściance do niedużego kącika, gdzie dogodnie zorganizować punkt asekuracji.

Ponad kącikiem — przewieszająca się ścianka. Przechodzi się w prawej części, gdzie jej wysokość zmniejsza się do 2 m. Ruch utrudniony jest tym, że twardy lód na tym odcinku często zmienia się na luźny i nawet firn, co utrudnia organizację asekuracji. Odcinek wymaga ruchu na zmianę ze współpracą dwójek, asekuracja przez haki lodowe. Na odcinkach R0–R3 niezbędne jest wstępne przestudiowanie, gdyż są one pokonywane w ciemności.

Odcinki R4–R8. Przejście lodowej deski rozpoczyna się od pokonania przewieszonej dwumetrowej ścianki bergszrunda (punkt 4), dalej — w kierunku skalnej wyspy (punkt 5), fotografia №. Nieco poniżej skalnej wyspy po prawej od drogi podjazdu znajdują się lodowe szczeliny, gdzie w razie konieczności, można zorganizować bezpieczny nocleg. Należy z niego skorzystać, jeśli grupa dokonuje wejścia w warunkach ciepłej pogody, kiedy ruch po lodowej desce w drugiej połowie dnia jest niebezpieczny z powodu:

• schodzenia śnieżnych lawin z górnej części deski,
• spadania karniszy z grzebienia,
• spadania kamieni z górnych wyjść skalnych.

Nocleg w okolicach skalnej wyspy — mniej dogodny i mniej bezpieczny. Od skalnej wyspy — prosto w górę ku najniższemu punktowi grzebienia. Na odcinkach R4–R8 ruch na zmianę, asekuracja przez haki lodowe. Na punktach asekuracji — 2–3 haki, tak jak lód miejscami ma warstwową strukturę. W górnej części lodowa deska staje się bardziej stroma, a lód znacznie twardszy. Odcinek R7–R8 — stromy lądolodowy podjazd, zakończony śnieżnym karniszem głównego grzebienia. Fotografia jest nieobecna z powodu mgły. Wyjście na grzebień — w punkcie, gdzie karnisz jest minimalny (około 1 m).

Odcinki R8–R11. Po grzebieniu w lewo w kierunku piku Szoty Rustaweli. W dwóch linach od miejsca wyjścia na grzebień — lądolodowa przeprawa, nieco poniżej której z południowej strony można wyrąbać plac do noclegu (zdjęcie №12). Grzebień mocno zniszczony i zaśnieżony (zdjęcie №13), z północnej strony — prawie ciągły karnisz. Poruszać się należy prosto po grzebieniu, obejścia po lewej stronie są nieracjonalne. Asekuracja grzebieniowa, są dwa zjazdy dülferem (zdjęcie №15).

Odcinki R11–R13. Podjazd na wierzchołek piku Szoty Rustaweli po śnieżnym grzebyczku, przechodzącym w stromy śnieżno-lodowy podjazd na prawo od skalnej ściany wierzchołkowej wieży (zdjęcie №14). Można zostawić plecaki. Przed wierzchołkiem — lądolodowa ścianka z małym karniszem (zdjęcie №17). Asekuracja — haki lodowe. Wierzchołek — na lewo od ruchu na wyjściu skał, wyrażonego wierzchołkowego kopca nie ma.

Zejście najpierw po drodze podjazdu 3–4 liny, potem na płaskowyż między pikiem Szoty Rustaweli i wierzchołkiem Wsch. Dżangi-tau. Dogodny nocleg. Dalsze schodzenie po grzebieniu N.E. wierzchołka Wsch. Dżangi-tau po marszrucie 4B kat. trudn.